Vấn đề lớn nhất trong giao tiếp chính là ảo tưởng mà nó đã vẽ ra.

George Bernard Shaw

Sau nhiều năm trút hết nỗi lòng với bác sĩ trị liệu, mất vô số thời gian và một phần đáng kể thu nhập vào các buổi trị liệu, cuối cùng một người đàn ông lấy hết can đảm để hỏi một câu về một phần khó hiểu trong phương pháp của bác sĩ mà ông ta không thể nào hiểu nổi.

“Thưa bác sĩ,” người bệnh nói, “tôi đã đến chỗ ông mỗi tuần một lần trong năm năm qua, chia sẻ chi tiết về những tổn thương thời thơ ấu, bày tỏ nỗi bất an của tôi, kể lể chi tiết về những nỗi ân hận và khóc lóc về các mối quan hệ cá nhân khó khăn của tôi. Và trong khi đó ông cứ ngồi đó, lắng nghe và quan sát, nhưng không bao giờ hỏi câu nào hay đưa ra dù chỉ một lời khuyên. Tại sao? Tại sao lại im lặng như vậy?”

Vị bác sĩ trị liệu gật đầu thận trọng, nhìn vào cuốn sổ ghi chép của mình và cuối cùng, sau một khoảng im lặng dài, ông ta nói, “No hablo lnglés.”[1]

Xét về giá trị bề ngoài, có vẻ thật ngớ ngẩn khi ai đó có thể bỏ nhiều năm vào một mối quan hệ thân tình rồi bất ngờ nhận ra họ chưa từng trao đổi. Nhưng điều này lại xảy ra thường xuyên. Hãy nghĩ lại xem: Đã bao nhiêu lần bạn cho rằng bạn bè hiểu chính xác điều bạn đang nói với họ, chỉ để rất lâu sau đó phát hiện ra rằng họ đã hiểu sai hoàn toàn hoặc còn không nghe cho thấu điều bạn nói nữa? Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng chúng ta khăng khăng cho rằng mọi người hiểu ý chúng ta muốn nói – ngay cả khi không có lý do nào để tin như thế – vì vậy, hãy thoải mái tin rằng chúng ta không đơn độc và những người khác nhìn thế giới như cách họ muốn. Có một hậu quả là: Chúng ta có xu hướng đặt niềm tin vào những người không hề xứng đáng với nó.

Những mối quan hệ thành công, dù là công việc, bạn bè hay tình yêu, đều phải dựa trên việc trao đổi chuyện trò. Và cách dễ nhất để phát hiện những lời của bạn có chạm tới được ai đó không là hỏi họ. Những huấn luyện viên cá nhân gọi nó là vòng phản hồi giao tiếp, nhưng không có gì phức tạp cả: Bạn chỉ đặt một câu hỏi mà buộc người kia phải đưa ra câu trả lời, kiểu như “Bạn đang nghĩ gì?” Hoặc bạn có thể yêu cầu người nghe nhắc lại điều họ vừa nghe bạn nói, theo cách nói của họ. Bằng cách làm như vậy, bạn đang cho phép người khác tham gia tích cực và trao cho cả hai người cơ hội để hoặc thiết lập được một mối quan hệ tin cậy – hoặc không.

❀ ❀ ❀

[1] Một loại đồ uống được pha bằng rượu mạnh kèm với nước, sữa, chanh… hàng bia, rồi xếp hàng lấy soda, thậm chí cả hàng lấy sữa nữa. Nhưng rồi anh ta đành bỏ cuộc.