Von Rumpel đi vào một chung cư ở quận 5. Bà chủ nhà cười điệu đà ở tầng một cầm lấy xấp phiếu lương thực ông đưa ra và nhét nó vào túi bộ đồ mặc ở nhà. Mấy con mèo bu quanh mắt cá chân bà ta. Sau lưng bà ta là một dãy phòng trang trí lòe loẹt sặc mùi hoa táo già héo rũ, lộn xộn, cũ kĩ.

“Thưa bà, họ rời đi lúc nào?”

“Mùa hè năm 1940.” Bà ta trông như thể sắp huýt sáo.

“Ai trả tiền thuê?”

“Tôi không biết, thưa ông.”

“Có phải chi phiếu là của Bảo tàng Lịch sử Quốc gia không?”

“Tôi không rõ.”

“Người cuối cùng đến đây là lúc nào?”

“Chẳng có ai đến. Chi phiếu được chuyển bằng bưu điện.”

“Từ đâu?”

“Tôi không biết.”

“Chẳng có ai đến hay đi khỏi căn hộ sao?”

“Không có người nào kể từ mùa hè năm đó”, bà ta trả lời và giấu vẻ mặt tham lam, những ngón tay tham lam vào trong bóng tối thơm tho.

Ông đi lên tầng trên. Một cái chốt cố định đơn trên tầng bốn cho ông biết đó là căn hộ của người thợ khóa. Bên trong căn hộ, ván ép bít kín các khung cửa sổ, không khí ngột ngạt, một luồng ánh sáng len lỏi qua những lỗ khóa. Cứ như thể ông trèo vào một hộp kín tối thui lơ lửng bên trong một cái cột đầy ánh sáng. Các cánh tủ mở toang, đệm ghế sô pha hơi xộc xệch, ghế ăn đổ qua một bên. Mọi thứ nói lên một chuyến ra đi vội vã hoặc một màn lục soát kĩ lưỡng hoặc cả hai. Rêu đen kịt bám quanh bồn cầu chỗ không có nước. Ông kiểm tra phòng ngủ, phòng tắm, bếp, tia hi vọng xảo quyệt và dai dẳng lóe lên trong ông: lỡ như...?

Trên mặt bàn làm việc là những cái ghế dài nhỏ xíu, những cột đèn đường nhỏ xíu, những hình thang nhỏ xíu được làm bằng gỗ bóng láng. Cái mỏ kẹp nhỏ, hộp đinh nhỏ, những lọ keo nhỏ lâu không dùng nên cứng lại. Bên cạnh bàn làm việc, bên dưới một tấm vải phủ, một điều bất ngờ: một mô hình chi tiết của quận 5. Những tòa nhà không sơn màu nhưng được làm một cách chi tiết đẹp đẽ. Những cánh cửa chớp, cửa ra vào, cửa sổ, nắp cống. Không có người. Một món đồ chơi sao?

Có vài chiếc váy nữ bị nhậy cắn và một áo len dài tay thêu hình mấy con dê đang nhai cây hoa treo trong phòng để đồ. Những quả thông đầy bụi xếp trên bậu cửa sổ, được sắp xếp theo thứ tự từ lớn đến nhỏ. Trên sàn bếp, những dải băng dính chống trơn trượt được dán trên sàn gỗ. Một nơi khá ngăn nắp. Ổn định. Gọn gàng. Một sợi dây thừng kéo từ bàn ăn đến phòng tắm. Một cái đồng hồ không có mặt kính đứng yên không hoạt động. Mãi cho đến khi ông tìm thấy ba cuốn sách của Jules Verne bằng chữ Braille được đóng gáy xoắn thì ông mới hiểu ra.

Người tạo ra két sắt. Thông thạo những ổ khóa, sống gần bảo tàng. Thuê nơi này để ở suốt quãng đời trưởng thành. Xoàng xĩnh, chẳng có dấu tích gì thể hiện khao khát giàu có. Một cô con gái mù. Quá nhiều đặc điểm của một người trung kiên.

“Ông giấu ở đâu?”, ông nói to với căn phòng. Bụi lơ lửng trong luồng sáng lạ lẫm.

Bên trong một cái túi hay một cái hộp. Nhét phía sau tấm ván ghép chân tường hay giấu trong một hốc kín bên dưới sàn nhà hay trát bên trong một bức tường. Ông mở các ngăn kéo bếp và kiểm tra đằng sau. Nhưng những kẻ tìm kiếm trước đó đã kiểm tra tất cả rồi.

Sự chú ý của ông từ từ quay lại chỗ mô hình thu nhỏ của khu vực xung quanh. Hàng trăm ngôi nhà nhỏ xíu với mái hai mảng và ban công. Ông nhận ra, nó hoàn toàn giống với quang cảnh khu vực xung quanh, không có màu sắc, không có cư dân và là bản sao thu nhỏ. Một bản mô phỏng nhỏ xíu. Một tòa nhà đặc biệt trơn bóng, nhẵn thín do bị những ngón tay sờ qua sờ lại nhiều: tòa nhà ông đang đứng. Nhà.

Ông nhìn xuống con đường phía dưới, hình bóng ông hiện ra lờ mờ trên khu phố Latin. Chỉ bằng hai ngón tay, ông có thể túm bất cứ ai ông muốn, làm cho nửa thành phố chìm trong bóng tối. Lật tung thành phố lên. Ông dò ngón tay qua nóc tòa nhà ông đang quỳ. Lắc nó tới lui. Dễ dàng nhấc mô hình lên, như thể nó được thiết kế sẵn như vậy. Ông xoay nó trước mắt mình: mười tám ô cửa sổ nhỏ, sáu ban công, một cửa ra vào nhỏ xíu. Dưới chỗ này - đằng sau cánh cửa sổ này -ẩn giấu bà chủ nhà nhỏ xíu với mấy con mèo của bà ta. Và đây, trên tầng bốn, chính nơi ông đang đứng.

Ông tìm thấy một cái lỗ nhỏ xíu dưới đáy mô hình, không giống lỗ khóa của két sắt cất giữ đá quý mà ông đã thấy ở bảo tàng ba năm trước, ông nhận ra, ngôi nhà là một chỗ chứa. Một chỗ cất giữ. Ông loay hoay với nó một lúc, cố mở ra. Xoay nó lên, thử dưới đáy, bên cạnh.

Tim ông đập điên cuồng. Thứ gì đó ẩm ướt và nóng hổi dâng lên trong lưỡi ông.

Mày có đựng thứ gì đó ở bên trong không?

Von Rumpel đặt tòa nhà nhỏ lên sàn, nhấc chân lên và nghiền nát nó.