Khi các đoàn quân La Mã đánh thốc vào Anatolia giáng cho người Ottoman những đòn nặng nề, thì tại khu vực Balkan cũng châm ngòi cho các cuộc khởi nghĩa quy mô lớn, Đế quốc Ottoman vốn từng có vẻ ngoài vô cùng hùng mạnh dường như rơi vào cảnh ngộ nguy ngập tựa ngàn cân treo sợi tóc.

Ở một đầu khác của trái đất, Chu Minh Trung, người trong hai năm gần đây rất ít khi ra ngoài, đang lắng nghe con trai giới thiệu tình hình nơi đó.

"... Cơ bản thì tình hình hiện tại là như thế, vấn đề lớn nhất bây giờ là hậu cần, dù sao tất cả vật tư đều cần vận chuyển từ Baku đến tiền tuyến. Mặc dù họ đã thiết lập nhà máy đạn dược ở pháo đài Batumi, nhưng những vật tư như diêm tiêu, lưu huỳnh, đạn chì thì vẫn cần vận chuyển từ Baku. Trong thư của Lão Cửu, hắn nói ở Sivas hắn đã bắn sạch tất cả đạn rocket, tiêu tốn gần như hai phần ba đạn dược, mà những dãy núi lớn của Caucasus khi đến mùa đông thì rất nhiều đường núi sẽ bị tuyết phong tỏa. Cho nên, hắn buộc phải vận chuyển lô vật tư cuối cùng đến Sivas trước khi tuyết phong sơn, nhưng cho dù là vậy, cũng chỉ có thể bổ sung một nửa vật tư. Điều này cũng có nghĩa là trước mùa xuân năm sau, hắn không thể phát động tiến công quy mô lớn, mà chỉ có thể tiến hành phòng thủ bị động."

Khi Chu Hòa Gia giới thiệu tình hình ở La Mã, Chu Minh Trung chỉ lăng lặng lắng nghe. Hai năm gần đây, phần lớn thời gian ông đều ở trong thư phòng dựa vào hồi ức để viết lại những kiến thức mình từng học, cho nên triều chính phần lớn thời gian đều do Chu Hòa Gia chủ trì. Nhưng vấn đề trước mắt này lại không phải là thứ mà Chu Hòa Gia có thể quyết định, dù sao đây cũng dính đến chiến tranh.

Đặt cây bút trong tay xuống, Chu Minh Trung trầm ngâm chốc lát rồi nói.

"Tiến công từ Caucasus về hướng Thổ Nhĩ Kỳ, vốn dĩ là để đánh cho người Thổ Nhĩ Kỳ một đòn trở tay không kịp. Những năm này, trọng điểm phòng thủ của người Thổ Nhĩ Kỳ vẫn luôn ở châu Âu, bọn chúng vẫn ôm mộng tiến công châu Âu, cho nên quê nhà Anatolia của bọn chúng cực kỳ trống rỗng. Tiến triển thuận lợi ở phía bên kia của hắn cũng chính vì nguyên nhân này. Kéo dài lâu sẽ bất lợi, một khi cho người Thổ Nhĩ Kỳ có thời gian thở dốc, đến lúc đó cục diện e rằng sẽ không còn thuận lợi như bây giờ nữa."

Những năm này, Quân chính ti thông qua các kênh khác nhau sớm đã dò xét rõ ràng tình hình của Ottoman. Từ trước đến nay, vùng đất lõi của Thổ Nhĩ Kỳ thoạt nhìn hùng mạnh thực chất binh lực lại cực kỳ trống rỗng, thậm chí đại đa số các nơi vốn dĩ không có quân đội đóng giữ. Đây cũng là nguyên nhân vì sao Chu Minh Trung không phản đối việc bọn họ tiến quân từ Caucasus — kẻ địch mà bọn họ đối mặt chẳng qua chỉ có vỏn vẹn mấy vạn quân Thổ Nhĩ Kỳ phân bố khắp Anatolia. Chỉ cần đánh lệch khoảng thời gian, hoàn toàn có thể thu hoạch chiến quả phong phú trước khi người Thổ Nhĩ Kỳ phản ứng lại.

Thế nhưng mọi chuyện xem ra không suôn sẻ như trong tưởng tượng, dù sao thì đặc điểm địa hình núi non của Anatolia đã hạn chế tốc độ tiến quân của quân đội. Mặc dù vậy, tính đến hiện tại thì thu hoạch đã cực kỳ phong phú.

"Quả thực là vậy, điều Lão Cửu lo lắng cũng chính là vấn đề này."

"Vậy thì sao?"

Liếc nhìn con trai, Chu Minh Trung hỏi ngược lại.

"Trong thư của nó chắc chắn có điểm gì đó làm con khó xử phải không."

"Cho nên, nó hy vọng Đại Minh có thể xuất binh chiếm lĩnh tỉnh Baghdad, nó cũng sẽ phái một phần bộ đội nam hạ, đợi khi hai quân hội sư, sẽ đi đường biển qua tỉnh Baghdad để bổ sung vật tư."

Tỉnh Baghdad, đại khái chính là khu vực Iraq đời sau, chỉ là diện tích lớn hơn một chút. Hồi tưởng lại một số tình hình của tỉnh Baghdad, Chu Minh Trung hỏi.

"Nếu trẫm nhớ không lầm, người Thổ Nhĩ Kỳ vẫn luôn đồn trú trọng binh ở tỉnh Baghdad, dù sao thì mấy chục năm trước, bọn họ vừa mới cướp được nơi đó từ tay người Ba Tư, trẫm nói có đúng không?"

"Quả thực là vậy, binh lực của người Thổ Nhĩ Kỳ tại tỉnh Baghdad hiện tại hẳn là không dưới 8 vạn người, đây cũng là nguyên nhân vì sao người Ba Tư không nhân lúc bọn họ bại trận ở Vienna mười mấy năm trước để tiến đánh Baghdad."

"Có quan hệ, mà cũng chẳng có quan hệ mấy. Vị Suleiman I đó không có hứng thú với chính sự, thà ở lại hậu cung, chính vụ rơi vào tay tể tướng và hội đồng do hoạn quan hậu cung tổ chức. Mấy chục năm sau khi hắn kế vị, thế lực hoạn quan ngày càng lớn, tham ô thành phong khí, quân bị lơi lỏng, tiến đánh Baghdad chẳng qua chỉ là dâng đầu người mà thôi."

Ba Tư với tư cách là láng giềng của Đại Minh, Chu Minh Trung đương nhiên sẽ chú ý đến, tình hình nơi đó cũng xem như hiểu rõ.

"Phụ hoàng, Suleiman I đã qua đời vì bệnh gút từ mấy tháng trước, hoạn quan đã chọn con trưởng của hắn là Hussein kế vị làm Shah."

"Ồ!"

Lời nhắc nhở của con trai khiến Chu Minh Trung ngẩn ra, ngay sau đó rơi vào trầm tư. Đương nhiên ông không quan tâm sống chết của Suleiman I, mà đang cân nhắc một vấn đề khác.

"Nếu mượn đường Ba Tư thì sao?"

Nhìn con trai, Chu Minh Trung hỏi ngược lại,

"Xuất binh Baghdad, triều đình bên kia tất yếu sẽ tỏ ý phản đối, hơn nữa đã xuất binh vì Lão Cửu rồi, sau này ăn nói thế nào với những người khác? Cho nên binh lực này tạm thời không thích hợp xuất. Chi bằng từ Baghdad, không bằng mượn đường Ba Tư. Quốc quân Ba Tư bên đó mới mất, cộng thêm hoạn quan nắm giữ triều chính, quân bị cũng cực kỳ lơi lỏng, thi hành một chút áp lực ngoại giao, hẳn là có thể ép buộc bọn họ đồng ý. Hơn nữa bọn họ và Ottoman là kẻ thù không đội trời chung, tất nhiên cũng rất vui mừng khi thấy sức mạnh của Ottoman bị suy yếu, dù sao kẻ địch của kẻ địch chính là bạn."

Đề xuất của phụ hoàng khiến Chu Hòa Gia trầm ngâm chốc lát. Quả thực so với việc tiến công Baghdad, lựa chọn này thỏa đáng hơn một chút, hơn nữa sẽ không kích động sự phản đối của nội các.

"Phụ hoàng, miền bắc Ba Tư nhiều núi non, đến lúc đó tình hình hậu cần e rằng sẽ không khá hơn hiện tại là bao."

"Chỉ cần không ảnh hưởng đến tiến công mùa đông là được, tức là vận chuyển thêm chút vũ khí từ hậu phương qua thôi, lương thực gì đó đều là trưng dụng tại chỗ. Dù sao nơi đó cũng là quê nhà của người Thổ Nhĩ Kỳ, chỉ cần tận dụng tốt, khẳng định có thể giải quyết vấn đề ăn uống của hai mươi vạn người. Còn về vũ khí có mấy ngàn xe ngựa, hẳn là có thể bảo đảm nhu cầu tiền tuyến."

So với sự lo lắng của Chu Hòa Gia, Chu Minh Trung ngược lại tỏ ra rất bình tĩnh. Thoáng ẩn hiện ông có thể cảm giác được, người con trai này của mình không phải đang lo lắng, mà là hy vọng thông qua cuộc tiến công tỉnh Baghdad để đạt được vinh quang thuộc về nó. Dù sao, với tư cách là hoàng đế tương lai của Đại Minh, nó cũng khao khát mở cõi rộng bờ, dù sao đây cũng là công nghiệp của hoàng đế.

Mỗi người đều có sự hư vinh của riêng mình, giống như bản thân Chu Minh Trung, vận chuyển cột đá obelisk của Pharaon đến Đại Minh, đặt bên trong lăng viên, chẳng phải là để nhắc nhở người đời công lao của ông sao? — cho dù là vùng đất cực tây, cũng đã bị ông chinh phục bằng một phương thức đặc biệt. Bây giờ Chu Hòa Gia có suy nghĩ và ý niệm như vậy, vốn dĩ là chuyện nằm trong dự liệu.

"Viêm Nhi, kỳ thực con nghiêng về việc xuất binh hơn."

Đối mặt với câu hỏi của phụ hoàng, Chu Hòa Gia đầu tiên trầm mặc chốc lát, sau đó cười khổ.

"Phụ hoàng, kỳ thực đôi khi nhi thần cảm thấy, có lẽ những trận chiến mà Đại Minh nên đánh đều đã được phụ hoàng đánh xong hết rồi. Cương thổ hiện tại của Đại Minh rộng lớn vượt xa các triều đại lịch sử, cho dù không tính thuộc địa, chỉ tính riêng bản thổ, phía bắc đến tận cùng băng hải cực bắc, phía tây đến bờ biển Caspi Tây Vực, ức vạn bách tính an cư lạc nghiệp. Nói thật, đôi khi nhi thần cũng ngẫm nghĩ về tương lai, làm một vị quân chủ thủ thành là được rồi, nhưng trong lòng..."

Cười cười, Chu Hòa Gia nói.

"Con vẫn khao khát mở cõi rộng bờ, vẫn khao khát trong công tích tương lai có chiến công hiển hách... Hơn nữa, nhi thần cũng có con trai, tuy sẽ không giống như phụ hoàng có nhiều như vậy, nhưng dù thế nào đi nữa, cũng phải có mấy nơi làm nước phong cho chúng chứ."

Đối với mấy lời này của con trai, Chu Minh Trung gật đầu, nhìn hắn nói.

"Viêm Nhi, kỳ thực, làm quân vương, khó nhất không phải là mở cõi rộng bờ, mà là làm thế nào để thủ thành. Khởi nghiệp khó, giữ nghiệp càng khó hơn. Đối với con mà nói, quan trọng nhất là tiêu hóa những nơi mà Đại Minh đã nuốt trọn trong những năm này. Chỉ khi tiêu hóa rồi mới là của mình, bằng không..."

Lắc đầu, Chu Minh Trung thở dài.

"Sớm muộn gì cũng có ngày thuộc về kẻ khác."

Kỳ thực ở một mức độ nào đó, ông không hề hy vọng Đại Minh tiếp tục mở rộng ra bên ngoài, ông càng hy vọng Đại Minh có thể dùng mấy chục năm thậm chí một trăm năm để tập trung vào việc tiêu hóa Tây Vực và những nơi khác.

"Chỉ khi đợi đến lúc nơi đó hoàn toàn nội địa hóa, những nơi đó mới thực sự là của chúng ta, còn hiện tại... chưa chắc đâu!"

"Phụ hoàng nói rất phải, nhi thần đã thụ giáo."

Lời giáo huấn của phụ hoàng khiến Chu Hòa Gia gật đầu nói.

"Tuy nhiên, những năm này trong chuyện này, làm cũng xem như tạm ổn. Triều đình mỗi năm cung cấp trợ cấp vượt quá 5 triệu lượng cho tuyến đường sắt Tây Vực, hơn nữa còn miễn giảm rất nhiều thuế, vì cái gì? Mục đích chính là để giảm chi phí vận chuyển của tuyến đường sắt Tây Vực. Giá vé hành khách đường sắt Tây Vực hiện tại chỉ tương đương 30% tuyến Kinh Bình, tương đương 60% đường sắt Đông Bắc. Còn có trợ cấp cho đường sắt và tuyến hàng hải Đông Bắc, kỳ thực suy cho cùng, cũng là để bách tính có thể dùng ít tiền hơn để đến Tây Vực, đến Đông Bắc, là để thu hút họ di cư đến đó, định cư tại địa phương. Tại sao quân đội chỉ có thể thu mua thịt cừu Tây Vực, cũng là để thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương..."

Loạt chính sách này đều do Chu Minh Trung triển khai trong mấy chục năm qua, hơn nữa hiệu quả cực kỳ hiển nhiên. Giống như dân số khu vực Đông Bắc bao gồm cả khu vực ven biển sau hơn ba mươi năm di cư lâu dài, đã vượt qua mười lăm triệu người. Điều này cũng có nghĩa là khu vực Đông Bắc cơ bản đã thực hiện hóa nội địa hóa. Còn về Tây Vực cũng đang dần dần nội địa hóa, dân số cũng sớm vượt qua 5 triệu người. Thậm chí ngay cả ở Mông Cổ và những nơi khác, cũng đã có mấy chục vạn di dân nội địa.

Di cư quy mô lớn đã thay đổi trạng thái của Đông Bắc và Tây Vực, nhưng nếu muốn thay đổi triệt để, thì bắt buộc phải liên tục thúc đẩy các biện pháp cổ vũ di cư.

Cho nên, hiện tại và tương lai, đối với Đại Minh mà nói chính là tiếp tục gia tăng các biện pháp cổ vũ di cư, đừng đi bàn về chuyện di cư sẽ dẫn đến dân số nội địa không đủ. Tốc độ tăng trưởng dân số của Đại Minh những năm này con chưa thấy sao? Tăng trưởng dân số vượt ngoài sức tưởng tượng của người đời, tại sao?

Nhìn Chu Hòa Gia có vẻ đang trầm tư, Chu Minh Trung hỏi ngược lại.

"Nạp thiếp không chỉ là đặc quyền của người giàu, người bình thường cũng thế. Phàm là đàn ông, hễ thu thêm ba năm đấu gạo đều sẽ suy tính xem có thể nạp thiếp hay không, kỳ thực cũng chẳng tốn bao nhiêu tiền. Số lượng nữ tỳ nước ngoài đến Đại Minh mỗi năm là bao nhiêu? Ba mươi vạn? Năm mươi vạn? Có lẽ còn nhiều hơn thế. Những nữ tỳ này nói là tỳ nữ, thế nhưng lại có không ít người trở thành thị thiếp của gia chủ, địa phận tuy có thấp kém một chút, thế nhưng lại có thể sinh con đẻ cái, đa tử đa phúc... Chuyện tốt chứ!"

Cảm thán của phụ hoàng khiến Chu Hòa Gia cười nói.

"Phụ hoàng, hình như vẫn luôn có người chê bai những nữ tỳ dị tộc đó, cảm thấy sai khiến bọn họ thực sự làm nhục thân phận."

"Làm nhục thân phận..."

Lời của con trai suýt chút nữa khiến Chu Minh Trung cười ha hả.

Những năm này nếu nói thay đổi lớn nhất của Đại Minh là gì,e rằng chính là việc mấy triệu nữ tỳ dị tộc bước vào Đại Minh. Phàm là gia đình trung đẳng, đều sẽ có tỳ nữ dị tộc, ít thì vài người, nhiều thì mấy trăm người. Sở dĩ như vậy, là bởi vì Đại Minh cấm tự bán mình, kẻ tự bán mình và kẻ mua nô tì đều lưu đày vạn dặm, hơn nữa còn bị tịch thu gia sản. Bởi vì chỉ cho phép tỳ nữ bước vào Đại Minh, cho nên trong từng nhà từng cửa mấy loại tỳ nữ như Sắc Mục tỳ, Nam Dương tỳ, Tây Vực tỳ cũng nhiều lên.

Những tỳ nữ này nhiều lên cũng mang theo một loạt vấn đề, mà vấn đề lớn nhất, chính là luôn có người cảm thấy dùng tỳ nữ như vậy sẽ làm nhục thân phận của họ, huống chi còn có mấy triệu tỳ nữ trở thành thị thiếp của chủ nhân hoặc bách tính bình thường, càng khiến nhiều người vô cùng bất mãn.

"Bọn họ có phải còn nói cái gì mà lai giống rồi, mùi vị cũng không giống nữa, chẳng qua chỉ là đám ngu ngốc mà thôi, không cần để ý đến bọn họ. Trẫm không biết những thứ khác, chỉ biết là, có tỳ nữ dị tộc ở đây, bách tính đồng bào sẽ không bị kẻ khác sai khiến, sẽ không tự bán mình. Những kẻ đó cảm thấy sai khiến đồng bào là cao quý, được thôi, bảo bọn họ đi thuê người đi, muốn mua bán đồng bào làm nô lệ..."

Cười lạnh một tiếng, Chu Minh Trung lạnh lùng nói.

"Trẫm còn đang lo lắng dân số thuộc địa ít đây!"

Vứt ra câu nói này, Chu Minh Trung nhìn con trai, ngữ khí nghiêm túc nói.

"Viêm Nhi, sức lao động chính là quốc lực, sức lao động đầy đủ chính là căn bản để Đại Minh duy trì sự hùng mạnh. Mấy triệu tỳ nữ này có thể sinh cho Đại Minh trên chục triệu nhân đinh, mấy chục triệu nhân đinh này chính là phần dôi ra của Đại Minh, tương ứng, dị quốc sẽ ít đi chục triệu nhân đinh. Dần dà, dân số Đại Minh càng nhiều, chiếm giữ địa điểm càng nhiều, mà dân số dị quốc tự nhiên sẽ càng ngày càng ít. Chỉ cần Đại Minh tiếp tục duy trì ưu thế Thiên triều, duy trì ưu thế trong cuộc sống, những người phụ nữ dị quốc đó sẽ vui vẻ đến Thiên triều, cho dù là làm nô tì, càng vui lòng làm thị thiếp của bách tính Đại Minh. Tài nguyên tài phú và truyền thừa huyết mạch là đồng đẳng với nhau, đây cũng là ưu thế lớn nhất hiện tại của Đại Minh!"

Lời nói của phụ hoàng khiến Chu Hòa Gia rơi vào trầm tư, tuy nhiên chỉ trầm mặc chốc lát, hắn vẫn ngẩng đầu nhìn phụ hoàng hỏi.

"Dường như vẫn không thoát khỏi việc mở rộng. Dù sao, theo dân số tăng lên, đất đai của Đại Minh chung quy vẫn có giới hạn. Thanh Khê thư viện có người ước tính, theo đà tăng trưởng hiện tại, tối đa thêm ba mươi đến năm mươi năm nữa, dân số Đại Minh sẽ vượt qua hai ức người, cho dù có tính đến việc một lượng lớn bách tính di cư ra hải ngoại Chư Hạ, tối đa năm mươi năm, cũng sẽ vượt qua hai ức người. Đến lúc đó, có lẽ Đại Minh sẽ phải đối mặt với tình trạng cung cấp đất đai không đủ, điều này tất yếu sẽ làm giảm mức sống của bách tính."

Mở rộng cũng là lựa chọn bất đắc dĩ để nâng cao mức sống của bách tính, mặc dù không muốn thừa nhận, nhưng chung quy vẫn cần phải đối mặt.

"Quả thực là như vậy, bây giờ là ít người nhiều đất, cho nên mức sống của bách tính rất cao, nhưng đợi đến lúc nhiều người ít đất, đến lúc đó có thể ăn no cơm cũng đã là xa vọng rồi. Giải quyết vấn đề này, chỉ có duy nhất một lựa chọn..."

Nhìn chăm chú con trai, Chu Minh Trung thần tình nghiêm nghị nói.

"Chính là mở rộng đối ngoại. Tuy nhiên, tại sao lại đặt sự chú ý vào Baghdad chứ? Nơi đó toàn là sa mạc, nhìn sang phía tây xem, chúng ta ở đó chẳng phải vẫn còn một người hàng xóm hay sao..."