Hãy nắm lấy cuộc sống của mình và xem điều gì xảy ra? Một điều khủng khiếp – chẳng có ai để đổ lỗi.
Erica Jong
Một chuyên gia tâm lý gặp một bệnh nhân lần đầu.
“Trước khi bắt đầu,” chuyên gia tâm lý nói với bệnh nhân, “tôi muốn làm vài kiểm tra đơn giản để rõ hơn điều đang làm gây khó chịu cho anh.” Cô rút từ một chồng thẻ ra một tấm thẻ có một hình vuông. “Hãy nói cho tôi biết, tấm thẻ này khiến anh nghĩ đến điều gì?” chuyên gia tâm lý hỏi.
Người bệnh cười ngoác miệng. “Đó là một cửa sổ,” anh ta nói, “và cô sẽ không tin được có chuyện gì đang xảy ra trong đó đâu!”
Chuyên gia tâm lý giơ lên một tấm thẻ có một hình tròn. “Thế còn hình này có ý nghĩa gì với anh?” cô hỏi.
Người bệnh liếc mắt đầy tình ý. “Đó là một ô cửa sổ máy bay, và ôi trời ơi, việc diễn ra trong đó mới hay ho làm sao!”
Chuyên gia tâm lý lôi ra một tấm thẻ hình một tam giác. “Thế còn hình này?” cô hỏi.
Người bệnh giờ đây gần như nhỏ nước miếng. “Đó là lỗ khóa,” anh ta hổn hển, “và cô không tin được chuyện gì đang diễn ra ở đó đâu!”
Chuyên gia tâm lý dừng lại và nói, “Tôi không phải làm thêm bất cứ thử nghiệm nào nữa. Rõ ràng là anh bị ám ảnh bởi sex rồi.”
Người bệnh nổi điên với chuyên gia tâm lý và nói, “Tôi ư?! Thế còn cô thì sao, sau khi cho tôi xem tất cả những tấm ảnh bẩn thỉu đó?!”
Không có cách nào thoát được, đôi khi bạn gặp phải người muốn đổ lỗi cho bạn về vấn đề của họ. Và trừ phi bạn là một chuyên gia trị liệu, còn không thì đó không phải là một bệnh nhân có vấn đề về tâm lý – mà là một đối tác, một người bạn hoặc thậm chí là một người thân trong nhà. Đừng nhận vấn đề về mình; hãy nhớ rằng đó là vấn đề của họ, không phải của bạn. Và tùy bạn quyết định liệu bạn có để họ lôi kéo bạn hay không.
Đừng để mình bị nạn nhân hóa bởi một người chỉ trích mãn tính đơn giản bằng cách thiết lập những ranh giới về cảm xúc – thể hiện rõ bạn là ai và bạn cảm thấy như thế nào (xem câu chuyện số 84). Nhưng những người chỉ trích có ảnh hưởng tiêu cực, hủy hoại tới những người xung quanh, vì vậy sẽ là hữu ích khi có những chiến thuật đối phó với họ.
Nói với họ. Hầu hết mọi người đều điếng người khi bị đổ trách nhiệm cho điều gì đó không phải do lỗi của họ. Nếu điều đó xảy ra với bạn, hãy bắt bản thân trò chuyện với người chỉ trích. Hãy nói về hành xử của họ và cho họ biết điều đó khiến bạn cảm thấy thế nào. Bạn chưa chắc đã làm cho họ sáng mắt ra (hoặc có thể đi nữa), nhưng bạn sẽ cảm thấy kiểm soát được tình hình hơn.
Giải thoát. Những người chỉ trích không tạo ra những người nghe vĩ đại, vì vậy tại sao lại tra tấn bản thân bằng cách cố gắng tiếp cận họ, nhất là trong cơn nóng nảy của cuộc đối đầu? Hãy bảo vệ bản thân. Nói với họ bạn muốn yên tĩnh một chút và cứ thế mà đi. Nếu người đó là người bạn quan tâm, hãy đề nghị quay lại trò chuyện trong vài phút nữa. Nếu không, cứ việc đi thôi.
Nhận lấy phần của bạn. Mặt khác, cân nhắc khả năng bạn thực sự đóng vai trò gì đó trong việc tạo ra hoàn cảnh đó. Nếu vậy, khi suy nghĩ, mà thấy mình đã kích hoạt người đổ lỗi theo cách nào đó, hãy dùng thời khắc đó như một phương tiện cho sự trưởng thành cá nhân. Bạn không thể thay đổi được người khác nhưng bạn có thể tránh lặp lại tình huống này.
