Mất cả ngày trời Werner mới xoay xở có được một giờ đồng hồ để quay lại. Một cánh cửa bằng gỗ, cánh cổng sắt. Đồ trang trí màu xanh đính trên các khung cửa sổ. Sương mù buổi sáng quá dày nên cậu không thể thấy được mái nhà. Cậu ấp ủ giấc mơ hoang đường: người Pháp ấy sẽ mời cậu vào nhà. Họ sẽ cùng uống cà phê, thảo luận về những chương trình phát thanh từ rất lâu trước kia. Có lẽ họ sẽ thảo luận về vấn đề quan trọng nào đó mà cậu vướng mắc trong nhiều năm. Có khi ông ấy sẽ cho Werner xem chiếc máy phát sóng.

Thật nực cười. Nếu Werner ấn chuông, ông lão ấy sẽ cho là mình bị bắt giữ vì tội phản loạn. Rằng ông ta có thể bị bắn ngay tại chỗ. Cần ăng-ten trong ống khói chính là nguyên nhân của án tử hình ấy.

Werner có thể phá cửa, bắt ông lão đó. Cậu sẽ trở thành anh hùng.

Ánh nắng bắt đầu làm sương mù tan ra. Ở đâu đó, ai đó mở một cánh cửa và đóng lại. Werner nhớ cách Jutta viết những dòng chữ nguệch ngoạc, xiêu vẹo Gửi giáo sư, nước Pháp trên bì thư và thả chúng vào hòm thư trên quảng trường. Hình dung giọng nói của cô có thể tìm đến tai ông ấy như giọng nói ông ấy đã tìm đến tai cô. Một phần mười triệu.

Cậu đã tập nói tiếng Pháp trong đầu suốt đêm: Avant la guerre. Je vous ai entendu à la radio*. Cậu sẽ đeo súng trường qua vai, hai tay để ở hai bên người; cậu sẽ làm ra vẻ nhỏ bé, yếu ớt, chẳng chút đe dọa. Ông lão sẽ giật mình, nhưng sẽ kiểm soát được nỗi sợ hãi. Ông ấy sẽ lắng nghe. Nhưng khi Werner đứng trong màn sương mù đang từ từ tan ra ở cuối đường Vauborel, tập dượt những lời cậu sẽ nói, cánh cửa trước ngôi nhà số 4 mở ra, không phải nhà khoa học già lỗi lạc bước ra, mà là một cô gái. Một cô gái mảnh khảnh, xinh xắn, tóc màu nâu vàng với khuôn mặt đầy tàn nhang, đeo kính và mặc váy màu xám, một bên vai đeo ba lô. Cô ấy đi về phía bên trái, thẳng đến chỗ cậu và tim Werner thắt lại trong lồng ngực.

Tiếng Pháp, nghĩa là: Trước chiến tranh. Tôi đã nghe thấy giọng ông qua máy thu thanh.

Con đường quá hẹp, cô ấy sẽ nhận ra cậu đang nhìn chằm chằm. Nhưng đầu cô làm một tư thế rất kỳ lạ, khuôn mặt cô nghiêng về một bên. Werner nhìn thấy cây ba toong dò dẫm, cặp mắt kính mờ đục và nhận ra cô ấy mù.

Cây ba toong của cô kêu lách cách trên con đường sỏi cuội. Cô ấy cách khoảng hai mươi bước chân. Hình như chẳng có ai dõi theo; tất cả rèm cửa đều kéo xuống. Cách mười lăm bước. Đôi vớ dài của cô rớt xuống cổ chân, đôi giày của cô quá to, chiếc váy len của cô lấm tấm vết ố. Mười bước, năm bước. Cô ấy lướt qua cách cậu một sải tay, cô chỉ cao hơn cậu một chút. Không hề suy nghĩ, chẳng kịp hiểu mình đang làm gì, Werner đi theo. Đầu cây ba toong của cô giật giật lúc chạm vào rãnh nước, tìm từng cái nắp cống. Dáng đi của cô giống một nữ diễn viên ba lê mang đôi giày nhảy nhẹ bẫng, chân chuyển động cùng với tay, một hình dáng nhỏ bé duyên dáng bước ra từ trong màn sương mù. Cô rẽ phải, rồi rẽ trái, đi qua nửa một khối nhà và bước vào cánh cửa đang mở của một cửa hiệu. Một tấm bảng hình chữ nhật ngay phía trên cửa ra vào có ghi: Tiệm bánh mì.

Werner đứng lại. Trên đầu cậu, sương mù tan ra thành từng mảng nhỏ, hé lộ bầu trời mùa hè xanh ngắt. Một phụ nữ tưới hoa, một lữ khách già cả mặc đồ may bằng vải ga-ba-đin dắt một con chó xù đi dạo. Một thượng sĩ Đức bị bướu cổ, vàng vọt với đôi mắt thâm quầng ngồi trên ghế dài. Ông ta hạ tờ báo xuống, nhìn thẳng về phía Werner, rồi lại giơ tờ báo lên.

Tại sao tay của Werner lại run rẩy? Tại sao cậu không thể thở nổi?

Cô gái đi ra khỏi tiệm bánh mì, bước chân dứt khoát trên nền đường lát đá, đi thẳng về phía cậu. Con chó xù đứng chồm hỗm tiểu trên nền sỏi và cô gái xoay người sang bên trái để tránh nó. Lần thứ hai cô ấy đến gần Werner, môi cô khẽ mấp máy, tự đếm - deux trois quatre* - lại gần đến nỗi cậu có thể đếm được những nốt tàn nhang trên mũi cô, ngửi thấy mùi bánh mì trong ba lô của cô. Hàng triệu giọt sương đọng trên lớp sợi tơ của chiếc váy len, trên mái tóc nghiêng nghiêng của cô, ánh sáng bao quanh cô có màu bạc.

Tiếng Pháp, nghĩa là: hai, ba, bốn.

Cậu đứng không nhúc nhích. Khi cô đi qua, cậu thấy cái cổ cao nhợt nhạt của cô mới mỏng manh làm sao.

Cô chẳng chú ý gì đến cậu, dường như cô ấy chẳng biết gì ngoài không khí sớm mai. Cậu nghĩ, đây chính là sự thuần khiết mà người ta cứ ra rả ở Schulpforta.

Cậu áp lưng vào một vách tường. Đầu cây ba toong của cô sượt qua đầu mũi giày của cậu. Rồi cô đi qua, chiếc váy khẽ đung đưa, cây ba toong khua tới lui và cậu nhìn theo dáng cô tiếp tục đi trên đường đến khi sương mù bao phủ lấy cô.