Sự chỉ trích là thứ gì đó chúng ta có thể dễ dàng né tránh bằng việc không nói gì, không làm gì và không là gì hết.
Aristotle
Tony đang tập luyện để trở thành một võ sĩ quyền Anh. Anh ta nặng 96 kg và có một thân hình cơ bắp, rắn chắc, nhưng không phải là một tay đấm tốt cho lắm. Cuối cùng, huấn luyện viên nổi cáu và mắng anh ta. “Tôi không thể chịu nổi nữa, Tony. Anh to con và nhanh nhẹn, nhưng anh đấm thì như một bà già và anh không thể đỡ đòn để bảo vệ tính mạng. Tại sao chứ, nếu tôi đô con như anh, tôi đã giành giải vô địch hạng nặng thế giới rồi!”
“Thật sao?” Tony trả lời. “Vậy sao ông không giành giải vô địch hạng nhẹ nhỉ?”
Trước khi bạn chấp nhận lời chỉ trích của ai đó, hãy quan sát cẩn thận xem nó xuất phát từ đâu. Hãy nhìn vào động cơ của họ. Việc chỉ trích đó đang muốn hỗ trợ bạn hay muốn khiến bạn suy sụp? Ta có thể học được nhiều điều từ lời chỉ trích chu đáo quan tâm, nhưng việc nhận tất cả những lời chỉ trích một cách nghiêm túc thì không cần thiết. Hãy biết chọn lọc về điều (và người) bạn đang lắng nghe, và đừng do dự mà sổ toẹt vào những chỉ trích không đúng.
Đây là ba câu hỏi đơn giản đặt ra khi ai đó bắt đầu chỉ trích:
Bạn có quan tâm đến điều người đó nói hay nghĩ về mình không? Nếu không, hãy quên nó đi.
Việc chỉ trích có mang tính xây dựng không? Phê bình mang tính xây dựng có nghĩa là sẽ giúp bạn. Nó đưa ra những gợi ý thiết thực để cải thiện, những điều bạn thực sự làm, và tôn trọng cho dù bạn là ai. Đó chính là điều bạn trông đợi ở bạn bè.
Việc chỉ trích có tiêu cực không? Chỉ trích tiêu cực là một đòn tấn công. Nó sẽ hạ thấp bạn và lòng tự trọng của bạn. Bạn có thể vẫn học được điều gì đó từ việc này, nhưng chỉ khi bạn có thể gạn lọc những điều tiêu cực. Hãy cảnh giác; đừng để những người muốn làm tổn thương bạn điều khiển bạn.
Các chuyên gia đã đưa ra vài quy tắc cơ bản để đối phó với sự chỉ trích.
Đừng nhận nó vào mình. Hãy nhớ rằng đó chỉ là việc ai đó chia sẻ những quan sát hoặc quan điểm của họ; đó không phải là những nhận xét hoàn mỹ.
Bình tĩnh và sáng suốt. Hãy duy trì cả hai điều này, nhất là khi bạn đang ở nơi làm việc. Nuốt giận vào lòng, chia sẻ nó với bạn bè sau này.
Đừng bào chữa. Nếu đó là việc phê bình đúng đắn, đừng bác bỏ nó, hãy lắng nghe. Bạn không thể nghe được điều người phê bình đang nói nếu bạn còn bận rộn bảo vệ bản thân. Thêm vào đó, mọi người mệt mỏi với việc bị ngắt lời và có thể sẽ từ bỏ việc phê bình. Khi đó bạn đánh mất lợi ích từ những hiểu biết của họ.
Lắng nghe thông điệp đích thực. Ngay cả khi thông điệp có đau đớn, hãy lắng nghe lời chỉ dẫn họ đang đưa ra. Trong đó có mảy may sự thật nào không? Bạn có thể học được gì không?
Đừng quên nói lời cảm ơn. Nó là để trả cho việc nuôi dưỡng một mạng lưới những lời phê bình hữu ích. Sự phát triển cá nhân thường phụ thuộc vào việc nhận được những phản hồi sâu sắc từ bạn bè.
