"...Thương nhân buôn gạo lập ra quan hành, chế độ này, thời kỳ đầu chính là vì Bắc Dương Thương Hội thu mua lương thực cho Trung Nghĩa Quân mà đặc biệt thiết lập. Lúc bấy giờ để đảm bảo cung ứng quân nhu, Bắc Dương Thương Hội đã lần lượt thành lập các cửa hàng gạo ở Xiêm La, Chiêm Thành và những nơi khác. Bởi vì những cửa hàng gạo này đều mang tính chất bán chính thức, thế nên thời đó gọi là "quan hành"... "
Đứng trước mặt bệ hạ, với tư cách là quốc tướng nước Quế, Phan Nhân Viễn vừa giải thích về quá khứ của "mễ thương quan hành", vừa thầm suy đoán tâm tư của bệ hạ trong lòng.
"Trước khi bệ hạ đăng cơ, "quan hành" đã bảo đảm lượng cung cấp sáu triệu thạch gạo Nam Dương mỗi năm. Mà đến sau khi đăng cơ, vào năm chưa dời đô, chính nhờ sự tồn tại của quan hành Nam Dương, mới bảo đảm được nguồn cung cấp sáu triệu thạch gạo cùng bốn triệu thạch lương thực quân sự cho kinh sư..."
Khi Phan Nhân Viễn nhắc đến những quá khứ ấy, Chu Minh Trung chỉ khẽ gật đầu. Dương nhiên hắn biết rõ "gạo Nam Dương" đối với Giang Bắc có ý nghĩa thế nào, không chỉ là lương thực quân sự, chúng còn là một trong những nguồn kinh phí quân sự quan trọng nhất của Trung Nghĩa Quân. Lúc bấy giờ, triều đình có thể thu được lợi nhuận bảy đồng bạc từ mỗi thạch gạo, hơn bốn triệu lượng lợi nhuận mỗi năm đã chống đỡ cho các cuộc giao chiến của Trung Nghĩa Quân. Mà trước và sau khi dời đô, lợi nhuận mà triều đình thu được từ gạo Nam Dương vẫn duy trì ở mức khoảng năm triệu lượng. Số tiền này, đối với triều đình lúc bấy giờ mà nói, không nghi ngờ gì là một khoản thu nhập vô cùng quan trọng. Thậm chí cho dù là hiện tại, thu nhập thuế quan từ gạo Nam Dương vẫn cao tới cả chục triệu lượng.
"...Sau khi bệ hạ phong các vương hầu ở Nam Dương, các nước vì để vận chuyển tiêu thụ đại mễ đến triều đình, cho nên đã xuất hiện rất nhiều cửa hàng gạo tương tự như "quan hành", tức là "mễ thương quan hành". Chúng đại khái chia làm ba loại: một loại là "quan hành" thời cũ, do sau thời Hưng Càn, quan hành rút lui nên phần lớn các quan hành cũ đều chuyển sang hình thức tư nhân kinh doanh; một loại là cửa hàng gạo do các nước lập ra nhằm thúc đẩy việc xuất khẩu gạo sang Đại Minh, với các cổ đông phần lớn là quan lại quý tộc; còn một loại nữa là thương nhân buôn gạo truyền thống. Bởi vì Nam Dương khác với triều đình, cho nên trong suốt hai mươi năm qua, mễ thương quan hành thông qua việc kiểm soát các mặt như thu mua, vận chuyển và tiêu thụ, đã trở thành chủ thể chi phối hoạt động mậu dịch đại mễ đối với triều đình. Thậm chí nếu rời khỏi mễ thương quan hành, gạo Nam Dương hầu như rất khó được vận chuyển đến triều đình."
"Rất khó vận chuyển đến triều đình?"
"Đúng vậy, bệ hạ, năm xưa khi chư Hạ dựng nước, quốc gia mới thành lập, sự nghiệp gian nan, tàu thuyền trong nước không nhiều, hơn nữa vật tư của chư nước cần phải mua từ triều đình, khi đó tàu thuyền phần lớn đều do thương nhân buôn gạo nắm giữ. Một mặt họ vận chuyển gạo đến triều đình, mặt khác lại chở hàng hóa của triều đình đến chư Hạ. Cứ như vậy, qua năm tháng, thương nhân buôn gạo cũng trở thành thương nhân tàu thuyền. Họ không chỉ nắm giữ việc mua bán gạo, mà còn nắm giữ cả vận chuyển. Giống như ở nước Quế, bốn đại thương nhân tàu thuyền của nước Quế đều là thương nhân buôn gạo, họ sở hữu tới 70% số tàu thuyền của nước Quế. Những chiếc tàu thuyền còn lại hoặc là quá nhỏ, hoặc là không thích hợp để chở gạo. Các thương nhân buôn gạo khác nếu muốn chở hàng hóa sẽ gặp tương đối nhiều khó khăn, thường chỉ có thể dựa vào việc ké hàng trên các chuyến tàu quay về của triều đình. Do đó, quy mô tự nhiên không thể so sánh với quan hành..."
Nhắc đến sự lũng đoạn ngành vận tải của các thương nhân buôn gạo, trong giọng điệu của Phan Nhân Viễn toàn là sự bất đắc dĩ. Năm xưa để đại vương thuận lợi nhận quốc ấp, chính ông ta là người đứng ra lựa chọn một mối nhân duyên thích hợp cho đại vương, thông qua việc kết hôn thông gia với giới thương nhân, giúp nước Quế có được nguồn tài chính lớn và sự ủng hộ của giới thương gia, đây cũng chính là gốc rễ giúp nước Quế lập quốc. Thế nhưng hiện tại, sự kiểm soát của những thương nhân đó đối với nước Quế lại vượt quá sức tưởng tượng của ông ta.
"Nếu trẫm nhớ không lầm, Lương Thiên Hựu hình như đang ở nước Quế thì phải..."
Nhìn Phan Nhân Viễn, Chu Minh Trung hỏi ngược lại.
"Năm xưa Lương Thiên Hựu đối với việc nước Quế nhận quốc ấp có thể nói là tốn rất nhiều công sức, Quế Vương Phi chính là con gái của ông ta, có phải vậy không?"
Thấy bệ hạ bất ngờ nhắc đến Lương Thiên Hựu, trong lòng Phan Nhân Viễn không khỏi nảy sinh một suy nghĩ khác.
"Chẳng lẽ, bệ hạ không hài lòng với nhà họ Lương?"
Mặc dù năm xưa chính Phan Nhân Viễn là người đứng ra bàn bạc thỏa thuận mối hôn sự của đại vương với Lương Thiên Hựu, nhưng lúc đó ông ta không hề nghĩ tới, thế lực ngày càng lớn mạnh của nhà họ Lương thậm chí đã đến mức gây ra mối đe dọa cho nước Quế. Đây là điều tuyệt đối không thể chấp nhận được, cho nên trong vấn đề đối xử với nhà họ Lương, thậm chí là đối với vấn đề "mễ thương quan hành", ông ta có xu hướng muốn chèn ép. Thế nhưng chèn ép bằng cách nào?
Trong suốt nhiều năm qua, Phan Nhân Viễn vẫn luôn tìm kiếm cơ hội thích hợp. Hiện tại, đây chính là cơ hội sao?
Trong lòng thầm suy đoán như vậy, Phan Nhân Viễn cẩn thận từng li từng tí nói.
"Bệ hạ, nhà họ Lương khởi nghiệp từ Thanh Hà, là công thần tòng long. Năm xưa khi nước Quế mới thành lập, đã nhờ cậy nhà họ Lương rất nhiều. Việc mậu dịch lương thực của nước Quế tuy do bốn đại gia tộc Lương, Từ, Lý, Lục kiểm soát, nhưng nhà họ Lương độc chiếm hơn một nửa. Dưới chướng nhà họ Lương có không dưới ba trăm chiếc tàu biển lớn nhỏ, có thể coi là hào môn đệ nhất nước Quế. Ở nước Quế từ xưa đã có câu nói "Nhà họ Chu làm vua, ăn lương nhà họ Lương"..."
"Nhà họ Chu làm vua, ăn lương nhà họ Lương"!
Một câu nói thoạt nhìn có vẻ đơn giản, nhưng lại mang nhiều tầng ý nghĩa khác nhau. Lọt vào tai Chu Minh Trung, chỉ khiến hắn cười lạnh một tiếng, rồi nói.
"Hay cho câu nhà họ Chu làm vua ăn lương nhà họ Lương, số lương thực này là do nhà họ Lương bọn chúng trồng ra chắc?"
Phản ứng của bệ hạ lọt vào tai Phan Nhân Viễn, ông ta lập tức hiểu rõ — bệ hạ sắp ra tay với nhà họ Lương rồi, thế là vội vàng nói.
"Bệ hạ, nhà họ Lương tuy có ruộng tốt không dưới hai mươi vạn mẫu, nhưng nước Quế mỗi năm vận chuyển lương thực ra Đại Minh không dưới tám triệu thạch, số lương thực này ít nhất có một nửa là do cửa hàng gạo của nhà họ Lương thu mua vận chuyển xuất đi. Trong số các thương nhân Nam Dương, nhà họ Lương có thể nói là đứng đầu."
"Nam Dương được mùa, thiên hạ đủ đầy".
Từ niên hiệu Vĩnh Lịch, ngày mà chuyến tàu chở gạo Nam Dương đầu tiên cập cảng Hải Châu, cái danh từ vốn vô danh tiểu tốt mang tên "gạo Nam Dương" đã gắn kết chặt chẽ với Đại Minh, đặc biệt là Đại Minh sau thời kỳ Hưng Càn.
Trước thời Hưng Càn, việc vận chuyển tiêu thụ lượng lớn "gạo Nam Dương" là do các vùng Xiêm La, Chiêm Thành ở Nam Dương nổi tiếng trồng lúa nước. Mà sau thời Hưng Càn, sự ùn ùn kéo đến của dòng người di cư, đặc biệt là việc phân phong chư Hạ, không quốc gia nào là không liệt việc trồng lúa nước vào trọng điểm, điều này cũng thúc đẩy lượng lớn thóc gạo được vận chuyển đến Đại Minh. Trong quá trình đó, chế độ "quan hành" được tạo lập từ thời kỳ đầu cũng theo đó mà phát triển.
Mà Lương Thiên Hựu, vị cựu hội trưởng Bắc Dương Thương Hội Đại Minh này, chính là người sáng lập ra chế độ "mễ thương quan hành". Với tư cách là nhạc phụ của đại vương nước Quế, hai mươi năm trước, ông ta gả con gái cho Quế Vương, trở thành Quế Vương Phi, trọng tâm kinh doanh của nhà họ Lương liền chuyển sang nước Quế.
Hai mươi năm qua, với tư cách là "Hoài An Quân", ảnh hưởng của Lương Thiên Hựu tại nước Quế là không ai có thể sánh bằng, ngay cả quốc tướng Phan Nhân Viễn cũng không thể so bì với ông ta. Nguyên nhân suy cho cùng vẫn là vì Lương Thiên Hựu nắm giữ quyền tài chính của nước Quế — "Mễ thương quan hành" của nước Quế phần lớn đều nằm dưới tên của nhà họ Lương. Nhà họ Lương không chỉ kiểm soát quan hành của nước Quế, mà còn kiểm soát cả ngành vận tải biển của nước Quế, đây cũng là gốc rễ bảo đảm địa vị của nhà họ Lương.
Đối với nhà họ Lương mà nói, đây có lẽ là sự báo đáp cho khoản đầu tư vào Quế Vương năm xưa, mang tư tưởng "hàng hiếm có thể trữ". Chỉ có điều, thế lực ngày càng lớn mạnh của nhà họ Lương tại nước Quế không phải là thứ mà một đại thần như Phan Nhân Viễn có thể chấp nhận được. Thậm chí trong mắt ông ta, nhà họ Lương đã uy hiếp đến sự thống trị của đại vương.
Cho nên, khi cảm nhận được sự bất mãn của bệ hạ, vốn dĩ vì sự phụ thuộc của nước Quế vào nhà họ Lương, cộng thêm địa vị siêu nhiên của nhà họ Lương, khiến Phan Nhân Viễn chỉ có thể cẩn thận chôn giấu sự bất mãn ở đáy lòng, ông ta liền lập tức tìm được một đồng minh, và gần như ngay lập tức chĩa mũi nhọn về phía nhà họ Lương.
"Bệ hạ, mười hai năm trước, hội quán thương nhân gạo Nam Dương chính do nhà họ Lương đứng ra chủ trì thành lập. Ngoài mặt thì hội quán do các thương nhân gạo tự tổ chức, nhưng thực chất, lúc ban đầu chính Lương Thiên Hựu đã đi thuyết phục quân chủ các nước đồng ý thành lập hội quán, từ đó đạt được mục đích kiểm soát giá gạo. Mười mấy năm nay, đặc biệt là sáu năm gần đây, giá gạo Nam Dương cao hay thấp vốn không căn cứ vào sản lượng, mà được ấn định dựa trên lợi nhuận của hội quán. Bọn chúng bên trong thì chèn ép giá gạo, bên ngoài thì đẩy giá gạo lên cao, đây cũng là nguyên nhân khiến gạo Nam Dương ngày càng đắt đỏ trong hai năm gần đây..."
Nhìn bệ hạ, Phan Nhân Viễn lại bồi thêm một câu.
"Bệ hạ, năm xưa Lương Thiên Hựu từng nói "Ngoài lương thực ra, Nam Dương không có hàng hóa gì để xuất, chư Hạ nghèo khó, nếu không nhờ mậu dịch lương thực để thu lấy bạc của triều đình, thì khó mà tự lập"..."
Theo lời kể của Phan Nhân Viễn, thần sắc của Chu Minh Trung càng lúc càng băng lãnh. Hai mắt hắn nheo lại thành một đường chỉ, trầm mặc không nói gì chằm chằm nhìn về phía trước.
"Thế nhưng bạc của triều đình đã bù đắp cho ai chứ? Bách tính không nhận được, quan phủ không nhận được, tất cả đều rơi vào tay thương nhân."
Gần như ngay khoảnh khắc tiếng nói của Phan Nhân Viễn vừa dứt, Chu Minh Trung liền lạnh lùng thốt lên.
"Theo ý ngươi, nên xử lý việc này thế nào?"
Xử lý việc này thế nào?
Lúc này Phan Nhân Viễn ngược lại có chút hoang mang. Ông ta nghe ra từ lời của bệ hạ rằng, người mà bệ hạ muốn đối phó không phải là nhà họ Lương. Bằng không thì ngài ấy đã không nói như vậy.
Nhưng mà bệ hạ muốn đối phó với ai chứ?
Đang lúc ông ta suy nghĩ, liền nghe thấy bệ hạ phẫn nộ lên tiếng ở đó.
"Năm xưa Nam Dương thành lập ngành nghề thương nhân buôn gạo, mưu đồ thao túng giá cả, thật sự tưởng rằng trẫm không biết sao? Nhưng trẫm cho rằng, chư Hạ nghèo nàn, triều đình đương nhiên phải gia ân trợ cấp, nhường lợi cho dân, đó mới là ý định ban đầu của trẫm. Thế nhưng bao nhiêu năm nay, nhường lợi cho dân... mẹ kiếp toàn nhường cho chó ăn cả rồi!"
Sau khi mắng lớn một tiếng, Chu Minh Trung lại lạnh lùng hỏi.
"Phan Nhân Viễn, ngươi nói cho trẫm biết, ngươi là quốc tướng nước Quế, bao nhiêu năm nay, ngươi có nhìn thấy những điều này không? Có nhìn thấy đám người đó tham lam thế nào, gặm nhấm tổn hại thiên hạ để làm béo bản thân từng chút một không, ngươi nói cho trẫm nghe xem!"
Chằm chằm nhìn Phan Nhân Viễn, Chu Minh Trung hừ lạnh nói.
"Ngươi cứ trơ mắt nhìn những chuyện này xảy ra sao? Cứ lạnh lùng đứng ngoài quan sát thế à?"
Lời quở trách đột ngột khiến Phan Nhân Viễn không khỏi ngẩn người. Trong lúc ngẩn ngơ, ông ta vội vàng biện hộ cho bản thân.
"Bệ hạ, thần... thần những năm này cũng có nỗi khổ tâm riêng, suy cho cùng, Lương Thiên Hựu là..."
"Là đại thần trọng yếu của nước Quế, là cột trụ của quốc gia, là quốc trượng, phải không?"
Đứng phắt dậy, trừng mắt nhìn Phan Nhân Viễn, Chu Minh Trung cười lạnh.
"Các ngươi hết người này đến người khác, ai nấy đều chỉ nghĩ đến chuyện bảo toàn tính mạng cho bản thân. Ngươi nói cho trẫm biết, cho dù là hiện tại, thứ ngươi nghĩ đến là gì? Thứ ngươi nghĩ đến vẫn chỉ là thiên hạ của Quế Vương, chứ không phải bách tính!"
"Bệ hạ, thần..."
Chưa để Phan Nhân Viễn nói hết câu, Chu Minh Trung đã bước thẳng ra ngoài, vừa đi vừa nói.
"Lúa gạo rẻ hại nông dân, đó là ở Đại Minh. Còn ở đây, trẫm nói cho ngươi biết, đến lúc đó, thứ bị tổn thương chính là thiên hạ! Để kéo dài, là sẽ mất đi cả thiên hạ đấy!"
Ném lại một câu nói như vậy, Chu Minh Trung liền sải bước đi về phía phòng họp trên tầng bốn của khách sạn Nam Dương. Trên con đường đi đến phòng họp, trong đầu hắn hiện lên quá nhiều suy nghĩ, phần lớn là khi học các bài học lịch sử, khi nghiên cứu tiến trình độc lập của các nước thuộc địa trong lịch sử cận đại, đặc biệt là tiến trình độc lập của các thuộc địa Nam Mỹ.
Điều gì đã dẫn đến cuộc khởi nghĩa của cái gọi là "người da trắng sinh ra tại địa phương"?
Điều gì đã khiến tầng lớp tinh hoa thuộc địa quay lưng ly tâm với mẫu quốc?
Những người cha đẻ của nền độc lập Nam Mỹ, đều là tầng lớp tinh hoa thượng lưu bản địa, những người ủng hộ họ cũng chính là tầng lớp tinh hoa thượng lưu. Theo lẽ thường mà nói, xét theo địa vị của họ tại thuộc địa, bản thân họ đáng lẽ ra phải là nền tảng cho sự thống trị của mẫu quốc tại thuộc địa, thậm chí đây cũng là điều mà mẫu quốc công nhận và mong muốn. Trên thực tế, tổ tiên của họ cũng nắm giữ địa vị tương tự. Chính tổ tiên của họ đã đặt nền móng thống trị thuộc địa cho Tây Ban Nha tại địa phương. Có lẽ, người da trắng sinh ra tại địa phương phải chịu đựng một số sự kỳ thị nào đó, nhưng trong phần lớn các thời kỳ, họ vẫn chiếm địa vị thống trị ở địa phương. Thế nhưng, cuối cùng, người lật đổ sự thống trị của Tây Ban Nha, lại chính là những con người này.
Họ vì quyền lực sao?
Sự kỳ thị, quyền lực.
Có một điểm chắc chắn rằng, sự phản loạn của người da trắng bản địa chính là nguyên nhân gốc rễ khiến sự thống trị thuộc địa của Tây Ban Nha ở Nam Mỹ bị sụp đổ. Còn về việc chống lại sự thống trị của thực dân... trông có vẻ giống một trò đùa hơn, một đám kẻ hưởng lợi được mùa từ sự thống trị của thực dân lại đi chống lại sự thống trị đó.
Đó là trò đùa sao?
Tiếng bước chân vọng lại trong hành lang. Trên con đường đi về phía phòng họp, Chu Minh Trung nhìn thấy những sĩ quan trẻ tuổi ở hai bên hành lang. Từ huy hiệu quân phục của họ, có thể nhận ra họ đến từ chư Hạ. Mặc dù thân phận của họ khác nhau, nhưng có một điều chắc chắn rằng, không một ngoại lệ, họ đều có một thân phận chung ở các nước — "quốc nhân".
"Quốc nhân" chính là nền tảng thống trị của chư Hạ. Cha của họ phần lớn là vương vệ, mẹ của không ít người trong số họ rất có thể là người bản địa. Họ giống như "người da trắng sinh ra tại địa phương" ở Nam Mỹ, là thế hệ người Hạ đầu tiên sinh trưởng tại Nam Dương. Họ và con cháu của họ sẽ trở thành căn cơ thống trị của chư Hạ.
Thế nhưng cái căn cơ này có thể duy trì được bao lâu?
Một trăm năm? Hai trăm năm? Hoặc lâu hơn nữa?
Có lẽ hai trăm năm sau, hậu duệ của họ cũng sẽ giống như Nam Mỹ trong một không gian thời gian khác, giống như "người da trắng sinh ra tại địa phương" ở đó, trong số họ cũng sẽ sản sinh ra những nhân vật như San Martin và Bolivar, họ sẽ giương cao ngọn cờ nghĩa, sẽ lật đổ sự thống trị của chư Hạ.
Có lẽ, chư Hạ cũng sẽ bị định vị là "thống trị thực dân".
Điều gì đã dẫn đến tất cả những điều này?
Điều gì đã khiến quốc nhân ly tâm phản bội?
Tiếng bước chân vang vọng trong hành lang, càng đến gần phòng họp, tâm trạng của Chu Minh Trung càng trở nên nặng nề hơn. Nếu không có một sự cố ngẫu nhiên nào đó, hắn hoàn toàn không hề hay biết Nam Dương lại xảy ra vấn đề như thế này. Vấn đề này có nghiêm trọng không?
Vô cùng nghiêm trọng!
Đã uy hiếp đến sự thống trị của chư Hạ tại Nam Dương rồi!
Thực ra, đối với chư Hạ ở Nam Dương, Chu Minh Trung không có mấy tình cảm gia tộc để nói đến. Suy cho cùng họ chỉ là "tông thất" trên danh nghĩa. Lúc ban đầu vứt họ đến Nam Dương, một mặt là để Đại Minh rũ bỏ gánh nặng tông thất, mặt khác là dựa trên nhu cầu truyền bá văn minh Hoa Hạ. Có một thời gian, tất cả những điều này từng là niềm tự hào của Chu Minh Trung, thế nhưng hiện tại, đối mặt với hiện thực ập đến bất ngờ, Chu Minh Trung chợt nhận ra một điều. Có những vấn đề, nếu khoanh tay đứng nhìn nó xảy ra, thì đến một ngày nào đó, thứ bị lung lay không chỉ là sự thống trị của chư Hạ, thậm chí còn làm lay chuyển cả sự thống trị của Đại Minh.
Liệu ở đây có sinh ra những nhân vật như San Martin và Bolivar hay không, hãy còn chưa biết được, nhưng đến một ngày nào đó, chắc chắn sẽ xuất hiện Lý Tự Thành thứ hai!