Quá khứ không bao giờ chết. Nó thậm chí còn chưa trôi qua kia.
William Faulkner
Trong khi đang ngồi trên một chiếc taxi, hành khách vỗ nhẹ vào vai người tài xế để hỏi anh ta vài điều. Người lái xe thét lên, mất điều khiển chiếc xe, suýt nữa thì tông vào chiếc xe bus, lái vọt chiếc xe lên vỉa hè rồi dừng lại chỉ vài phân trước một cửa hàng. Trong vài giây, mọi ngườí trên xe lặng ngắt. Rồi người lái xe nói, “Này, ông bạn, đừng bao giờ làm như thế nữa. Ông dọa tôi chết khiếp đấy!”
Người hành khách run rẩy hết cả người, nói, “Thế ư, tôi vô cùng xin lỗi. Tôi không biết là chỉ một cái vỗ nhẹ có thể khiến anh hoảng đến vậy.”
Người lái xe nghĩ một chút rồi cuối cùng trả lời, “Ổn rồi, thực ra đó không phải lỗi của anh. Hôm nay là ngày đầu tiên tôi lái xe bus. Suốt 25 năm qua, tôi lái xe tang mà.”
Thỉnh thoảng chúng ta nghĩ mình đang phản ứng với các sự kiện trong hiện tại nhưng thực ra ta đang tái diễn quá khứ – phản ứng vô thức với những bóng ma của các trải nghiệm cũ. Điều này có thể đem lại những kết quả tai hại: nếu ta không nhận thức được rằng trải nghiệm quá khứ chỉ giúp “tiếp thu thêm kiến thức” thì ta sẽ mất kiểm soát và mọi điều đều có thể xảy ra.
Các sự kiện làm nên ký ức hoặc phản ứng từ quá khứ còn được biết đến như những cò súng, vì chúng kích hoạt một phản ứng nằm ngoài bất cứ điều gì gây ra nó. Tất cả chúng ta đều có chúng. Chẳng hạn, nếu bị một con chó cắn khi còn nhỏ, bạn có thể lo lắng mỗi khi có một con chó đến gần – thậm chí con chó này có nhỏ xíu và thân thiện đi nữa. Nếu cha mẹ bạn áp đặt bạn phải làm gì khi bạn còn nhỏ, bạn có thể giận dữ vô cớ khi ai đó nói bạn phải làm gì. Và cứ thế.
Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm về việc điều gì kích hoạt bạn thì đây là vài chiến thuật:
Hãy hỏi người mà bạn tin tưởng. Việc đó có thể rất rõ ràng với những người hiểu rõ bạn. Họ đã quan sát bạn cả thời gian dài.
Hãy tự hỏi bản thân là liệu bạn đang phản ứng hay đang trả lời. Trả lời là suy nghĩ kỹ càng và trong một khoảnh khắc. Phản ứng là tự động và mang tính cảm xúc.
Dùng kinh nghiệm bản thân. Khi bạn trót phản ứng thái quá với điều gì đó, hãy dành thời gian cân nhắc xem điều gì đã xảy ra và bạn có thể đã làm điều gì hoàn toàn khác. Với việc này, hãy vạch ra một kịch bản thay thế và đặt tâm trí bạn vào trong đó. Các nhà tâm lý học nói rằng nếu bạn làm điều này thường xuyên, bạn sẽ gia tăng khả năng thay đổi hành vi tương lai của mình.
