Đối với Pyotr, người đã trải qua mười ngày trên xe lửa, chàng không hề cảm thấy hành trình dài đằng đẵng. Không những thế, toàn bộ đoàn sứ thần, sau mười ngày đường, đều đã bị xe lửa chinh phục.
Bất cứ ai cũng không thể phớt lờ những thay đổi mà xe lửa mang lại cho giao thông đường bộ.
Thậm chí sau khi xuống tàu tại ga Trung Đô, khác với những người khác ngạc nhiên trước vẻ tráng lệ hoa lệ của ga Trung Đô, Pyotr lại đặc biệt chạy ra tận cuối sân ga, để ngắm nghía đầu máy xe lửa vẫn đang phun khói nghi ngút kia.
"Nó hoàn toàn được làm bằng sắt sao?"
Với chất giọng tiếng Hán không trôi chảy lắm, Pyotr hỏi người lái tàu.
Người lái tàu mặc đồng phục ngành đường sắt rõ ràng đã sớm quen với những người như hắn, dù sao phàm là người thì ai chẳng có lòng hiếu kỳ.
"Đúng vậy, toàn bộ đều bằng sắt, làm từ cả vạn cân sắt đấy. Ngươi xem, một cỗ máy sắt lớn thế này, chỉ cần đốt than là chạy nhanh hơn ngựa nhiều lắm. Ta nói cho ngươi biết, những năm trước đây, còn có kẻ không lượng sức mình, cưỡi ngựa thi chạy với xe lửa, ngươi đoán kết quả thế nào?"
Ngay cả khi là Sa hoàng, Pyotr cũng tràn đầy tò mò đối với những chuyện này, hắn lập tức hỏi.
"Thế nào, lúc đó rốt cuộc ra sao?"
Cho dù biết trước kết quả, Pyotr vẫn tò mò hỏi lên.
"Ngươi biết xe ngựa trạm chứ? Chính là loại xe khách chạy trên quan đạo ấy. Hồi đó bọn chúng thấy việc làm ăn bị xe lửa cướp mất, liền mưu tính chứng minh xe ngựa tốt hơn xe lửa, thế là bọn chúng khiêu chiến với xe ngựa, à không, khiêu chiến với xe lửa, cho ngựa thi tài với xe lửa..."
Trong lời kể của người lái tàu, Pyotr dường như nhìn thấy trận đấu năm đó, bên vạch xuất phát là những con ngựa đang thở phì phò, bên kia là người lái tàu đang nhóm lửa vào lò.
"...Khi có tín hiệu, con ngựa kia phi nước đại chạy ra xa hơn một dặm, lúc đó xe lửa mới vừa nén xong áp suất, rồi đầu máy xe lửa phun ra một đám hơi nước, vù vù đuổi theo. Nhưng chỉ đuổi được ba bốn dặm là bắt kịp xe ngựa. Đến cuối cùng tất nhiên là xe lửa thắng rồi, xe lửa chắc chắn vượt trội hơn ngựa chứ. Dù sao, xe lửa chỉ cần có than có nước là cứ thế chạy suốt không ngừng nghỉ, nhưng ngựa thì không được. Ta nói cho ngươi biết, chỉ vài chục năm nữa thôi, mỗi một huyện của đại minh chắc chắn đều sẽ thông xe lửa hết. Ta đoán đến lúc đó, họa chăng chỉ trong thành mới còn nhìn thấy xe ngựa công cộng, không, có lẽ xe ngựa công cộng cũng chẳng còn nữa."
Người lái tàu như nhớ ra điều gì, liếc nhìn về hướng thành phố rồi nói.
"Ta nghe nói ở Trung Đô đã bắt đầu đào cái gì mà tàu điện ngầm rồi đấy, đúng vậy, chính là tàu điện ngầm, nói là đường sắt chạy dưới lòng đất, chuyên chạy trong thành phố. Ai mà biết được chứ? Biết đâu chỉ vài chục năm nữa, thứ chạy trong thành phố này toàn bộ đều là cái gọi là tàu điện ngầm này..."
Tàu điện ngầm!
Một lần nữa, Pyotr bị tin tức vừa thu nhận làm cho kinh ngạc. Giống như tất cả những người lần đầu đến Trung Đô, hắn tràn đầy sự tò mò đối với thành phố này.
Trung Đô năm Hưng Càn thứ ba mươi hai phát triển nhanh hơn bất kỳ thành phố nào trong lịch sử nhân loại. Mỗi ngày có hàng triệu hàng vạn người thông qua hệ thống đường sắt và đường thủy chằng chịt đến với trung tâm của đế quốc khổng lồ này. Dòng người đổ về ồ ạt cũng khiến thành phố nhanh chóng mở rộng. Khi hàng ngàn ngôi nhà, cửa hàng, tòa nhà văn phòng và nhà máy mới mọc lên để phục vụ cho lực lượng lao động ngày càng phình to, thành phố cũng trở nên ngày một chật chội.
Dân số Trung Đô không dưới hai triệu người!
Đây là con số dân cư chưa từng có trong lịch sử. Mặc dù từng dãy nhà cao khoảng ba tầng đã thay thế những ngôi nhà ngói kiểu cũ, cung cấp đầy đủ chỗ ở cho dòng người đổ về, nhưng dù là vậy, hầu như bất kỳ ai đến Trung Đô đều cảm nhận được sự chật chội của thành phố. Thành phố không ngừng mở rộng, thế nhưng phương tiện giao thông lại vướng phải đủ mọi thứ hạn chế. Xe ngựa công cộng, xe ngựa tư nhân, xe điện chạy trên đường ray va chạm lộn xộn trên những con đường đông đúc, hầu như ngày nào các loại tai nạn giao thông cũng xảy ra như cơm bữa.
Hầu như ai nấy đều khao khát một phương tiện giao thông mới!
Đưa đường sắt vào trong thành phố!
Hầu hết mọi người đều dồn ánh mắt vào đường sắt, vào xe lửa, thế nhưng xe lửa làm sao vận hành trong thành phố? Mặc dù có người nghiên cứu đầu máy hơi nước cỡ nhỏ, mưu toan kết hợp đầu máy với xe ngựa có ray, nhưng nỗ lực này đã tan thành mây khói bởi sự đông đúc của đường phố.
Vì sự phát triển hơn nữa của thành phố, hiện trạng giao thông bên trong đô thị buộc phải được cải thiện. Người ta cần những công cụ vận tải tốt hơn những gì đường phố chật hẹp có thể cung cấp.
Cũng chính vào lúc này, một thanh niên vừa tốt nghiệp học viện Chung Sơn ở Nam Kinh đã đưa ra một đề án đầy tham vọng: thiết kế một tuyến đường sắt ngầm ở Trung Đô. Thông qua việc kết nối đường sắt, có thể giúp mọi người từ những nơi xa hơn gấp rút vào nội thành, né tránh sự đông đúc trên mặt đất. Giao thông thuận tiện đồng nghĩa với việc mọi người có thể sinh sống ở những nơi xa hơn, người ta sẽ sở hữu không gian sống tốt hơn, chất lượng cuộc sống từ đó cũng được cải thiện.
"Tất cả mọi người đều nói rằng, bởi vì gia phụ là tổng giám đốc đầu tiên của công ty đường sắt hoàng gia, huynh trưởng là tả thị lang bộ Công, thế nên Thuận Thiên phủ mới đồng ý thỉnh cầu tu thiết đường sắt ngầm, nhưng thực tế, đó hoàn toàn là lời nói nhảm!"
Đối mặt với mấy vị sứ tiết Nga đến viếng thăm, trong giọng điệu của Trương Đình Ngọc toàn là sự bất mãn. Dù sao mới hơn hai mươi tuổi, hắn rõ ràng không muốn “quy công” tất cả những điều này cho phụ thân và huynh trưởng.
"Sở dĩ Thuận Thiên phủ đồng ý thỉnh cầu của ta, là bởi vì nếu vấn đề giao thông của Trung Đô không được giải quyết, thành phố này sẽ rơi vào suy thoái. Vấn đề giao thông từ lâu đã trở thành nhân tố then chốt ảnh hưởng đến sự phát triển của thành phố..."
Trương Đình Ngọc đơn giản hóa vấn đề đã không nói rằng hắn đã dùng ròng rã 2 năm trời, tiêu tốn toàn bộ thời gian rảnh rỗi và hầu như toàn bộ tiền lương để tiến hành một cuộc điều tra toàn diện về Trung Đô. Chính bản báo cáo điều tra của hắn đã thuyết phục được Thuận Thiên phủ. Dựa theo thống kê của hắn về dòng người ra vào Trung Đô trong khoảng thời gian từ 8 giờ sáng đến 8 giờ tối, kết quả khiến người ta kinh ngạc: mỗi ngày có 20 vạn người vào Trung Đô! Bọn họ hầu hết đều dựa vào việc đi bộ để xuyên qua các con đường khác nhau. Ngoài ra, xe ngựa công cộng là phương tiện giao thông chủ yếu nhất của Trung Đô, 5.000 chiếc xe ngựa chuyên chở 4,5 vạn hành khách. So sánh với đó, chỉ có 3,2 vạn người ngồi xe lửa vào Trung Đô, thêm 3 vạn người nữa chọn đi xe ngựa tư nhân hoặc xe ngựa cho thuê vào thành. Rất nhiều người giàu có sở hữu xe ngựa riêng, điều này càng làm trầm trọng thêm tình trạng ùn tắc của thành phố. Trên những con đường nhỏ hẹp người đầu chen chúc, hễ xe ngựa đi qua là cả con đường liền bị tắc nghẽn không lối thoát.
Một phiền toái khác do xe ngựa gây ra nằm ở chỗ, theo sự gia tăng của số lượng xe ngựa, mỗi năm Trung Đô phải xử lý mấy chục vạn tấn phân ngựa. Những thứ này thực tế hoàn toàn vô giá trị, bán cho nông dân làm phân bón với giá chưa đầy một trăm văn tiền một tấn.
Chính bản báo cáo điều tra của hắn đã thuyết phục Thuận Thiên phủ, đồng thời cũng nói cho ngân hàng biết rằng mỗi ngày có 20 vạn người ra vào Trung Đô đồng nghĩa với lợi ích khổng lồ.
Cuối cùng, dưới sự thúc đẩy của giới ngân hàng, nỗ lực của Trương Đình Ngọc đã không uổng phí, công trình đường sắt ngầm của Trung Đô đã được triều đình phê chuẩn. Thế nhưng với tư cách là người thúc đẩy và phát minh, hắn lại không trở thành tổng công trình sư, suy cho cùng, hắn vẫn còn quá trẻ.
Nhưng điều này không hề cản trở việc Trung Đô đẩy mạnh công trình tàu điện ngầm. Và hiện tại, tuyến tàu điện ngầm số một thực chất chính là một tuyến đường chạy dọc theo trục chính của Trung Đô - đường Chu Tước - kéo dài từ Bắc chí Nam.
Pyotr đứng giữa dòng người, nhìn vị thanh niên có tuổi tác tương đương với mình này, trong ánh mắt tràn đầy vẻ khâm phục.
"Các hạ tổng công trình sư, xin hỏi ngài làm thế nào mà nghĩ ra đường sắt ngầm vậy?"
"Rất đơn giản, loài chuột đã cho ta khải thị."
Trương Đình Ngọc đắc ý nói:
"Hồi còn đi học, ta vẫn luôn nghiên cứu làm thế nào để đưa đường sắt vào trong thành phố, biến nó thành phương tiện giao thông trong khu nội thành, thế nhưng có rất nhiều vấn đề không thể giải quyết. Hồi đó ta thậm chí từng nghĩ đến việc đặt đường sắt vào trong một chiếc lồng kính bảo vệ để tạo thành một hành lang có mái che, như vậy có thể né tránh dòng người đông đúc. Nhưng điều này không thực tế, dẫu sao trên đường phố không có chỗ rộng rãi để ta làm thế. Có một lần, nửa đêm ta thức dậy đi vệ sinh, phát hiện ở góc tường có một hang chuột, hơn nữa còn thông thẳng ra ngoài tường, có một con chuột đang chạy ra chạy vào trong hang. Trong lòng ta chợt lóe lên một ý tưởng. Nếu xe lửa chạy vào thành phố, tuy không thể chạy trên mặt đất, nhưng liệu có thể cho nó chuyển xuống dưới lòng đất để chạy hay không? Sau đó, mọi chuyện đều rất đơn giản. Khi việc 'đưa xe lửa xuống đất' trở thành một ý tưởng khả thi, ta liền bắt đầu công tác vận động, dường như mọi chuyện đều rất suôn sẻ..."
Giọng điệu của Trương Đình Ngọc có chút đắc ý, hắn quả thực có đầy đủ lý do để đắc ý. Mặc dù hắn phủ nhận nguyên nhân gia thế, nhưng tận sâu trong nội tâm hắn thừa hiểu rằng, nếu không có lý do gia thế, hắn không cách nào gặp được những quan chức cấp cao của ngân hàng ấy. Không có sự hỗ trợ của ngân hàng, cái "cuồng tưởng" táo bạo này tuyệt đối không thể trở thành hiện thực.
Sau đó, Trương Đình Ngọc dẫn những vị khách dị quốc này đến công trường. Đứng trên mặt đất, có thể nhìn rõ hàng trăm công nhân đang khai quật dưới lòng đất.
"Các vị xem, khác với công trường đường sắt thông thường, công nhân phải đào từ mặt đất xuống một con hào lớn rộng 10 trượng (mét), sâu 6 trượng, sau đó dùng gạch gia cố vách hào, rồi dựng thành mái vòm bằng gạch, rồi lấp đất lại, xây dựng lại đường phố trên mặt đất. Lý do chúng ta chọn đường Chu Tước là bởi vì con đường này là con đường rộng nhất Đại Minh, độ rộng của nó đạt tới 50 trượng, ở giữa có 'lối dạo mát' rộng 12 trượng, tức là khu đất xanh giữa phố. Thiết kế lối dạo mát này vô cùng đặc sắc, vừa phân tách dòng xe cộ, vừa đảm bảo không gian có thể điều chỉnh của con đường khi lưu lượng xe tiếp tục gia tăng. Mà công trình lần này cũng được tiến hành đồng thời với việc mở rộng đường phố."
Dưới lời giải thích của Trương Đình Ngọc, Pyotr và những người khác đứng bên trên có thể nhìn rõ công nhân đang thi công dưới lòng đất. Dưới sự nỗ lực của mấy ngàn công nhân, đoạn đường sắt ngầm dài tới 25 dặm này đã hiện rõ hình hài ban đầu. Khi tiếp tục đi về phía trước, bọn họ từ con dốc vận chuyển đất bên cạnh đi đến bên trong một đoạn tàu điện ngầm cơ bản đã hoàn thành. Đặt mình trong đường hầm tàu điện ngầm cao 5,2 trượng, rộng 8,8 trượng, Pyotr có thể nhìn thấy từng luồng ánh sáng chiếu xuyên qua ánh mặt trời vào trong đường hầm.
"Các hạ tổng công trình sư, những ánh sáng kia chiếu vào bằng cách nào vậy?"
Liếc nhìn vị quân nhân người Nga có vóc dáng cao lớn nhưng lại tò mò tràn trề này, Trương Đình Ngọc giải thích.
"Là lỗ thông gió. Mặc dù đầu máy trong tàu điện ngầm sau này sẽ dùng than không khói, thế nhưng vẫn sẽ sinh ra không ít khói mù. Cho nên để dẫn làn khói đặc do đầu máy xe lửa thải ra khỏi lòng đất, cần phải chừa sẵn các lỗ thông gió. Những lỗ thông gió này vừa có thể đảm bảo khói được thải ra, vừa có thể để không khí lọt vào trong đường hầm. Chỉ có như vậy mới khiến cho bên trong tàu điện ngầm không đến mức khói mịt mù."
Thực ra khi xây dựng tuyến đường sắt ngầm chưa từng ai thấy qua trên thế giới này, các tờ báo ở Trung Đô cũng như nhiều nơi ở Đại Minh đều ôm lòng hoài nghi đối với nó, thậm chí còn tiến hành đủ loại châm chọc: ví dụ như đường hầm liệu có sập xuống hay không, hành khách có bị khói đặc do xe lửa phun ra đầu độc chết hay không, đại loại vậy. Hơn nữa do mức độ hồi vốn sau khi tuyến tàu điện ngầm này vận hành ra sao, trong lòng mọi người đều không có đáy, cho nên các nhà đầu tư vô cùng cẩn trọng. Nếu không phải vì hoàng gia trở thành nhà đầu tư lớn nhất, đối mặt với đủ loại chất vấn, có lẽ một số người thậm chí có thể sẽ rút vốn. Điều duy nhất đáng mừng là trong quá trình khai quật tàu điện ngầm, tuy có gặp phải một số rắc rối như nước ngầm, nhưng nhìn chung, việc đẩy lùi công trình vô cùng thuận lợi.
Đặt mình trong đường hầm ngầm rộng rãi, tâm trạng của Pyotr trở nên có chút khác thường. Mặc dù hắn không hề biết rằng, một năm sau, ngay cả trước khi tàu điện ngầm được tu sửa thông suốt, tờ "Minh Báo" với tư cách là tờ báo chính thức của Đại Minh vẫn kiên quyết tin rằng, người dân Trung Đô tuyệt đối sẽ không ngồi tàu điện ngầm. Bọn họ tin rằng cho dù tàu điện ngầm được xây dựng xong, nhưng do giá vé đắt đỏ của nó nên rất khó duy trì hoạt động. Thậm chí người ta còn cho rằng không gian vận hành của tàu điện ngầm vừa bẩn thỉu vừa tối tăm, khắp nơi là chuột nhắt, xung quanh cũng sẽ chi chít đường ống nước thải. Bọn họ sẽ không vì đi xuyên qua cái đường hầm khói mù mịt này mà từ bỏ việc ngồi xe ngựa công cộng trong một bầu không khí trong lành."
Trên thực tế, nhanh chóng sau khi tàu điện ngầm được đưa vào sử dụng, nó đã lập tức nhận được sự săn đón của bách tính, trở thành phương tiện giao thông quan trọng nhất trong thành Trung Đô. Hơn nữa lợi nhuận của nó cũng vượt xa đường sắt thông thường.
Đương sự đối với tất cả những điều này, cho dù là Trương Đình Ngọc với tư cách là nhà thiết kế, cũng không có cách nào dự liệu trước. Giống như hiện tại, hắn thậm chí còn không biết: Không gấp, đã bị người Nga nhắm tới rồi.
Hầu như ngay vào khoảnh khắc hắn vừa mới giới thiệu xong về đường sắt ngầm cho những vị khách đến từ nước Nga này, đã có người đưa ra lời mời đối với hắn.
"Cái gì? Đi Nga? Đến đó xây dựng đường sắt?"
Đối mặt với lời mời đột ngột này, Trương Đình Ngọc tỏ ra có chút kinh ngạc. Thế nhưng chỉ khoảnh khắc sau, hắn lại hỏi ngược lại.
"Đến Nga xây dựng đường sắt đương nhiên không thành vấn đề, nhưng các người có biết xây dựng đường sắt cần những gì không? Mỗi một dặm đường sắt đều cần tới vạn lạng bạc, với tài lực của nước Nga có thể gánh vác nổi tất cả những điều này sao?"
Câu hỏi ngược lại của Trương Đình Ngọc khiến cho những người Nga có mặt ở đây không ai không rơi vào trầm mặc. Thậm chí Pyotr cũng y như vậy. Hồi ở Nga, hắn từng nghe qua một câu nói: đường sắt được lát bằng bạc trắng.
Tài lực hiện tại của nước Nga, có thể gánh vác nổi chi phí xây dựng một con đường sắt hay không?
Đúng vào lúc này, một câu nói của Trương Đình Ngọc lại khiến hắn một lần nữa nhìn thấy hy vọng.
"Có lẽ các người có thể cân nhắc việc xin khoản vay tại Đại Minh, lợi dụng khoản vay của Đại Minh để xây dựng đường sắt."