Marie-Laure cố nhớ mọi điều cô biết về ổ khóa và cái then trên cánh cổng, mọi thứ cô cảm nhận được bằng ngón tay, mọi thứ cha nói với cô. Thanh kim loại luồn qua ba cái móc gỉ sét, một ổ khóa lỗ mộng cũ kỹ với một cái cam hoen rỉ. Một phát súng có thể phá nó không? Thỉnh thoảng người đàn ông gọi cô ra, khi ông ta đập tờ báo trên chấn song cổng. “Đến đây từ tháng Sáu, đến tháng Một mới bị bắt giữ. Ông ta làm gì suốt thời gian đó chứ? Tại sao ông ta lại đo đạc các tòa nhà?”

Cô khom người dựa vào vách hang động, cái ba lô nằm trong lòng. Nước dâng lên đầu gối cô lạnh ngắt, dù là tháng Bảy. Ông ta có thể thấy cô không? Marie-Laure thận trọng mở ba lô, bẻ ổ bánh mì ở bên trong, mấy ngón tay tìm cuộn giấy. Đây rồi. Cô đếm đến ba và đút mảnh giấy vào miệng.

“Chỉ cần nói với tôi”, người Đức nói, “là cha cô có để lại gì cho cô hay nói về việc mang thứ gì đó cho bảo tàng mà cha cô từng làm việc. Rồi tôi sẽ ra đi. Tôi sẽ không nói với ai về nơi này. Có Chúa chứng giám.”

Mẩu giấy tan thành bột giữa răng cô. Dưới chân cô, lũ ốc làm việc của mình: nhai, đào bới, ngủ. Ông Etienne đã dạy cô rằng miệng của chúng gồm tám mươi hàm răng, mỗi hàm có ba mươi chiếc răng, mỗi con ốc có hai nghìn năm trăm chiếc răng, ăn cỏ, bới tìm, liếm soàn soạt. Cao cao phía trên tường thành, những con mòng biển lao vút lên bầu trời rộng mở. Có Chúa chứng giám sao? Bao lâu thì những lời nói đó mới đến được với Chúa? Một phần nghìn tỉ trên giây ư? Cuộc sống của mỗi sinh vật là một tia sáng lóe lên trong bóng tối vô tận. Đó là điều Chúa chứng giám.

“Chúng bắt tao làm tất cả những công việc vớ vẩn đó,” người Đức hét lên. “Một bức tranh của Jean Jouvenet ở Saint-Brieuc, sáu bức tranh của Monet trong khu vực đó, một quả trứng của Fabergé trong một trang viên gần Rennes. Tao quá mệt mỏi rồi. Mày có biết tao đã tìm kiếm bao lâu rồi không?”

Tại sao ba không ở lại? Chẳng phải cô là thứ quan trọng nhất sao? Cô nuốt những mẩu vụn giấy. Rồi cô lảo đảo đi về trước bằng gót chân. “Ba chẳng để lại gì cho tôi cả.” Cô ngạc nhiên khi nghe thấy giọng mình giận dữ đến vậy. “Chẳng có gì! Chỉ để lại mô hình thành phố câm lặng và một lời hứa suông. Chỉ để lại bà, mà bà thì đã chết rồi. Chỉ để lại ông chú, mà đến một con kiến ông cũng sợ.”

Bên ngoài cánh cổng, người Đức rơi vào im lặng. Có lẽ là đang xem xét câu trả lời của cô. Thứ gì đó trong cơn cuồng nộ của cô thuyết phục ông ta.

“Giờ ông đã có đáp án của mình và hãy đi đi,” cô hét lên.