Nếu bạn không có một kế hoạch B, bạn không có kế hoạch nào hết.
Adam Bryant
Một sáng nọ, một người đàn ông nhìn qua cửa sổ phòng ngủ và thấy một con gấu xám khổng lồ trên cây. Vậy là ông ta tìm trên trang vàng và thấy một quảng cáo về Bob Đuổi Gấu. Ông ta gọi và 20 phút sau Bob xuất hiện trước cửa nhà ông ta. “Ơn giời là ông ở đây rồi,” người đàn ông nói. Ông ta đưa Bob ra sân sau và chỉ vào con gấu xám rồi hỏi, “Liệu ông có thể giúp tôi không?”
“Chắc chắn rồi,” Bob nói, “Nhưng tôi sẽ cần anh giúp đấy… và một số dụng cụ đặc biệt.” Vài phút sau Bob quay lại từ chiếc xe tải của mình với một chiếc thang, một chiếc gậy bóng chày, một dây xích, một con chó chăn cừu giống Đức và một khẩu súng ngắn. “Nghe cho kỹ này,” Bob nói, “tôi sẽ dùng chiếc thang để trèo lên trên cây, rồi tôi sẽ đánh con gấu bằng cái gậy này. Anh ở đây và giữ chắc con chó bằng sợi xích này. Khi tôi giơ chiếc gậy lên thì anh thả con chó ra. Nó đã được huấn luyện riêng để chỉ làm một việc và duy nhất việc này thôi: ngoạm hàm răng của nó vào hòn cà của con gấu và không nhả ra cho đến khi con vật chịu khuất phục. Anh nghe rõ chưa?”
“Rõ rồi,” người đàn ông trả lời. “Nhưng còn khẩu súng thì để làm gì?”
“Ồ, đó là kế hoạch B. Nếu con gấu đánh tôi ngã khỏi cái cây, thì hãy bắn con chó.”
Hãy thực tế nào. Không có chuyện tất cả các dự án của bạn đều hiệu quả như tiên đoán (xem câu chuyện số 63). Và điều gì xảy ra nếu một trong những dự án đó không hoạt động? Nếu được trang bị một kế hoạch ngẫu hứng – một kế hoạch B – tức là bạn đã chuyển sự bất cập thành ưu tiên của mình rồi. Vì vậy đừng đợi cho đến khi bạn gặp rắc rối. Có một kế hoạch B sẵn sàng – và có thể cả kế hoạch C, D nữa – không chỉ làm gia tăng cơ hội thành công của bạn, nó còn khiến bạn tự tin hơn, giảm căng thẳng và cho phép bạn thoải mái hơn và sáng tạo hơn khi có các sự kiện diễn ra.
Các chuyên gia đề xuất bạn nên tạo ra kế hoạch B đồng thời với việc lập kế hoạch A. Đây là lý do:
Một khi bắt đầu dự án, bạn có thể sẽ không có thời gian – hoặc xu hướng – tập trung vào việc lập kế hoạch nữa. Cố gắng theo kịp các thời hạn và xử lý những vấn đề hiện tại sẽ thu hút hết sự tập trung chú ý của bạn.
Lúc mới đầu, việc vượt qua trở ngại thường dễ dàng hơn. “Mọi người thường có ít động lực phát triển một kế hoạch B tử tế vì họ đầu tư quá nhiều cảm xúc vào kế hoạch A,” như lời một chuyên gia quản lý rủi ro. Kết quả là, “Họ kẹt cứng ở phần cuối danh mục cần làm vì một nhiệm vụ không bao giờ được hoàn thành.”
Ở đầu giai đoạn lập kế hoạch, bạn ít có xu hướng quên đi những chi tiết quan trọng… và khi bạn có thể đánh giá được các lựa chọn bằng cách nào đó, đó là thời điểm tốt để chọn ra hai ưu tiên và gọi chúng là kế hoạch A và B.
Việc quyết định lúc nào “bóp cò” – sự kiện hoặc tình huống cho bạn biết đã đến lúc sử dụng kế hoạch B – trước khi bạn rơi vào tình huống đó là rất thông minh. Và trong khi bạn đang cân nhắc điều đó, bạn có thể tính toán xem mình sẽ chuyển sang kế hoạch B nếu cần thiết.
Đó là cơ hội để đưa mọi người tham gia vào quá trình. “Bạn không thể thực hiện toàn bộ dự án một mình và mong đợi nó suôn sẻ,” CEO của một công ty nổi tiếng khẳng định, giải thích rằng nếu bạn làm đúng điều đó, bạn sẽ không chỉ có một kế hoạch B, bạn sẽ có những người khác sẵn sàng giúp bạn thực thi nó khi cần thiết.”
