Viên gạch rơi xuống sàn. Những giọng nói im bặt. Cô nghe thấy tiếng ẩu đả, rồi một tiếng súng vang lên như một lỗ ánh sáng màu đỏ thẫm: núi lửa Krakatoa phun trào. Trong một thoáng ngôi nhà bị xé làm đôi.

Marie-Laure nửa trượt xuống, nửa ngã xuống cầu thang, ép tai lên cánh cửa giả phía sau tủ quần áo. Có tiếng bước chân vội vàng chạy qua đầu cầu thang vào phòng ông Henri. Có tiếng nước tạt, tiếng xì xì, rồi cô ngửi thấy mùi khói và mùi hơi nước.

Giờ những bước chân trở nên lưỡng lự; chúng khác với bước chân của gã thượng sĩ. Nhanh nhẹn hơn. Bước tới. Ngừng lại. Mở cửa tủ quần áo. Suy nghĩ. Rẽ chỗ quần áo ra.

Cô có thể nghe thấy một tiếng cậy khẽ khi mấy ngón tay của anh ta lướt trên lưng tủ quần áo. Cô nắm chặt chuôi con dao.

Cách đó ba khối nhà về phía Đông, Frank Volkheimer nháy mắt lúc anh ngồi trong một tòa nhà đã bị phá hủy ở góc ngã tư giao giữa đường Lauriers và đường Thévenard, đang dùng tay ăn hộp khoai lang. Phía bên kia cửa sông, bên dưới bốn feet bê tông, một sĩ quan phụ tá khép hai mép áo khoác của sĩ quan chỉ huy đơn vị đồn trú ở Saint-Malo lại trong khi một đại tá đặt cổ tay này lên cánh tay kia, rồi đến tay bên kia*. Vào đúng giây phút đó, một lính trinh sát người Mỹ mười chín tuổi trèo lên sườn đồi tiến về hướng công sự bê tông ngầm ngừng lại, xoay người và đưa một tay kéo người lính sau lưng anh ta; trong khi đó, lúc áp má vào sàn đá granit của pháo đài National, ông Etienne LeBlanc quyết định rằng nếu ông và Marie-Laure sống sót qua trận này, dù có xảy ra chuyện gì đi nữa, ông cũng sẽ để cho cô chọn một điểm trên đường xích đạo và hai ông cháu sẽ đi, đặt vé, lướt trên một con tàu, bay bằng máy bay, cho đến khi họ cùng đứng trong một rừng mưa nhiệt đới, vây quanh là hương những loài hoa họ chưa từng được ngửi, lắng nghe tiếng hót của những loài chim họ chưa từng được nghe. Cách pháo đài National ba trăm dặm, vợ của Reinhold von Rumpel đánh thức con gái dậy đi lễ Misa, ngẫm nghĩ về khuôn mặt dễ mến của người thương binh cụt một chân cạnh nhà vừa quay về từ chiến trường. Cách bà ta không xa lắm, Jutta Pfennig ngủ trong bóng tối màu xanh biếc của phòng ngủ tập thể nữ, mơ về những luồng ánh sáng dày đặc chiếu qua một cánh đồng như tuyết; cách Jutta không xa,

Tư thế chắp tay trước ngực của thi thể quân nhân khi cử hành lễ tang.

Lãnh tụ đưa một ly sữa ấm (nhưng không bao giờ sôi) lên môi, trong đĩa có một lát bánh mì đen Oldenburg bên cạnh là nguyên một quả táo, bữa sáng hằng ngày của ngài; cùng lúc đó, trong một khe núi bên ngoài thành phố Kiev, hai tù nhân xoa tay trong cát cho đỡ trơn, sau đó họ lại nhấc cái cáng lên trong khi một sonderkommando* dùng một thanh thép cời lửa bên dưới họ; một con chim chìa vôi nhảy từ phiến đá này sang phiến đá khác trong một khoảnh sân nhỏ ở Berlin, tìm ốc để ăn; tại trường Học viện Giáo dục Chính trị Quốc gia ở Schulpforta, một trăm mười chín thiếu niên mười hai, mười ba tuổi xếp hàng phía sau chiếc xe tải để được phát cho những quả mìn chống tăng nặng ba mươi pound, gần tám tháng, những thiếu niên ấy bị bỏ rơi trước bước tiến của quân Nga, cả ngôi trường bị cô lập như một hòn đảo, sẽ được tặng hộp sô-cô-la đắng cuối cùng của Đức Quốc xã và mũ sắt thu nhặt lại từ thi thể các binh sĩ của lực lượng Wehrmacht, sau đó lực lượng thanh niên quốc gia được đào tạo cuối cùng này sẽ vội vã ra chiến trường với sô-cô-la tan trong bụng, mũ sắt quá rộng, lắc lư trên những mái đầu nham nhở, sáu mươi súng phóng tên lửa Panzerfaust cầm tay trong nỗ lực vô ích cuối cùng để bảo vệ một cây cầu mà vốn dĩ chẳng cần phải giữ nữa, trong khi xe tăng T-34 từ đội quân Bạch vệ lách cách và ầm ầm tiến về phía chúng để tàn sát toàn bộ, tận đứa trẻ cuối cùng; bình minh ở Saint-Malo, có một tiếng giật ở phía bên kia tủ quần áo - Werner nghe thấy Marie-Laure hít vào, Marie-Laure nghe thấy Werner cạo ba ngón tay trên lớp gỗ, âm thanh này không giống như tiếng mặt đĩa chạy bên dưới mũi kim, khuôn mặt họ cách nhau một sải tay.

Là từ dùng để chỉ những người xử lý các xác chết trong các trại tập trung của Đức Quốc xã. Một trong những nhiệm vụ khủng khiếp của họ là lấy những chiếc răng vàng của người chết và quét dọn tro cốt của tù nhân bị đưa vào lò thiêu.

Cậu nói, ”Es-tu là?”