Chuỗi thói quen thường quá nhỏ không thể nhận thấy cho tới khi chúng trở nên mạnh đến mức không thể bị phá vỡ.
Samuel Johnson
Hai tên cướp biển già ngồi trong quán bar, ba hoa về những cuộc phiêu lưu của mình.
“Này,” một tên nói, “sao mày lại đeo cái móc sắt ở một tay thế?”
“Chúng tao cướp một tàu buôn ở quần đảo Tây Ấn, tao đấu kiếm với tay thuyền trưởng và hắn đã chém đứt tay tao.”
“Đỉnh đấy!” tay cướp biển thứ nhất nói. “Vậy sao mày lại có cái chân gỗ kia?”
“Chúng tao cướp một chiếc thuyền buồm ở Haiti, tao đấu tay đôi với gã thuyền trưởng. Hắn lia đường kiếm mạnh tới mức đứt rời chân tao.”
“Khủng quá!” tay cướp biển thứ nhất nói. “Vậy thế nào mà mày lại che mắt phải lại thế kia?”
Tao đang đứng trên boong tàu thì một con mòng biển ị vào mặt tao.”
“Thế là mày mất luôn con mắt à?” tên cướp biển thứ nhất hỏi.
“À, đó là ngày đầu tiên tao đeo cái móc sắt này.”
Không ai ngay lập tức thích ứng được với những thay đổi lớn. Cần có thời gian để quen với điều kiện mới, và bạn chắc chắn sẽ mắc sai lầm. Nhưng bạn không nhất thiết phải trở thành gã đàn ông với cái móc sắt. Nếu nhận ra được những thay đổi khi chúng xảy đến, bạn có thể hạn chế các sai lầm của bản thân bằng cách phát triển những thói quen mới phù hợp với điều kiện mới. Và ngạc nhiên chưa, bạn sẽ thấy không cần mất quá nhiều sức lực để thay đổi một thói quen – chỉ cần bền bỉ.
Có một huyền thoại được lưu truyền rộng rãi rằng cần 21 ngày để hình thành một thói quen mới. Một nghiên cứu năm 2009 đã chỉ ra rằng những thói quen mới thực sự được hình thành từ 2 tới 8 tháng. Nghiên cứu cũng chỉ ra thành công trong việc tạo ra một thói quen mới phụ thuộc nhiều vào việc kiên định lặp đi lặp lại từ khi bắt đầu, chứ không chỉ vào việc bạn cố gắng thực hành như thế nào. Bạn chỉ phải đeo bám nó. Và nếu thi thoảng bạn lại quên mất việc đó? Điều này có vẻ không ảnh hưởng tới sự tiến bộ của bạn đâu. Tạo ra một thói quen mới có thể hoàn toàn không đau đớn và căng thẳng, nếu bạn sẵn sàng thực hiện những bước căn bản. Theo Charles Duhigg trong The Power of Habit (Sức mạnh của thói quen), đó là một quá trình ba bước: 1. Tạo một động lực; 2. Chọn một nề nếp; 3. Tận hưởng thành quả.
Bước 1: Động lực nhắc nhở bạn biết phải bắt đầu quá trình. Nó có hiệu quả tốt nhất nếu bạn chọn một phần quen thuộc trong lịch trình của mình và điều chỉnh từ đó. Động lực có thể là việc đánh răng. Bạn tự nhủ rằng mỗi sáng trước khi bạn đánh răng, bạn sẽ uống vitamin. Hoặc nếu bạn đang cố gắng đọc nhiều hơn, bạn có thể nhắc bản thân rằng khi ngồi xuống để ăn trưa mỗi ngày, bạn sẽ đọc 5 phút. Cái hay của việc này là nó chuyển gánh nặng từ ý chí sang hệ thống nhắc nhở.
Bước 2: Nề nếp là hành động cấu thành thói quen mới chẳng hạn như việc uống vitamin hay đọc sách. Lời khuyên của chuyên gia: Hãy khiến cho nề nếp này đơn giản hết mức có thể để bắt đầu. Chỉ là uống một loại vitamin hoặc đọc một trang sách. Bắt đầu từ dễ trước thì tốt hơn. Duy trì việc lặp đi lặp lại, và chú ý đến chất lượng của nỗ lực này sau. Điều đầu tiên và quan trọng nhất là biến nó thành một nếp trong cuộc sống của bạn.
Bước 3: Thành quả là bất cứ lợi ích hoặc kết quả nào bạn đang nhắm tới. Đầu tiên, nó có thể là sự thỏa mãn được làm điều mà bạn đã vạch ra. Sau đó, bạn sẽ nhận được lợi ích từ chính hành động đó – cảm thấy tốt hơn nhờ vitamin, sự vui thích khi đọc được một cuốn tiểu thuyết hay, giảm cân, vv…
Khoa học đã chứng minh rằng ba bước này thật sự hiệu quả. Tất cả những gì nó cần là nỗ lực.
