Nó nằm trên bàn, tựa sát vào ống khói. Bên dưới là hai bình ắc quy nước. Một cái máy kì lạ, được chế tạo từ nhiều năm trước, để trò chuyện với hồn ma. Marie-Laure cẩn thận hết mức, bò đến chỗ cái ghế đàn piano, nhẹ nhàng nâng người lên. Chắc chắn phải có người nào đó có một cái điện đài - đội cứu hỏa, nếu vẫn còn một đội như vậy, hoặc quân kháng chiến, hoặc các lính Mỹ phóng tên lửa vào thành phố. Lính Đức trong những pháo đài dưới mặt đất. Có khi chính ông Etienne. Cô cố tưởng tượng ông khom người ở đâu đó, những ngón tay xoay núm dò sóng của một cái điện đài ma. Có khi ông nghĩ là cô đã chết. Có lẽ ông chỉ cần nghe được một tia hi vọng.

Cô lướt ngón tay dọc ống khói bằng đá cho đến khi tìm được cái đòn bẩy mà ông chú đã đặt ở đó. Cô dồn hết trọng lượng lên đó và cần ăng-ten khẽ sột soạt phía trên mái nhà khi các đoạn ăng-ten lồng vào nhau mở ra.

Quá ồn ào.

Cô đợi. Đếm đến một trăm. Chẳng có tiếng động nào ở tầng dưới.

Tay cô tìm các công tắc bên dưới bàn: một công tắc bật micro, một công tắc bật máy phát tín hiệu, cô không thể nhớ cái nào là cái nào. Bật một cái lên, rồi bật cái kia. Bên trong máy phát tín hiệu to, đèn điện tử chân không kêu rì rì.

Có quá ồn ào không cha?

Không to hơn tiếng gió thổi nhẹ. Tiếng ngọn lửa tí tách.

Cô lần theo sợi dây cho đến khi cô chắc chắn đã cầm micro trên tay.

Nhắm mắt để đoán những thứ không thể nhìn thấy bằng mắt thường. Bên dưới thế giới gồm có bầu trời, những khuôn mặt và những tòa nhà, tồn tại một thế giới ban sơ, cổ xưa hơn, trong thế giới ấy, mặt phẳng tan rã, những dải âm thanh tụ lại xuyên qua không khí. Marie-Laure có thể ngồi trong căn gác mái cao hơn mặt đường, lắng nghe tiếng hoa huệ tây xào xạc trong đầm lầy cách đó hai dặm. Cô nghe thấy tiếng các lính Mỹ hối hả chạy qua những cánh đồng, hướng những khẩu đại bác khổng lồ về phía Saint-Malo bốc khói; cô nghe thấy tiếng những gia đình sụt sịt mũi quanh những ngọn đèn bão dưới hầm, tiếng lũ quạ nhảy từ đống này qua đống kia, ruồi bu trên những xác chết trong chiến hào; cô nghe thấy tiếng những cây me rung rinh, tiếng chim giẻ cùi kêu inh ỏi, cồn cỏ bốc cháy; cô cảm nhận nắm đấm bằng đá khổng lồ, đấm sâu vào vỏ trái đất, đúng vị trí của Saint-Malo, đại dương ngoạm vào khắp bốn hướng Saint-Malo, những hòn đảo ngoài khơi vẫn đứng vững trước những dòng xoáy; cô nghe thấy tiếng những con bò uống nước trong những máng ăn bằng đá, những chú cá heo nhảy lên khỏi mặt nước xanh thẳm ngoài eo biển Manche; cô nghe thấy tiếng xương của những con cá voi chết kêu lạo xạo năm hải lý bên dưới, tủy của chúng đủ để làm thức ăn trong một thế kỷ cho các quần thể sinh vật cả đời chưa từng nhìn thấy ánh sáng mặt trời. Cô nghe thấy tiếng những con ốc trong hang động lê mình trên những vách đá.

Thay vì ông đọc cho cháu, thì có lẽ cháu có thể đọc cho ông nghe được không?

Cô dùng bàn tay còn lại mở cuốn sách đặt trong lòng. Dùng ngón tay tìm những hàng chữ. Kéo micro lại gần môi.