Tôi rất biết ơn tất cả những người khác trong cuộc đời mình. Họ đã cho tôi thấy chính xác ai là người tôi không muốn trở thành.

trên một tách cà phê

Một nhóm sinh viên năm thứ nhất trường y đang trong giờ giải phẫu – lần đầu tiên họ thấy một xác người chết thực sự. Tất cả tập trung quanh chiếc bàn giải phẫu còn vị giáo sư thì đứng cạnh tử thi – được phủ một tấm vải trắng – và giảng bài cho họ. “Trong thực hành nghề y, các bạn phải có hai phẩm chất quan trọng. Phẩm chất đầu tiên là: Không bao giờ được ghê sợ bất cứ thứ gì liên quan tới cơ thể con người.”

Để làm rõ điểm này, giáo sư kéo tấm vải xuống, ấn một ngón tay vào phần hậu môn của tử thi rồi đưa ngón tay lên mút. “Giờ thì các bạn làm đi,” ông nói với đám sinh viên. Choáng người, đám sinh viên lúc đầu ngập ngừng. Nhưng rốt cuộc thì từng người một cũng tiến về phía tử thi, ấn ngón tay vào hậu môn và mút nó.

Khi tất cả đã hoàn thành, vị giáo sư nhìn họ rồi nói, “Phẩm chất quan trọng thứ hai các bạn cần là sự quan sát. Tôi đã ấn ngón tay giữa và mút ngón tay trỏ. Giò thì học cách tập trung đi.”

Hẳn là bạn nghĩ bài học ở đây là “tập trung” hoặc “biết quan sát”. Cả hai đều quan trọng, vì vậy nếu đó là điều bạn học được từ truyện cười này thì cũng ổn thôi. Nhưng còn một bài học khác: Đừng nhắm mắt đi theo ai đó khuyến khích bạn làm điều bạn biết là sai trái hoặc nguy hiểm. Hãy nói không, cho dù người đó có quyền lực đi nữa. Mọi người trong lớp học đó hẳn đều đã nghi ngờ màn thuyết minh của vị giáo sư là điên rồ. Nhưng họ đều bất chấp tham gia. Tất nhiên, đây chỉ là một câu chuyên cười, nhưng hãy nghĩ về nó – vị giáo sư có thể ngừng người đầu tiên lại trước khi họ chạm vào tử thi và vẫn có thể đưa ra luận điểm tương tự. Nhưng ông ấy đã không làm thế, đó là sự lạm dụng.

Theo một nghiên cứu năm 2012, khoảng 17 triệu người đi làm ở Mỹ bị cấp quản lý lạm dụng. Những mối quan hệ lạm dụng không chỉ gây phiền nhiễu. Chúng đe dọa sức khỏe mọi người vì liên tục có thêm sự căng thẳng – chúng liên quan đến một số lượng lớn ốm đau bệnh tật, từ đau tim tới ung thư.

Vì vậy, bạn làm gì khi bị buộc phải tham gia một tình huống lạm dụng? Điều đơn giản nhất là chỉ việc bỏ qua và dấn bước. Nhưng nếu bạn không thể (hoặc không muốn) làm điều đó, các chuyên gia đưa ra những lựa chọn khả thỉ sau đây:

Giữ thái độ lịch sự và nhã nhặn, và đừng đáp lại. Đừng tham gia vào nhóm những người lạm dụng. Không dập được lửa bằng lửa – nó chỉ gây ra đám cháy to hơn mà thôi. Nhưng hóa ra tỏ ra tử tế cũng không hiệu quả. Trong một nghiên cứu về nơi làm việc năm 2015, các nhà nghiên cứu ngạc nhiên khi phát hiện ra rằng những người quản lý lạm dụng “không phản ứng với [những người lao động] tỏ ra tích cực, cảm thông, hỗ trợ hoặc hữu ích”. Vì vậy, chỉ việc kiên nhẫn chờ cho đến khi họ bỏ qua.

Giữ vững lập trường. Một số người sẽ chỉ cảm thấy tốt hơn nếu họ làm điều gì đó thể hiện tích cực về bản thân. Nhưng vì việc phản kháng chắc hẳn sẽ khiến cho tình huống tệ hơn, nên bí kíp ở đây là âm thầm kháng cự. Ví dụ, vờ như bạn không hiểu sếp đang nói về chuyện gì… hoặc lắng nghe, nhưng sau đó làm khác đi.

Thiết lập ranh giới. Đừng tấn công trên danh nghĩa cá nhân. Hãy chăm sóc chính mình, thậm chí nó có nghĩa là chỉ bỏ đi. “Nếu họ đang thua,” tác giả dẫn dắt nghiên cứu về các vị sếp lạm dụng nói, “hãy cho họ 20 phút và rồi họ sẽ vượt qua nó. Nếu bạn phản ứng với danh nghĩa cá nhân, bạn sẽ khiến nó đi xa hơn và họ sẽ tiếp tục tranh cãi, vì nó thật dễ dàng.”