Ngày 12 tháng 3 năm Hưng Càn thứ 26.
Vào ngày này, nguyên Nội các Thủ phụ Cố Viêm Vũ được an táng một cách khiêm turợng tại quê nhà Côn Sơn. Mặc dù quốc triều có phép nước "không có công lao quân sự thì không được phong hầu", nhưng hoàng đế vẫn hạ thánh chỉ đặc biệt phong ông làm "Nghị Thành tử". Dưới chế độ tước vị của Đại Minh, tước tử và nam đều là tước vị quý tộc đời đời kiếp kiếp không thể thế tập (vĩnh viễn không truyền ngôi tước cho đời sau). Ban đầu, những tước vị này được ban thưởng cho những bề thần trung nghĩa và hậu duệ của họ, nhằm cho thiên hạ biết rằng lòng trung thành có thể được đền đáp. Nhưng sau đó, khi ngày càng nhiều đại thần qua đời, hai tước vị này đã trở thành phần thưởng độc quyền dành riêng cho họ. Đương nhiên, sự ban thưởng này phần lớn là sự công nhận đối với công lao của họ, chứ không có ý nghĩa thực tế nào đáng kể, không có ruộng ban thưởng (huân điền), chỉ có một ít tiền thưởng do chính hoàng đế ban tặng, số lượng không nhiều, phần lớn cũng mang ý nghĩa biểu tượng.
Đối với triều đình và dân gian Đại Minh, sự qua đời của Cố Viêm Vũ dường như không gây ra quá nhiều ảnh hưởng. Dù sao thì ông đã cáo lão về quê từ lâu, đối với văn võ bá quan triều đình, ông chỉ là một ông lão đã trí sĩ về quê hương mà thôi. Nếu nói có ảnh hưởng lớn nhất, thì e rằng chính là theo di chúc của ông, toàn bộ phần thưởng hoàng gia ban tặng sau khi qua đời đều được dùng để tài trợ cho học sinh các nước chư Hạ sang Đại Minh du học, hoặc tài trợ cho các học sinh Đại Minh sang các nước chư Hạ du học.
Sau khi hay tin này, Chu Minh Trung cũng lấy ra một triệu lượng từ ngự khố cá nhân, nhân danh Hoàng thái tử quyên góp cho "Quỹ giáo dục Hoa Hạ Cố Viêm Vũ". Đây là quỹ giáo dục đầu tiên của Đại Minh, đối tượng được tài trợ chỉ giới hạn trong người dân các nước chư Hạ.
Còn trong vài trăm năm tới, hàng triệu học sinh được quỹ giáo dục này tài trợ sẽ mang lại những thay đổi gì cho chư Hạ, đó không phải là điều mà con người thời đại này có thể lường trước được, thậm chí ngay cả Chu Minh Trung với tư cách là nhà tài trợ lớn nhất, cũng không biết tương lai sẽ hình thù ra sao. Sở dĩ cá nhân ông lấy ra một số tiền lớn như vậy, phần lớn là vì nỗi niềm tưởng nhớ Cố Viêm Vũ. Ông hy vọng có thể thông qua cách này để tưởng nhớ người bạn cũ đã tận tâm tận lực, tận trung vì chức trách cho Đại Minh.
Dẫu sao, thế giới đã xảy ra những thay đổi trời lở đất. Vào ngày này, tại trung tâm của Đế quốc Đại Minh - kinh đô, đã đón một trận mưa lớn hiếm có vào mùa xuân. Mấy chục năm trước, một trận mưa lớn như thế này đủ sức khiến hai bờ Hoài Hà rơi vào cảnh ngập lụt, nhưng giờ đây, Hoài Hà sau hơn hai mươi năm được khơi thông đổ ra biển, từ lâu đã biến thành một con sông lợi lộc, còn hai bờ Hoài Hà cũng tái hiện lại sự phồn hoa của những ngày xưa cũ.
Một trận mưa lớn mùa xuân, không còn đồng nghĩa với tai ương ngập lụt, mà đồng nghĩa với sự được mùa.
Hoàng cung trong trận mưa lớn vô cùng hùng vĩ và trang nghiêm, mỗi khi người ta ngước nhìn từ bên ngoài cung thành, trong lòng luôn sinhρέ lòng kính úy.
Là Hoàng thái tử, Chu Hòa Gia nhìn phụ hoàng trong ngự thư phòng, nhìn tấm lưng của phụ hoàng. Cậu có thể cảm nhận được nỗi buồn mà phụ hoàng đang nén chặt ở tận sâu trong đáy lòng.
Đối với phụ hoàng mà nói, Cố Viêm Vũ không chỉ đơn thuần là một đại thần, mà đồng thời còn là bạn của phụ hoàng. Đế vương không có tình hữu nghị, điều này đương nhiên là không thể nào, dẫu sao thì đế vương cũng là con người, cũng cần có tình bạn.
Mặc dù chưa đầy ba mươi tuổi, nhưng Chu Hòa Gia đã dần trưởng thành. Dẫu sao, trong nhiều năm qua, cậu đã nhiều lần giám quốc, sự thay đổi từ một Hoàng thái tử trong mắt các đại thần trở thành một vị giám quốc trữ quân là điều ai nấy đều trông thấy rõ.
Tuy nhiên, khác với phụ hoàng, thân phận và trải nghiệm đặc biệt đã khiến cậu trưởng thành quá sớm. Cuộc đời binh nghiệp càng dạy cho cậu biết cách che giấu cảm xúc thực sự trong lòng mình. Đối với cái chết của Cố Viêm Vũ, cậu có thể thông cảm cho nỗi buồn của phụ hoàng, nhưng cậu không thể hiểu nổi tình cảm giữa phụ hoàng và một số đại thần. Lý trí mách bảo cậu rằng, đã là đế vương thì nhất định phải buông bỏ một số tình cảm nào đó. Có lẽ, cậu có thể trở thành bạn bè với những người chiến hữu từng sát cánh, nhưng đối với các đại thần, trách nhiệm của bậc quân vương không cho phép cậu kết bạn với họ.
Đương nhiên, việc biểu lộ sự đau buồn đôi khi vẫn là điều cần thiết, dẫu sao Cố Viêm Vũ từng nhọc lòng vì đất nước này rất nhiều, công lao của ông đối với xã tắc là vô cùng to lớn. Thế nhưng, cũng chỉ đến thế mà thôi.
Trên thực tế, đối với Chu Hòa Gia - người nhiều năm nay vẫn duy trì lối sống quân nhân tu khổ hạnh mà nói, việc bày tỏ mặt đau buồn dẫu chỉ đến mức độ ấy thôi cũng là điều vô cùng hiếm hoi. So với phụ hoàng, trong rất nhiều vấn đề, cậu lạnh lùng và tàn nhẫn hơn nhiều, có lẽ đây cũng là sự thay đổi mà cuộc đời binh nghiệp mang lại cho cậu.
"Hâm Nhi, con có nhớ, năm xưa..."
Lắc đầu thở dài, Chu Minh Trung rốt cuộc vẫn không nói tiếp. Cậu biết rằng đối với con trai mình, Cố Viêm Vũ chỉ là một vị đại thần, chỉ có vậy mà thôi.
Chu Hòa Gia từ nhỏ đã tiếp nhận nền giáo dục Nho gia và giáo dục quân sự, khác với bất kỳ vị trữ quân nào trong các triều đại trước, đặc biệt là quãng đời mang thân phận giả tham gia phục vụ trong quân đội, đã mang lại cho cậu quá nhiều thay đổi. Cậu sẽ tính toán thiệt hơn giống như một người lính, về điểm này, trong lòng Chu Minh Trung vô cùng rõ ràng.
Đối với một vị tướng quân mà nói, tất cả mọi thứ đều là những quân cờ có thể vứt bỏ, thứ mà họ cần duy nhất chính là chiến thắng.
Nhưng ông bắt buộc phải khiến con trai mình học được cách dùng sự khôn ngoan chính trị, thậm chí là sự khoan dung để thống trị đất nước này, chứ không chỉ đơn thuần là "đế vương thuật" truyền thống. Nếu chỉ dựa vào cái gọi là "đế vương thuật", thì trăm năm sau, dù là hoàng thất Đại Minh hay bản thân triều đại Đại Minh đều sẽ phải đối mặt với những cuộc khủng hoảng không thể lường trước.
Nghĩ đến đây, Chu Minh Trung không khỏi quay người lại nhìn con trai, sau đó cất lời hỏi.
– Hâm Nhi, mấy ngày nay con vẫn luôn đi tuần tra khắp các địa phương, cảm nhận của con về địa phương thế nào?
– Bẩm phụ hoàng, thời gian này nhi thần đã đến Đông Bắc, phát hiện ra so với nội địa, người dân Đông Bắc nhìn chung giàu có sung túc hơn một chút. Có lẽ là vì khu vực Đông Bắc đất rộng người thưa, trong khi nội địa lại đất chật người đông. Lấy Nam Trực Lệ làm ví dụ, diện tích đất bình quân đầu người ở Nam Trực Lệ thậm chí chưa bằng một phần mười Đông Bắc, cho dù Đông Bắc một năm chỉ thu hoạch một vụ thì cũng vượt xa Giang Nam.
Chu Hòa Gia mỉm cười nói.
– Từ đó có thể thấy, việc di dân khác vùng, chuyển người dân từ nơi đất chật người đông đến những nơi đất rộng người thưa, là việc rất có triển vọng làm được.
– Ừ, quả thực là như vậy. Con có thể nghĩ được đến chừng này, phụ hoàng cũng cảm thấy vô cùng khuây khỏa.
Chu Minh Trung nghe xong liền gật đầu. Về mặt hành vi cử chỉ, Chu Hòa Gia quả thực trưởng thành và kỷ luật hơn rất nhiều so với những công tử nhà huân quý cùng trang lứa, trải nghiệm của cậu cũng không phải là thứ mà các vị trữ quân đời trước có thể so sánh được.
Tuy nhiên, ông lại tiếp tục hỏi.
– Đã nhắc đến vấn đề này, vậy theo con thấy, đã là việc rất đáng làm, thì nên tiến hành việc di dân như thế nào?
Di dân khác với di dân hải ngoại; đối với Đại Minh hiện nay, di dân hải ngoại là di dời ra nước ngoài, còn di dân nội địa thì chỉ giới hạn ở việc di dời bên trong nội bộ.
– Noi theo sách lược Thiểm Tây năm xưa! Nhi thần cho rằng, người nước mình vốn nặng lòng với quê cha đất tổ, chỉ dựa vào việc con trưởng thừa kế thì không thể giải quyết được vấn đề. Dẫu sao, rất nhiều người vẫn ở lại nội địa thông qua việc thuê mướn ruộng công. Nếu muốn thực hiện chính sách chuyển dân ra thực thi biên giới (di dân thực biên), thì bắt buộc phải đập tan ý nghĩ này của họ. Cứ hai đinh thì giữ lại một, đẩy mạnh thi hành "Chính sách chuyển dân" như vậy trong hai mươi năm, hai mươi năm sau, Đại Minh nhất định sẽ không còn vùng biên giới nào nữa!
Chu Hòa Gia không chút do dự thốt lên. Thấy phụ hoàng không có phản ứng gì, cậu lại vội vàng bổ sung thêm.
– Đương nhiên, về mặt pháp luật, chúng ta bắt buộc phải nghiên cứu thật kỹ lưỡng để tránh việc quan phủ làm gương vi phạm pháp luật. Nhưng nhi thần cho rằng đã có tiền lệ ở Thiểm Tây, về mặt pháp luật thì chắc chắn sẽ không có vấn đề gì cả. Hơn nữa, xét về lâu dài thì việc này có lợi cho bách nhân; cho dù trong ngắn hạn có gây phiền hà cho người dân thì cũng có thể chấp nhận được. Dẫu sao thì thực tế đã chứng minh, sau khi người dân Thiểm Tây di dời đi, thì dù là những người ở lại địa phương hay những người di dời sang vùng đất khác, cuộc sống của họ đều được cải thiện ở mức độ rất lớn.
Đối với mấy câu bổ sung có vẻ hơi ngoài miệng nhưng trong lòng thì tính toán của con trai cuối cùng, Chu Minh Trung không khỏi bất lực cười khổ trong lòng. Quả nhiên đúng như dự đoán, trong rất nhiều trường hợp, cậu đều dùng tư duy của người lính để suy xét một số việc, để tính toán một số việc. Nhưng đối với một vị quân vương, đặc biệt là quân vương của một quốc gia khổng lồ như Đế quốc Đại Minh mà nói, lại rất coi trọng thủ đoạn chính trị; chỉ thông qua việc tính toán thiệt hơn thôi thì không thể thực sự ngự trị tốt đất nước này.
Mà đối với triều đại Trung Hoa, trong một thời gian dài sắp tới, quân vương vẫn phải hưởng quyền lực tối cao, điều này có nghĩa là đế vương bắt buộc phải có thủ đoạn chính trị cao siêu hơn. Xét về mặt này, cậu vẫn còn quá non nớt; có lẽ hiện tại cậu đã nắm vững các kỹ thuật kiểm soát triều chính, nhưng đối với việc trị quốc thì vẫn còn hơi cứng nhắc.
Thế là Chu Minh Trung lập tức ân cần dạy bảo.
– Hâm Nhi, là một người lính, quả thực cần phải lặp đi lặp lại việc tính toán thiệt hơn. Sự thiệt hơn về mặt quân sự rất đơn giản, tuy nhiên dẫu là vậy thì cũng chia thành thiệt hơn về mặt chiến lược và thiệt hơn về mặt chiến thuật. Có lẽ sự thua thiệt về mặt chiến thuật có thể được bù đắp thông qua sự được mất về mặt chiến lược, nhưng một lần thất bại về mặt chiến lược sẽ khiến một trăm chiến thắng về mặt chiến thuật trôi sông đổ biển. Đây chính là sự khác biệt giữa một vị thống soái và một vị tướng quân, đã là thống soái thì bắt buộc phải cân nhắc toàn cục.
– Phụ hoàng, nhi thần cho rằng việc di dân thực biên cũng là dựa trên tương lai chiến lược của Đại Minh. Đối với Đại Minh mà nói, chỉ có tăng cường di dân đến phương Bắc, khiến thổ dân phương Bắc hoàn toàn hòa nhập vào Đại Minh, mới có thể bảo đảm an toàn cho Đại Minh.
Chu Hòa Gia tranh biện cho quan điểm của mình.
– Hơn nữa, việc này còn có lợi cho cuộc sống của người dân.
– Đúng, con nói rất đúng, nhưng chúng ta cũng bắt buộc phải cân nhắc rằng, sau mấy chục năm thái bình thịnh trị, bỗng nhiên động binh động đao lớn như vậy đối với người dân, liệu có khơi dậy sự bất mãn của nhân dân hay không?
Chu Minh Trung thuận theo lời của con trai mà nói tiếp.
– Nước có thể chở thuyền cũng có thể lật thuyền, đạo lý này con cũng hiểu. Thiên hạ thái bình đã lâu, thứ mà người dân cần là sự ổn định chứ không phải sự quấy rầy từ quan phủ. Còn việc con trưởng thừa kế, thoạt nhìn thì có vẻ chậm chạp, nhưng đây là kiểu dao cùn cắt thịt không đau lòng, tuy tốn thêm chút thời gian nhưng hiệu quả đều giống nhau cả, con nói có đúng không?
– Vâng thưa phụ hoàng, nhi thần đã rõ.
Chu Hòa Gia cung kính hành lễ. Nhưng Chu Minh Trung chỉ cười xòa cho qua chuyện, nhìn con trai nói.
– Hâm Nhi, suy nghĩ của con không hề sai, phương Bắc quả thực là mối họa ngầm của Đại Minh. Mỗi người đều nên có suy nghĩ của riêng mình, cho dù là hoàng đế cũng vậy. Thế nhưng, có một điểm chúng ta bắt buộc phải nhìn nhận rõ, đó là hiện nay, cùng với sự phát triển của khoa học kỹ thuật, chúng ta đã thiết lập được ưu thế tuyệt đối về công nghệ vũ khí đối với các bộ tộc du mục phương Bắc. Chỉ cần chúng ta muốn, cái gọi là thiết kỵ trước tuyến thương súng (súng trường có rãnh xoắn) thì chẳng khác nào yếu ớt như tờ giấy, trong khi hiện nay chúng ta thậm chí còn có cả súng trường nạp hậu (nạp đạn đằng sau) có tốc độ bắn nhanh hơn, kỵ binh...
Đã có lúc, đối với các triều đại Trung Nguyên, kỵ binh đến từ phương Bắc vẫn luôn là cơn ác mộng của các triều đại Trung Nguyên. Nhưng giờ đây, cùng với sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật, tất cả những điều đó đã chấm dứt.
– Huấn luyện kỵ binh và chiến mã của chúng ta cũng vượt xa họ, họ đã không thể cấu thành bất kỳ mối đe dọa nào đối với chúng ta nữa! Thậm chí ở một mức độ nào đó, hiện tại chúng ta không chủ động đánh họ, không xóa sổ họ khỏi thế giới này đã là ơn huệ đặc biệt lắm rồi. Nếu như họ mà không thông suốt chuyện đó, thì ta nghĩ rằng quân đội đồn trú ở đó có thể dễ dàng giải quyết gọn ghẽ họ. Xét ở một mức độ nào đó, có lẽ rất nhiều người còn rất hào hứng muốn nhìn thấy cảnh tượng đó diễn ra.
Đâu chỉ là hào hứng, họ cơ bản là sẽ nhảy cỗ ăn mừng. Phi ngã tộc loại, kỳ tâm tất dị (Không phải giống nòi của ta, lòng dạ ắt khác). Những lời nói như thế này đã cắm sâu vào tâm trí con người rồi.
– Kỳ thực, bản thân họ cũng rất rõ điều này. Tại sao hiện tại họ lại gọi phụ hoàng là Thiên Khả Hãn?
Chu Minh Trung cười lạnh nói.
– Phụ thân không thèm quan tâm đến cái danh hiệu Thiên Khả Hãn gì đó. Danh hiệu này chẳng qua chỉ được xây dựng trên cơ sở con mạnh mẽ mà thôi. Dẫu cho bề ngoài họ có vẻ cung thuận, có vẻ cúi đầu xưng thần trước mặt con, nhưng một khi triều đình Trung Nguyên suy yếu, họ lập tức sẽ nhe nanh múa vuốt, sẽ phơi bày bộ mặt thật của mình. Cái gọi là Thiên Khả Hãn chẳng qua chỉ là cách họ dùng để làm tê liệt người khác mà thôi. Những kẻ đó vì để sống sót, ngay cả vợ con cũng có thể dâng cúng cho kẻ thù của họ, trong từ điển của bọn họ chưa bao giờ thiếu đi bốn chữ "nhẫn nhục chịu đựng".
– Lời phụ hoàng nói rất phải, chính vì có sự cố chấp lo lắng về mặt này, cho nên mới có chủ trương trước đó của nhi thần.
Vừa đồng tình với phụ hoàng, Chu Hòa Gia vừa có chút nghi ngờ lên tiếng hỏi.
– Đã biết bộ mặt thật của họ rồi, vậy tại sao lại không nên tăng cường di dân đến đó chứ?
– Bởi vì không cần thiết.
Chu Minh Trung mỉm cười.
– Nếu là 20 năm trước, trẫm tuyệt đối sẽ không thốt ra câu nói này. Nhưng hiện tại, trẫm có thể yên tâm nói ra câu nói đó. Cho dù ở đó không có đủ người di dân thì họ cũng chẳng thể lật ngược được sóng gió gì. Những kẻ đó có lẽ vẫn còn ôm lòng không cam tâm, nhưng hiện tại Đại Minh nắm giữ ưu thế sức mạnh tuyệt đối đối với họ. Sức mạnh này không chỉ đơn thuần là ưu thế về nhân lực, quốc lực, tài lực, mà quan trọng nhất chính là khoa học kỹ thuật.
Chăm chú nhìn con trai, Chu Minh Trung ân cần nói.
– Khoa học kỹ thuật mới là thứ vũ khí tốt nhất để chúng ta chinh phục họ. Không chỉ là sự dẫn đầu về vũ khí trang bị, mà là sự dẫn đầu về toàn bộ hệ thống. Giờ đây, chỉ cần chúng ta muốn, bất cứ lúc nào cũng có thể làm đường sắt chạy thẳng vào thảo nguyên. Kỳ thực, chúng ta có thể phái mấy chục vạn đại quân đến đó. Ưu thế về mặt công nghệ này tuyệt đối không phải thứ mà sự dã man có thể chống lại nổi.
– Nếu như họ cũng nắm vững những vũ khí này thì sao?
Nhìn phụ hoàng, Chu Hòa Gia phản vấn.
– Khối lượng quy mô!
Chu Minh Trung chậm rãi thốt ra bốn chữ.
– Trong văn minh công nghiệp, thứ quyết định thực lực quốc gia không hề đơn giản như vậy, mà cần phải có đủ dân số mới có thể duy trì được sức mạnh công nghiệp của quốc gia. Với dân số của các bộ tộc du mục phương Bắc, ít nhất là trong 200 năm tới, họ tuyệt đối không thể có được quy mô khối lượng như vậy. Hơn nữa, nếu trong vòng hai trăm năm, mà vẫn không thể dung hợp bọn họ vào đại gia đình của chúng ta, thì bất luận là ta hay con cùng với con cháu của chúng ta, chắc chắn đều là những kẻ không đủ năng lực. Dung hợp, dung hợp chính là gốc rễ để giải quyết mọi vấn đề.
Nói xong câu này, Chu Minh Trung bước đến bên cửa sổ, ánh mắt ông hướng về phía xa xăm, rồi nhìn ra khoảng không bao la ngoài kia mà nói.
– Mà đây mới chính là gốc rễ để duy trì đế quốc này.
()
