Ở phía sau chiếc Opel, Volkheimer đọc to cho Werner nghe. Tờ giấy Jutta viết thư dường như còn nhỏ hơn tờ khăn giấy trong bàn tay khổng lồ của anh ta.

... Ồ và ông Siedler ở văn phòng mỏ than gửi lời chúc mừng những thành công của anh. Ông ấy nói người ta đang chú ý đến anh. Như vậy có nghĩa là anh có thể về nhà phải không? Hans Pfejfering nhờ em nhắn đến anh là “súng đạn sợ người dũng cảm” mặc dù em cho rằng đó là lời khuyên không đúng. Giờ thì cô Elena đã đỡ đau răng nhưng cô không thể hút thuốc, điều đó làm cô bực bội, em đã kể cho anh nghe là cô bắt đầu hút thuốc chưa...

Qua vai Volkheimer, qua tấm kính chắn rạn nứt phía sau của thùng xe, Werner quan sát một đứa bé tóc đỏ mặc áo choàng nhung không tay lơ lửng cách mặt đường sáu feet. Cô bé bay qua mấy cái cây và những biển báo, xoay người quanh những khúc cua; hình ảnh cô bé ấy sáng rõ như mặt trăng.

Neumann Một điều khiển chiếc Opel đi về phía Tây, Werner cuộn tròn trên ghế dài ở phía sau và không nhúc nhích trong nhiều giờ liền, quấn người trong chăn, từ chối trà, thịt hộp, trong khi cô bé lơ lửng ấy đuổi theo cậu qua các miền quê. Cô bé đã chết ở trên trời, cô bé đã chết bên ngoài cửa sổ, cô bé đã chết cách ba inch. Đôi mắt long lanh nước, lỗ đạn tạo thành con mắt thứ ba không bao giờ nhắm.

Họ đi qua hàng loạt các thị trấn nhỏ xanh tươi với những hàng cây bên kênh đào được xén ngọn nằm im lìm. Hai phụ nữ đạp xe đạp tránh đường và há hốc miệng nhìn chằm chằm khi chiếc xe đi qua: chiếc xe tải quái quỷ đến để tàn phá thị trấn của họ.

Bernd thông báo, “Nước Pháp.”

Những vòm cây anh đào lướt qua trên đầu họ, đang ra hoa rực rỡ. Werner dựa người mở cửa sau, đu đưa chân trên thanh chắn phía sau, gót chân là là trên mặt đường. Một con ngựa lăn qua lăn lại trên bãi cỏ; năm đám mây trắng điểm tô trên bầu trời.

Họ dừng ở một thị trấn tên là Épernay, quản lý khách sạn mang ra rượu, chân gà và nước xuýt mà Werner cố nuốt xuống. Mọi người ngồi ở mấy cái bàn xung quanh họ nói bằng ngôn ngữ mà cô Elena thì thầm với cậu khi cậu còn nhỏ. Neumann Một được cử đi tìm dầu diesel, Neumann Hai kéo Bernd vào cuộc tranh luận về việc liệu có phải ruột bò được sử dụng như các ngăn có thể bơm phồng bên trong khí cầu zepơlin trong chiến tranh thế giới lần thứ nhất, ba thanh niên đội mũ bê-rê ngó quanh một trụ cửa và tròn mắt nhìn chòng chọc Volkheimer. Sau lưng ba thanh niên ấy, sáu bông cúc vạn thọ đang khoe sắc trong ánh chạng vạng như biến thành hình bóng cô bé đã chết, rồi trở lại thành mấy bông hoa.

Người quản lý khách sạn hỏi, “Anh có muốn dùng thêm không?”

Werner không thể lắc đầu. Ngay lúc này cậu sợ thả tay xuống phòng khi họ đi qua đúng cái bàn đó.

Họ lái xe suốt đêm, ngừng lại lúc bình minh tại một trạm kiểm soát ở rìa phía Bắc Bretagne. Từ xa xa vẫn thấy được bức tường thành rực rỡ của Saint-Malo. Bầu trời đầy những vệt mây màu xám và xanh dương mảnh, mặt biển bên dưới cũng vậy.

Volkheimer đưa cho lính gác xem lệnh điều động của họ. Chẳng cần hỏi ý kiến, Werner trèo xuống xe tải và nhảy qua bức tường chắn sóng thấp trên bãi biển. Cậu luồn lách qua hàng loạt rào chắn và đi về phía mép thủy triều. Bên phải cậu là một hàng chướng ngại vật phòng thủ có hình dáng như những chữ X thô sơ, buộc bằng dây thép gai bén ngót, kéo dài ít nhất là một dặm dọc theo đường bờ biển.

Chẳng có dấu chân nào trên cát. Đá cuội và ít rong kéo dài ra thành những đường viền kiểu vỏ sò. Mấy pháo đài phòng thủ bằng đá thấp nằm trên ba hòn đảo ngoài khơi; một ngọn đèn lồng màu xanh rực sáng trên đầu cầu tàu. Không hiểu sao lại có cảm giác thật đúng đắn khi đi đến tận rìa lục địa, khi chỉ còn lại mỗi đại dương ầm ầm trước mặt cậu. Như thể đây là điểm cuối cùng Werner đi đến kể từ khi cậu rời khỏi Zollverein.

Cậu nhúng một tay xuống nước và ngậm ngón tay trong miệng để nếm vị muối. Ai đó đang gọi tên cậu, nhưng Werner không quay lại; cậu chẳng muốn làm gì ngoài việc đứng đây cả buổi sáng, ngắm những con sóng chuyển động dưới ánh mặt trời. Họ đang gọi cậu, Bernd, rồi Neumann Một, cuối cùng Werner quay lại thấy họ đang vẫy tay, cậu chọn lối đi về dọc theo bãi cát, lại đi qua những hàng dây thép gai bén ngót để quay về chiếc Opel.

Một tá người đang nhìn chằm chằm. Những lính gác, một nhóm người bản xứ. Nhiều người đưa tay lên miệng.

“Đi đứng cẩn thận chứ, chàng trai!” Bernd đang hét lên. “Có mìn đấy! Cậu không đọc cảnh báo à?”

Werner trèo lên phía sau xe tải, khoanh tay lại.

“Cậu mất trí rồi à?”, Neumann Hai hỏi.

Vài người họ gặp bên trong thành phố cố ép lưng vào tường để nhường lối cho chiếc Opel móp méo đi qua. Neumann Một dừng xe bên ngoài một toà nhà bốn tầng có những cánh cửa chớp màu xanh nhạt. “Sở chỉ huy của vùng”, anh ta thông báo. Volkheimer đi vào và quay lại cùng một đại tá mặc quân phục: áo bành tô của Reichswehr* thắt lưng cao, đôi giày cao cổ màu đen. Hai sĩ quan phụ tá đi ngay phía sau viên đại tá.

Lực lượng Phòng vệ Đế chế, tạo thành tổ chức quân sự của Đức từ năm 1919 đến năm 1935, khi nó được kết hợp với Wehrmacht mới được thành lập.

Một sĩ quan phụ tá nói, “Chúng tôi tin chắc bọn chúng có một hệ thống thông tin liên lạc. Sau những con số mã hóa là các thông báo, trẻ em mới sinh, lễ rửa tội, cưới xin và đám tang.”

Sĩ quan phụ tá thứ hai nói tiếp. “Rồi đến âm nhạc, gần như lúc nào cũng có nhạc. Chúng tôi không biết chúng có nghĩa gì.”

Viên đại tá di hai ngón tay dọc đường viền hàm dưới hoàn hảo của mình. Volkheimer nhìn chằm chằm viên đại tá, rồi đến hai sĩ quan phụ tá như thể đang trấn an những đứa trẻ đang lo lắng rằng công lý sẽ được thực thi. Anh ta nói, “Chúng tôi sẽ tìm ra chúng. Sẽ không mất nhiều thời gian đâu.”