Volkheimer đã đi. Túi vải len thô ở trên bàn trong sảnh. Bà hầu như không nhìn nó.

Jutta giúp Max mặc bộ pijama và hôn chúc cậu ngủ ngon. Bà đánh răng, tránh nhìn mình trong gương, đi xuống cầu thang và đứng nhìn chằm chằm cửa trước qua khung cửa sổ.

Dưới tầng hầm, Albert đang chạy mô hình tàu hỏa qua thế giới được vẽ chi tiết của mình, chui qua đường hầm, đi trên những cây cầu nâng bằng điện; âm thanh nhỏ vang lên trên, nhưng liên tục, âm thanh đó ngấm vào từng thanh xà của căn nhà.

Jutta mang cái túi vải len thô đặt trên bàn trong phòng ngủ, đặt nó xuống dưới sàn và chấm bài thi khác của học sinh. Rồi đến bài khác. Bà có thể nghe thấy tiếng tàu hỏa ngừng, rồi tiếng o o đều đều đó lại tiếp tục.

Bà cố chấm bài thi thứ ba nhưng không thể tập trung; những con số trôi nổi trên trang giấy và tụ lại ở cuối trang thành một đống khó hiểu. Bà đặt cái túi trong lòng.

Khi họ mới cưới nhau và Albert đi công tác xa nhà, Jutta sẽ thức đến sáng, nhớ lại những đêm đầu tiên sau khi Werner rời nhà đến Schulpforta học và lại chìm đắm trong nỗi đau đến khô héo vì thiếu vắng anh trai.

Mặc dù là một món đồ đã cũ, cái khóa của túi vải len thô lại mở ra dễ dàng. Bên trong là một phong bì dày và một cái gói được bọc bằng báo. Khi mở tờ báo ra, bà thấy một ngôi nhà mô hình nhỏ, cao và hẹp, không lớn hơn bàn tay bà.

Bên trong phong bì dày là cuốn sổ ghi chép bà đã gửi cho anh trai bốn mươi năm trước. Cuốn sổ ghi lại những thắc mắc của anh ấy. Dòng chữ viết tay nhỏ xíu, uốn lượn đó, mỗi chữ cái nghiêng nghiêng hơi dốc lên. Những hình vẽ, biểu đồ, những trang danh sách.

Thứ gì đó trông như một máy xay được vận hành bằng bàn đạp xe đạp.

Một động cơ cho một chiếc máy bay mô hình.

Tại sao một số loài cá lại có râu?

Có thật là mọi con mèo đều có màu xám khi nến tắt không?

Khi sét đánh xuống biển, tại sao tất cả cá đều không chết?

Sau ba trang, bà phải gập cuốn sổ ghi chép lại. Bánh xe ký ức văng khỏi đầu bà, lăn xuống sàn. Cái giường của Werner trên gác mái, vách tường phía trên gác mái dán đầy hình vẽ các thành phố tưởng tượng của bà. Hộp sơ cứu, điện đài, đoạn dây lắp bên ngoài cửa sổ, xuyên qua mái hiên. Dưới tầng, những đoàn tàu chạy qua mô hình ba tầng của Albert, trong căn phòng bên cạnh, con trai bà đang tham gia những trận đánh trong mơ, môi lẩm bẩm, mí mắt cong lên, Jutta muốn quay lại với những con số trong bài kiểm tra của học trò.

Bà lại mở cuốn sổ.

Tại sao một nút thắt giữ lại được?

Nếu năm con mèo bắt được năm con chuột trong năm phút, vậy thì cần bao nhiêu con mèo để bắt 100 con chuột trong 100 phút?

Tại sao một lá cờ rung rinh trong gió nhiều hơn là dựng thẳng đứng?

Kẹp giữa hai trang cuối cùng, bà tìm thấy một phong bì cũ dán kín. Anh ấy ghi Gửi Frederick ở ngoài bì thư. Frederick: người bạn cùng giường mà Werner hay viết thư kể, cậu bé thích những loài chim.

Cậu ấy nhận ra điều mà những người khác không thấy.

Chiến tranh đã làm gì với những kẻ mơ mộng.

Cuối cùng Albert cũng đi lên, bà cúi đầu và vờ như đang chấm bài. Ông thay đồ, khẽ rên rỉ khi leo lên giường, tắt đèn bàn, chúc ngủ ngon và bà vẫn ngồi yên.