Mongan và người hầu trở về nhà, và (vì niềm vui nào lớn hơn niềm vui của ký ức được khơi gợi qua chuyện trò?) trong một lúc, cảm giác về một cuộc phiêu lưu đã hoàn mỹ giữ cho chàng sự nguôi ngoai phần nào. Nhưng rồi niềm vui ấy cũng cạn dần theo thời gian, Mongan đâm ra chán nản rồi u sầu, và sau đó lại ngã bệnh nặng như lần trước. Bởi vì chàng không thể quên được Duv Laca Tay Trắng, và chàng không thể nhớ đến nàng mà không mang theo nỗi khao khát cùng sự tuyệt vọng.
Chính trong cơn bệnh xuất phát từ nỗi khao khát và tuyệt vọng ấy, có một ngày chàng ngồi nhìn ra thế giới với một màu đen kịt dẫu mặt trời vẫn chiếu sáng, một thế giới khô cằn và bệnh hoạn dẫu hoa quả mùa thu đang oằn trĩu trên mặt đất và niềm vui mùa gặt đang bao quanh chàng.
“Mùa đông đang ngự trị trong lòng ta,” chàng lẩm bẩm, “và ta đã lạnh lắm rồi.”
Chàng cũng nghĩ rằng có ngày mình sẽ chết, và ý nghĩ ấy không có gì là khó chịu, bởi một nửa cuộc đời chàng đã ở mãi những miền đất của Quốc vương Leinster, còn nửa giữ lại trong thân xác này thì chẳng còn chút hương vị gì nữa.
Chàng đang chìm đắm trong suy nghĩ đó thì mac an Da’v bước đến gần qua bãi cỏ, và chàng nhận ra mac an Da’v đang đi với dáng vẻ của một ông lão.
Hắn bước những bước ngắn và chậm chạp, đầu gối không hề chùng xuống khi đi, thế nên dáng đi vô cùng cứng nhắc. Một bàn chân quay ra ngoài một cách đáng thương, còn bàn chân kia quặp vào trong một cách thảm hại. Ngực hắn thụp vào trong, đầu nhô hẳn ra ngoài và cắm gục xuống khoảng trống đáng lẽ ra là ngực, còn hai tay co quắp trước ngực với đôi bàn lòng bàn tay xoay ngược ngả kỳ quặc, khiến lòng bàn tay này hướng về phía đông thế giới còn lòng bàn tay kia quay về phía tây.
“Mọi chuyện thế nào rồi, mac an Da’v?” nhà vua cất tiếng hỏi.
“Tệ lắm,” mac an Da’v đáp.
“Đó có phải là mặt trời ta đang thấy chiếu sáng không, hỡi bạn ta?” nhà vua hỏi.
“Chắc là mặt trời đấy,” mac an Da’v đáp, nheo mắt nhìn dòng ánh sáng vàng vọt đang lững lờ xung quanh họ, “nhưng cũng có thể đó là một màn sương mù màu vàng.”
“Cuộc đời rốt cuộc là gì chứ?” nhà vua nói.
“Đó là sự mỏi mệt và chán chường,” mac an Da’v nói. “Đó là một tiếng ngáp dài không buồn ngủ. Đó là một con ong lạc lối giữa đêm khuya đang vo ve trên ô cửa kính. Đó là tiếng kêu của một con chó bị xích lại. Đó chẳng là gì đáng để mơ mộng. Đó chẳng là gì sất.”
“Mới khéo làm sao khi ngươi diễn tả đúng những cảm xúc của ta dành cho Duv Laca,” nhà vua nói.
“Tôi đang nghĩ về con cừu non của mình,” mac an Da’v nói. “Tôi đang nghĩ về báu vật của đời mình, chiếc chén vui tươi của tôi, và nhịp đập con tim tôi.” Và đoạn, hắn òa khóc nức nở.
“Thương thay!” nhà vua thốt lên.
“Nhưng,” mac an Da’v nức nở nói, “tôi có quyền gì mà oán thán chứ? Tôi chỉ là một tên đầy tớ, và dẫu tôi chẳng có giao ước nào với Quốc vương Leinster hay bất kỳ vị quốc vương nào trên đời, thế mà vợ tôi vẫn bỏ đi cứ như thể nàng là vợ của một bậc quyền thế chẳng kém gì Duv Laca vậy.”
Mongan bấy giờ mới cảm thấy thương cho người hầu của mình, và chàng xốc lại tinh thần.
“Ta sẽ phái ngươi đi gặp Duv Laca.”
“Nơi nào có người ấy, nơi đó sẽ có kẻ này,” mac an Da’v vui mừng kêu lên.
“Hãy đi,” Mongan bảo, “đến Rath Descirt ở Bregia; ngươi biết chỗ đó chứ?”
“Rõ như cái lưỡi biết chỗ của hàm răng ấy.”
“Duv Laca đang ở đó; hãy gặp nàng, và hỏi xem nàng muốn ta phải làm gì.”
Mac an Da’v đã đến đó rồi trở về.
“Duv Laca bảo ngài hãy đến ngay lập tức, vì Quốc vương Leinster đang đi tuần du lãnh thổ của ngài ta, và Kevin Cochlach, gã đánh xe ngựa, đang tán tỉnh nàng một cách cuồng nhiệt và muốn bắt cóc nàng trốn đi.”
Mongan lên đường, và chẳng mất bao lâu, bởi họ đi lại cả ngày lẫn đêm, họ đã đến Bregia và lọt được vào pháo đài; nhưng vừa mới bước chân vào thì chàng lại phải quay ra ngay, vì Quốc vương Leinster đã được báo trước về cuộc hành trình của Mongan, và kịp thời quay trở về pháo đài trong gang tấc.
Khi những người đàn ông xứ Ulster chứng kiến tình trạng suy sụp của Mongan, họ vô cùng đau khổ, và tất cả đều đổ bệnh vì quá thương xót cho vị vua của mình. Các quý tộc đề nghị họ sẽ tiến đánh Leinster để tiêu diệt vị vua kia và mang Duv Laca trở về, nhưng Mongan nhất quyết không đồng ý với kế hoạch này.
“Bởi vì,” chàng nói, “thứ gì ta đã đánh mất bằng sự dại dột của chính mình, ta sẽ lấy lại bằng mưu mẹo của chính mình.”
Và khi thốt lên những lời đó, tinh thần chàng phấn chấn hẳn lên, và chàng gọi mac an Da’v lại.
“Ngươi biết đấy, bạn ta,” Mongan nói, “rằng ta không thể rước Duv Laca về trừ phi Quốc vương Leinster chủ động cầu xin ta đón nàng về, vì một lời giao ước là một lời giao ước.”
“Chuyện đó xảy ra khi lợn biết bay cho hay,” mac an Da’v nói, “và,” hắn tiếp lời, “tôi chẳng hề có giao ước nào với bất kỳ vị vua nào trên đời này cả.”
“Ta đã nghe ngươi nói câu đó trước đây rồi,” Mongan nói.
“Tôi sẽ nói điều đó cho đến tận Ngày Tận Thế,” người đầy tớ kêu lên, “bởi vì vợ tôi đã bỏ đi theo cái tên vua khốn kiếp đó, và hắn ta đã vớ được một cặp đôi tồi tệ chẳng kém gì vụ giao ước của ngài.”
Mongan cùng người hầu của mình liền lên đường đi xứ Leinster.
Khi đến gần vùng đất ấy, họ thấy một đám đông lớn đang đi cùng đường với họ, và họ hay tin rằng nhà vua đang mở tiệc khoản đãi để vinh danh lễ cưới của ngài với Duv Laca, bởi thời hạn một năm chờ đợi sắp kết thúc, và nhà vua đã thề sẽ không trì hoãn thêm nữa.
Thế là họ tiếp tục bước đi, nhưng với tâm trạng ủ rũ, và cuối cùng họ đã nhìn thấy những bức tường thành của lâu đài hiện ra sừng sững trước mặt, cùng một đoàn tùy tùng quý phái đang dạo bước qua lại trên bãi cỏ.