Bạn có thể không kiểm soát được tất cả các sự kiện xảy đến với mình, nhưng bạn có thể quyết định không bị chúng khuất phục.

Maya Angelou

Một người đàn ông đang đi dạo trên một con đường ở vùng quê, ông ta tiến đến một trang trại. Phía trước là một người nông dân, đứng cạnh anh ta là một con lợn với một cái chân gỗ.

“Xin chào,” người đàn ông nói. “Con lợn của anh trông mới hay mắt làm sao.”

“Hay mắt ư?” người nông dân đáp lời. “Nó là con lợn khủng nhất quả đất đấy! Tại sao ấy à, một lần một kiện cỏ khổng lồ rơi xuống người tôi, và ngay khi tôi cảm thấy mình sắp chết ngạt thì con lợn này đã lao vào, lôi chân tôi mà kéo ra, cứu mạng tôi.”

“Chà,” người đàn ông nói. “Thật ấn tượng.”

“Còn lần khác,” người nông dân tiếp tục, “khi ngôi nhà bị cháy, con lợn đã lao vào và lôi hai đứa con tôi an toàn ra ngoài.”

“Thật thán phục,” người đàn ông nói. “Nhưng tôi thắc mắc là tại sao con lợn lại có cái chân gỗ thế kia?”

“À,” người nông dân trả lời, “khi ông có một con lợn đặc biệt như vậy thì ông không thể ăn nó ngay một lần được!”

Chúng ta thường nghĩ rằng khi ta giúp đỡ ai đó, họ sẽ thể hiện sự cảm kích bằng cách nào đó. Rất nhiều người sẽ nói cảm ơn và đánh giá cao nó… nhưng không phải tất cả. Một số người đơn giản là không thể thừa nhận có người đã làm gì đó cho họ hay bày tỏ lòng biết ơn theo cách có ý nghĩa. Và dù họ có thể đánh giá cao nỗ lực của bạn ở chừng mực nhất định, họ vẫn coi bạn như một chỗ để khai thác thay vì là một con người. Giống như người đàn ông trong câu chuyện trên, họ sẽ vắt kiệt bạn, từng chút một, trừ phi bạn đủ nhạy cảm về việc đó để thoát khỏi họ.

Dưới đây là vài dấu hiệu cho thấy bạn đang bị lợi dụng bởi người giám sát hoặc bạn bè:

Họ liên tục nhờ bạn làm nhiều hơn – giúp những việc vặt hoặc cho họ vay mượn thứ gì đó, hoặc trong công việc thì kéo dài thời gian hoặc giao thêm nhiệm vụ. Họ coi bạn như người có thể khai thác, vì vậy họ dùng bạn vào mọi việc mà họ có thể.

Họ hứa hẹn và rồi không giữ lời. Thật dễ để một đồng nghiệp hoặc bạn bè nói với bạn điều bạn muốn nghe, nhưng nếu trước sau vẫn không có hành động đi theo lời họ nói, thì họ chỉ đang lừa bạn mà thôi.

Họ không bao giờ đáp lại một thiện ý. Nói lời cảm ơn là một bắt đầu tốt, nhưng nếu bạn giúp đỡ họ và họ không bao giờ đáp lại, tức là họ đang lợi dụng bạn.

Người khác được hưởng công trạng. Người giám sát bạn có nhận công trạng về mình cho việc bạn đã làm không? Bạn bè của bạn có biểu dương tất cả các thành viên trong nhóm và “quên” không nhắc tới bạn không? Nếu bạn nghĩ đó là một sơ suất, hãy nhắc nhở họ. Nếu đó không phải là một sơ suất, hãy chuẩn bị: Họ chắc chắn sẽ làm thế lần nữa đấy.

Vẫn chưa chắc chắn ư? Hãy tin vào bản năng của bạn. Nếu bản năng ấy thấy rằng bạn đang bị lợi dụng, thì hẳn đúng là như vậy.