Tôi quá đỗi ngượng ngùng, tôi có thể cảm nhận những dây thần kinh của mình cong lại như miếng thịt hơ trên lửa.
Margaret Halsey
Mẹ bề trên của một tu viện đang ngồi ở bàn làm việc trong một ngày tháng Tám nóng ngột ngạt. Điều hòa không khí ở văn phòng bị hỏng, bà thấy rất khó chịu với bộ quần áo nữ tu, vì vậy bà quyết định cởi hết ra và ngồi làm việc mà không mặc gì. Thật là một việc nguy hiểm nhưng rốt cuộc thì ai biết được chứ? Vài phút sau, có tiếng gõ cửa phòng bà và một xơ lên tiếng: “Thưa mẹ bề trên, có một người đàn ông mù muốn gặp mẹ.”[1]
Mẹ bề trên hoảng hốt… nhưng rồi nhận ra một người đàn ông mù không thể nhìn thấy là bà đang khỏa thân. Vì vậy, bà mở cửa và nói, “Mời vào. Rất vui được gặp ông.”
Người đàn ông nhìn bà và nói, “Tôi cũng rất vui được gặp bà. Bà muốn tôi treo những tấm rèm này lên đâu?”
Hầu hết những tình huống ngượng ngùng không thái quá như trong chuyện này. Nhưng nếu là người hay ngượng ngùng, có lẽ bạn sẽ cảm thấy ngượng ngùng hệt như mẹ bề trên kia. Không may, không có cách nào lấy lại một hành động ngượng ngùng, nhưng nếu bạn xử lý nó ngay lập tức, bạn có thể tối thiểu hóa tác động của nó. Điều này cũng đúng nếu bạn ở trong tình huống “người đàn ông mù” kia. Bằng hành động nhậm lẹ (và phóng khoáng), bạn có thể khiến một người đang ngượng ngùng kinh qua trải nghiệm đó một cách dễ dàng. Họ sẽ đánh giá cao hành động đó và bạn sẽ cảm thấy dễ chịu khi mình có thể hỗ trợ người khác. Cho dù cách bạn làm là như thế nào, thì việc chuyển hướng thành công một tình huống gây lúng túng cũng là rất tốt cho lòng tự trọng của tất cả mọi người.
Bạn đã bao giờ trượt chân và ngã chưa, bị rách quần, quên tên ai đó, xe ô tô chết máy giữa ngã tư, đánh rắm chỗ đông người, hay làm đổ đồ uống? Các nhà nghiên cứu nói rằng đó là những tình huống gây lúng túng nhất với hầu hết mọi người. Đây là vài mẹo giúp bạn vượt qua một trong số đó cũng như bất cứ tình huống nào:
Giữ bình tĩnh. Một trong những lý do khiến các tình huống gây lúng túng trở nên căng thẳng là do chúng gây ra cảm xúc lo lắng của mọi người. Nếu bạn có thể giảm bớt nỗi lo lắng của người quan sát, thì bạn cũng có thể giảm thiểu tác động tức thời của việc lỡ lời.
Sử dụng sự hài hước. Một nghiên cứu khoa học năm 2012 chỉ ra rằng cách tích cực nhất để giải tỏa tình huống gây lúng túng là bằng sự hài hước. Hãy thể hiện sự tự trào ngay khi nhận thức được sự kiện, giải tỏa căng thẳng và khiến mọi người biết bạn không quá nghiêm trọng về nó (điều đó có nghĩa là họ cũng không việc gì phải làm như vậy). Như một nhà tâm lý học đã nói: “Bạn không cần phải là một nghệ sĩ hài mới biết cách dùng khiếu hài hước trong tình huống éo le. Thậm chí chỉ cần nói ‘Éo le chưa!’ cũng đã đủ để gây hài cho tình huống rồi.”
Xin lỗi. Nếu bạn gây ra điều gì với ai đó, một lời xin lỗi chân thành có thể khiến mọi việc ổn thỏa. Nhưng xin lỗi thái quá có khi lại phản tác dụng. Nó sẽ không giúp bạn (hay họ) vượt qua được sự lúng túng đó – và nó nghe thiếu chân thành.
Thay đổi chủ đề. Nếu bạn gây ra điều gì đó đáng xấu hổ mà không ai thực sự để ý đến nó, hoặc nó không gây phiền gì cho ai, hãy tìm cách thay đổi chủ đề thay vì kêu gọi sự chú ý vào việc đó. Hầu hết chúng ta đều có khoảng tập trung ngắn, và chúng ta sẽ sẵn sàng bỏ qua. Hãy nhớ: Tảng lờ hoàn toàn một tình huống gây lúng túng không phải lúc nào cũng hiệu quả. Việc này chỉ áp dụng cho những tình huống éo le nho nhỏ thôi.
❀ ❀ ❀
[1] Một loại đồ uống được pha bằng rượu mạnh kèm với nước, sữa, chanh… hàng bia, rồi xếp hàng lấy soda, thậm chí cả hàng lấy sữa nữa. Nhưng rồi anh ta đành bỏ cuộc.
