Nơi ấy tôi đã mơ, và trong giấc mơ, tôi thấy mình biến thành một con hươu đực, cảm nhận được nhịp đập của một trái tim mới trong lồng ngực, rồi trong mơ, tôi vươn cao cổ và gồng chắc những bắp chân dũng mãnh.
“Tôi bừng tỉnh khỏi giấc mơ, và tôi chính là kẻ mà tôi vừa mơ thấy.
“Tôi đứng đó một lúc, dậm chân trên một mỏm đá, với chiếc đầu đầy lông bờm ngẩng cao, hít hà qua hai cánh mũi rộng mọi hương vị của đất trời. Bởi vì tôi đã kỳ diệu thay đổi từ cõi tàn tạ sang chốn sức mạnh. Tôi đã oằn mình bứt ra khỏi xiềng xích của tuổi già để trẻ lại một lần nữa. Tôi ngửi thấy mùi cỏ non và lần đầu tiên nhận thức được mùi hương ấy ngọt ngào nhường nào. Và nhanh như chớp, chiếc mũi động địch của tôi hít hà vạn vật vào tận đáy lòng rồi phân tách chúng thành những tri thức.
“Tôi đứng đó dài lâu, nện móng sắt vang lên trên đá, và thấu hiểu mọi thứ qua chiếc mũi của mình. Mỗi cơn gió lướt đến từ bên phải hay bên trái đều mang theo cho tôi một câu chuyện. Ngọn gió đưa tới hơi hám của loài sói, và trước mùi hương ấy, tôi trừng mắt nhìn rồi dậm chân. Rồi trên một ngọn gió khác thoang thoảng mùi hương của đồng loại, khiến tôi cất tiếng rống vang. Ồ, tiếng kêu của con hươu đực vĩ đại mới trong trẻo, ngân vang và ngọt ngào làm sao. Âm điệu tuyệt vời của tôi mới nhẹ nhàng tung bay làm sao. Niềm vui sướng khi nghe tiếng gọi hồi đáp mới lớn lao làm sao. Cảm giác hân hoan khi tôi nhảy vọt, nhảy vọt, nhảy vọt; nhẹ nhàng như chiếc lông chim, mạnh mẽ như trận cuồng phong, bất tận như biển khơi.
“Giờ đây, sự thoải mái hiện hữu trong những cú nhảy dài mười thước, với chiếc đầu uyển chuyển, với nhịp lên xuống của cánh én, với đường cong, dòng chảy và sức mạnh của một con rái cá biển. Cảm giác râm ran ngập tràn quanh tim tôi! Sự kích thích dâng trào tận những chóp nhọn cao vút của cặp sừng! Thế giới mới mẻ làm sao! Mặt trời mới mẻ làm sao! Gió đang vuốt ve tôi biết bao!
“Với chiếc trán ngẩng cao không nao núng và ánh mắt kiên định, tôi nghênh đón mọi thứ lao đến. Con sói già độc độc nhảy lùi sang một bên, nhe nanh gầm gừ, rồi lủi thủi bỏ đi. Con gấu vụng về tròng cồng chiếc đầu đầy do dự rồi lại nghĩ ngợi; nó lủi đi với đôi mắt đỏ nhỏ xíu trốn vào một bụi cây gần đó. Những con hươu cùng loài chạy trốn trước trán đá của tôi, hoặc bị đẩy lùi mãi cho đến khi khuỵu chân xuống và tôi dẫm đạp chúng cho đến chết. Tôi chính là kẻ được yêu thương, được kính sợ, là thủ lĩnh của các bầy đàn trên đất Ireland.
“Và có những lúc tôi quay về sau những chuyến tung hoành khắp Eire, bởi những sợi tơ lòng tôi luôn hướng về Ulster; rồi khi đứng tách biệt, chiếc mũi rộng của tôi hít đẫm bầu không khí, trong khi tôi nhận ra với niềm vui sướng và nỗi kinh hoàng rằng bóng dáng con người đang thoảng theo chiều gió. Một chiếc đầu kiêu hãnh rũ xuống thảm cỏ khi ấy, và những giọt lệ của ký ức rỉ ra từ đôi mắt lớn, sáng ngời.
“Có những lúc tôi đến gần, đầy thận trọng, đứng ẩn mình giữa những tán lá rậm rạp hoặc nép mình trongám cỏ dài, rồi tôi ngẩn ngơ ngắm nhìn con người với niềm thương cảm. Bởi vì Nemed cùng bốn cặp đôi đã may mắn sống sót sau trận cuồng phong dữ dội ấy, và tôi đã chứng kiến họ sinh sôi nảy nở cho đến khi bốn nghìn cặp đôi cùng sống, cùng cười đùa và náo nhiệt dưới ánh mặt trời, vì dòng dõi của Nemed tuy nông cạn nhưng lại vô cùng năng động. Họ là những chiến thợ săn mãnh liệt.
“Nhưng có lần tôi quay lại, bị thôi thúc bởi nỗi thống khổ khôn cùng của ký ức, và tất cả những con người ấy đều đã biến mất: chốn từng dung chứa họ giờ chìm trong tĩnh lặng; trên vùng đất họ từng sinh hoạt chẳng còn gì ngoài những bộ xương trắng lóa dưới ánh mặt trời.
“Tuổi già đã ập đến với tôi ở nơi đó. Giữa những bộ xương ấy, sự mỏi mệt luồn lách vào từng thớ thịt. Đầu tôi trĩu nặng, mắt mờ đi, đầu gối chùng xuống và run rẩy, và tại đó, bầy sói đã dám truy đuổi tôi.
“Tôi lại tìm về cái hang từng là tổ ấm của mình khi tuổi đã xế bóng.
“Có hôm tôi lẻn ra khỏi hang để kiếm dăm ngọn cỏ, bởi tôi đang bị bầy sói bao vây gắt gao. Chúng lao tới phóng thẳng về phía tôi, và tôi suýt không thoát được. Chúng ngồi phục bên ngoài hang, trừng trừng nhìn tôi.
“Tôi hiểu ngôn ngữ của chúng. Tôi hiểu tất cả những gì chúng nói với nhau, và những gì chúng nói với tôi. Nhưng trong vầng trán tôi vẫn còn lại một cú húc trời giáng, một cú dẫm chí mạng dưới móng vuốt. Chúng không dám bén mảng bước vào trong hang.
“‘Ngày mai,’ chúng bảo nhau, ‘ta sẽ xé toạc cổ ngươi, và gặm nhấm phần hông còn đang sống của ngươi’.”