(Chúc tất cả học sinh tham gia kỳ thi đại học đều bảng vàng đề danh! Chúc kỳ thi đại học thuận lợi!)

Tuyết ngừng rơi.

Khi trời sắp sáng, tuyết đã ngừng rơi. Sau khi mặt trời lên, ánh nắng chiếu rọi trên mặt tuyết, phản chiếu ánh sáng chói mắt. "Thụy tuyết triệu phong niên", chỉ riêng trận tuyết này dường như đã báo hiệu cho mùa màng năm nay. Hai năm nay có lẽ vì thiên đạo đã trở lại chính thống, thời thế ngày càng tốt đẹp, không những dịch bệnh từng hoành hành nay đã sớm biến mất, mà cả hạn hán lũ lụt cũng giảm bớt không ít. Mùa màng khấm khá khiến bách tính tràn đầy hy vọng vào cuộc sống và tương lai.

Thế nhưng, sự hy vọng này đối với một số người mà nói, lại đã tan thành mây khói, ít nhất đối với Lý Minh Nhân, giờ phút này ông hoàn toàn không còn chút kỳ vọng nào vào tương lai nữa.

"Chắc là trận tuyết cuối cùng của năm nay rồi..."

Sau khi thức dậy, đứng trong sân, Lý Minh Nhân nhìn chằm chằm vào lớp tuyết, lặng lẽ suy tư. Mơ hồ ông nghe thấy tiếng đọc sách truyền ra từ phòng con trai, nhìn ánh đèn mờ nhạt hắt qua song cửa giấy, lòng ông chợt ấm lại, tâm tư vốn dĩ đã nguội lạnh nay lại lần nữa nóng lên.

Có lẽ con trai lại đọc sách suốt đêm. Đã từng có lúc, đối với tương lai, Lý Minh Nhân đặt hết mọi hy vọng lên người con trai mình. Ông tin rằng sẽ có một ngày, con trai mình có thể làm rạng rỡ tổ tông, có thể bảng vàng đề danh.

Nếu thật sự có ngày đó, dù có chết cũng có thể nhắm mắt đi gặp liệt tổ liệt tông rồi. Con người mà, cả đời này luôn phải có một cái đích để hy vọng.

Nhưng bây giờ, ông lại phải đi tòng quân, trong nhà không có ông gánh vác thì tương lai biết tính sao đây? Thằng cả có thể tiếp tục đọc sách không? Còn thằng hai... ai! Sau một tiếng thở dài, tâm trạng Lý Minh Nhân càng thêm nặng nề.

Đúng lúc này, thấy một thiếu niên mười lăm mười sáu tuổi bước ra, chính là thằng hai Ngọc Thụ. So với thằng cả, thằng hai từ mấy năm trước đã chẳng mấy khi ở nhà, suốt ngày lêu lổng cùng đám lưu manh. Chẳng lẽ nó định ra ngoài lêu lổng nữa sao? Chẳng lẽ nó không biết trong nhà đã xảy ra chuyện rồi ư?

"Thằng hai, hôm nay đừng ra ngoài nữa, hai ngày này ở nhà đi..."

Lý Minh Nhân nhìn con trai nói, ông muốn ở bên con thêm hai ngày, dù sao ai mà biết được nếu tòng quân rồi, liệu còn có thể sống sót trở về hay không. Thời điểm này quan phủ đột nhiên trưng binh, chắc chắn là muốn Bắc phạt, có thể sống sót trở về hay không, đó đều là mệnh cả.

Biết đâu sau này chẳng bao giờ còn nhìn thấy hai anh em chúng nó, lại càng không thấy được ngày thằng cả bảng vàng đề danh.

"Cha..."

Vương Ngọc Thụ nhìn bộ dạng muốn nói lại thôi của cha, nó đã biết tin cha bị điểm danh tòng quân.

"Không sao."

Thấy vẻ lo âu trên mặt thằng hai, Lý Minh Nhân lập tức biết xem ra thằng hai cũng đã biết, bèn cười nói.

"Con không biết đấy thôi, Ngọc Thụ, năm xưa tổ tiên nhà họ Lý ta cũng được coi là tòng long chi thần của Đại Minh triều. Nếu không phải tiên tổ liều mạng chiến đấu, nhà họ Lý ta sao có thể từ thời Cao Hoàng đế đã làm đến chức Bách hộ, chức quan này không hề nhỏ đâu. Tuy nói hiện giờ gia đạo sa sút, nhưng nhà họ Lý ta cũng được coi là dòng dõi binh nghiệp, cha đi tòng quân cũng là lẽ đương nhiên. Nếu xét theo lý mà nói, đáng lẽ phải đi tòng quân từ lâu rồi, dù sao cũng là quân hộ mà, phải không?"

Lời của cha khiến thần sắc Vương Ngọc Thụ tối sầm lại, nó biết cha nói vậy chẳng qua chỉ để an ủi nó, nghĩ đến mấy năm nay luôn khiến cha mẹ bận lòng. Nó bèn nhìn cha nói.

"Cha, thực ra, thực ra con đã hỏi rồi, nếu nhà nào bị bốc trúng thì chỉ cần một người ứng mộ tòng quân là được, không sao cả. Cha, cả cái nhà này đều dựa vào một mình cha chống đỡ, nếu không có cha, cả nhà này chắc phải uống gió tây bắc mất. Anh, anh cả đọc sách giỏi hơn con, chắc chắn là hạt giống đọc sách, ngay cả tiên sinh cũng nói con là đầu gỗ, dù có đọc sách thì nhiều lắm cũng chỉ biết mặt chữ. Vẫn, vẫn là để con đi tòng quân đi..."

Binh chế của Giang Bắc thoạt nhìn phức tạp, thực tế lại vô cùng đơn giản, chính là mười hộ chọn một lính, thực thi chế độ bốc thăm. Nhà bị bốc trúng không nhất thiết phải là người bị bốc trúng đi tòng quân, những người khác cũng có thể thay thế, chỉ cần thân thể khỏe mạnh, tuổi tác không quá lớn cũng không quá nhỏ. Cho nên trên báo chí Giang Bắc thường xuyên có tin tức "thay cha xuất chinh", "thay anh em tòng quân". Sở dĩ như vậy là vì Giang Bắc cần binh viên, vì thế có thể "linh hoạt" một chút. Và sự linh hoạt này, mặc dù nảy sinh một số tệ nạn, nhưng cũng đã giúp Giang Bắc có được đủ nguồn binh lính.

"Em út, em đừng nói bậy, nếu phải tòng quân thì cũng nên là anh đi, không đến lượt em đâu!"

Lý Ngọc Càn đang đọc sách nghe thấy tiếng của em trai, liền đặt sách xuống bước ra cửa nói.

"Cha, Ngọc Thụ nói đúng, nhà ta không thể thiếu cha, hay là để con đi đi!"

Là con cả, huynh ấy phải chủ động đứng ra chia sẻ nỗi lo với cha mẹ. Còn là người anh cả, huynh ấy phải chăm sóc em trai.

"Anh, anh không được đi, tương lai của nhà họ Lý chúng ta đều trông cậy vào anh đấy!"

Ngọc Thụ nhìn anh cả nói, rồi lại khua tay múa chân ở đó.

"Anh xem, em cao hơn anh, hơn nữa sức lực cũng lớn hơn anh, muốn tòng quân thì cũng là em tòng quân, biết đâu, biết đâu em còn có thể mưu cầu một thân phận trong quân đội!"

Ngọc Thụ vừa nói vừa lắc đầu.

"Em đọc sách không được, rèn sắt cũng không xong, mà cũng chẳng muốn rèn sắt. Việc tòng quân là tổ nghiệp của nhà họ Lý ta, đã năm xưa tiên tổ có thể mưu cầu chức Bách hộ, thì em, biết đâu em cũng có thể mưu cầu một thân phận. Đến lúc đó, dù không thể làm vẻ vang gia môn, thì cũng có thể cơm áo không lo. Anh, anh đừng tranh với em, anh, anh có thể đọc sách tốt, có thể làm quan, nhà họ Lý ta đều trông cậy cả vào anh đấy."

Nói ra những lời này, Vương Ngọc Thụ quỳ xuống đất, dập đầu trước cha nói.

"Cha, mấy năm nay con không ít lần gây chuyện, chẳng làm tròn chữ hiếu, chỉ toàn khiến cha giận. Đây, đây hãy để con trai làm tròn chữ hiếu một lần đi..."

"Con, con là đứa trẻ này..."

Lý Minh Nhân nhìn con trai quỳ trên mặt đất, liên tục lắc đầu nói.

"Đâu có chuyện con thay cha, nếu phải đi thì cũng là cha đi, cha đi, con không được, con không được..."

Ngay lúc Lý Minh Nhân liên tục lắc đầu, Vương Ngọc Thụ liền nói.

"Cha, nếu cha không đồng ý, con sẽ quỳ ở đây không đứng dậy nữa..."

Nghe những lời của ba cha con ngoài sân, Lý Vương thị chỉ lặng lẽ rơi lệ, nước mắt bà tuôn rơi như mưa. Dù là ai bà cũng không nỡ, nhưng không nỡ thì có cách nào chứ?

Thậm chí bà còn thầm nghĩ thằng hai nói đúng, cuộc sống của cả nhà mấy miệng ăn đều trông cậy vào một mình trụ cột gia đình. Còn thằng cả, cái vẻ thông minh đó của nó, tương lai nếu có thể đỗ đạt công danh, đó là chuyện làm rạng rỡ tổ tông cho nhà họ Lý. Còn thằng ba mới chỉ có chín tuổi, con thứ tư là con gái...

Chỉ có thằng hai là thích hợp nhất...

Thế nhưng, thằng hai cũng là khúc ruột cắt ra từ người bà mà!

Nhưng trong nhà này bắt buộc phải có người đi, nếu không có người đi thì cả nhà này biết sống tiếp thế nào đây. Chẳng lẽ phải để nhà này từ lương dân bị đánh vào tiện tịch hay sao?

Không được!

Dù thế nào cũng không thể như vậy!

Người đàn bà rơi lệ, cứ trốn trong nhà như thế, còn ngoài sân, Lý Minh Nhân đứng đó, ông nhìn hai đứa con trai đang quỳ trước mặt.

Chúng đều muốn "thay cha tòng quân", nhưng, chúng đều là con trai của ông mà...

"Từ xưa đến nay, làm cha chẳng có ai muốn để con trai đi mạo hiểm cả. Nhà họ Lý là quân hộ, tổ tiên cũng từng gặp chuyện như thế này..."

Nhìn con trai, nghĩ đến cả nhà mấy miệng ăn, tất cả đều trông cậy vào tiệm rèn này để sống, Lý Minh Nhân cuối cùng nghiến răng nói.

"Bốc thăm đi! Ba cha con ta cùng bốc, bốc trúng ai thì là người đó, đều phó mặc cho ông trời vậy..."

Lại một buổi sáng nữa, cơn đau đầu do say rượu khiến Vương Ngọc Thụ cảm thấy khá khó chịu khi thức dậy. Nghe thấy tiếng thức dậy, Lý Ngọc Càn ngồi dậy từ trên giường, nhìn Ngọc Thụ nói.

"Ngọc Thụ, anh..."

Ba cha con bốc thăm, cuối cùng vẫn là Ngọc Thụ bốc trúng. Nhìn em trai đang thu dọn đồ đạc ở đó, huynh ấy há miệng nhưng không nói nên lời.

"Anh cả, tương lai nhà họ Lý đành nhờ vào anh."

Nói xong câu này, Vương Ngọc Thụ nhìn anh trai nặn ra một nụ cười, thấy anh trai thần tình nặng nề, liền cười nói.

"Anh cả, đừng xụ mặt ra thế, đại trượng phu lấy công danh trên lưng ngựa, biết đâu vài năm nữa, đợi khi em trở về, lúc đó đã là võ quan cưỡi ngựa rồi, biết đâu còn phát đạt sớm hơn anh mấy năm ấy chứ..."

Vương Ngọc Thụ nói như vậy, trên mặt tràn đầy nụ cười, nụ cười đó thậm chí còn có vẻ hơi nôn nóng, nhưng... nhìn Ngọc Thụ, trong đầu Lý Ngọc Càn không khỏi hiện lên bài thơ từng đọc: "Túy ngọa sa trường quân mạc tiếu, cổ lai chinh chiến kỷ nhân hồi", biệt ly lần này, không biết liệu còn có thể gặp lại em út nữa hay không. Thậm chí có thể hai anh em chẳng bao giờ còn gặp lại nhau nữa.

"Ngọc Thụ, anh, vẫn, vẫn là để anh đi!"

Lại một lần nữa, Lý Ngọc Càn cảm thấy làm anh trai, huynh ấy nên có dáng vẻ của một người anh. Bắt buộc phải đi bảo vệ em trai.

"Anh đọc sách không giỏi..."

Lắc đầu, Vương Ngọc Thụ nghiêm túc nói.

"Anh, nếu em là người biết đọc sách, nhất định sẽ để anh đi tòng quân, nhưng, em không phải, hơn nữa, anh..."

Nắm tay siết chặt, Ngọc Thụ nhìn anh trai nói.

"Anh nhìn nắm đấm này xem, trước đây lúc làm lưu manh trên đường, đánh người còn lo bị bắt lên quan phủ, bây giờ, đi tòng quân rồi, trái lại không còn nỗi lo này nữa, tính tình như em, đi tòng quân là hợp nhất."

Cuối cùng cậu lại nhìn anh trai cười hì hì nói.

"Hơn nữa, lá thăm đó chính là em bốc được!"

Là cậu bốc được thăm đi tòng quân, đã bốc trúng rồi thì không thể nhường cho người khác được.

Cuối cùng, sau khi ăn sáng xong, trên con đường cả nhà mấy người đi về phía nha môn, Lý Vương thị cúi đầu, nước mắt không ngừng rơi xuống, nhìn con trai, toàn là vẻ xót xa, dù sao đây cũng là khúc ruột cắt ra từ người bà mà. Thế nhưng, bà không có lựa chọn, dù sao đây cũng là một gia đình.

Cho nên lúc bốc thăm, bà đã tự ý nháy mắt với thằng hai, để nó bốc trúng lá thăm. Lá thăm này không phải ý trời, mà là bà - người làm mẹ này - để thằng hai đi.

Lần đi này liệu có thể sống sót trở về hay không? Có lẽ chỉ có ông trời mới biết, nhưng vì cái nhà này, bà không có lựa chọn nào khác. Bà là người làm mẹ, chỉ cần có một tia hy vọng, sao có thể đẩy con trai vào đường chết được cơ chứ.

"Mẹ, mẹ đừng khóc nữa, không có gì đâu, chẳng phải chỉ là đi lính thôi sao, người thiên hạ đi lính nhiều lắm..."

Lời khuyên nhủ của con trai khiến Lý Vương thị khóc nức nở.

"Ngọc Thụ, con, con đến trong đội ngũ rồi, nhất định phải cẩn thận, tuyệt đối không được cậy mạnh biết không? Lúc đánh trận, đao kiếm vô tình, đừng để mất mạng..."

Lời chưa nói hết, bà lại khóc òa lên, mặc dù vì cái nhà này bà đã đưa ra lựa chọn. Nhưng, đây dù sao cũng là con trai bà, là khúc ruột cắt ra từ người bà. Thậm chí sau này còn phải kế thừa hương hỏa nhà họ Vương.

Con trai là khúc ruột của mẹ, câu nói này chưa bao giờ là sai. Thuở ban đầu khi Giang Bắc lần đầu tiên thi hành "Giáp binh chế", không biết bao nhiêu phụ nữ đã khóc mù cả mắt. Đối với họ mà nói, phần lớn đều cho rằng, con trai ra chiến trường, đó chắc chắn là vào chỗ chết. Mặc dù hiện tại thực tế chứng minh, chỉ có rất ít người chết trên chiến trường, hơn nữa người nhà quân nhân tử trận còn nhận được tiền trợ cấp hậu hĩnh, nhưng mỗi lần trưng binh, phụ nữ vẫn luôn khóc lóc sướt mướt, giống như đang đưa tang vậy.

Khi nhóm người họ đến huyện nha, xung quanh nha môn đã chật ních người. Mỗi tráng đinh ứng mộ đều có vài, thậm chí hơn chục người nhà đi cùng. Phụ nữ vẫn giữ vẻ mặt đưa đám, trong đám đông thỉnh thoảng lại vang lên tiếng khóc.

Không khí ở đây có vẻ hơi đè nén, thậm chí ngay cả những tráng đinh ứng mộ kia, cũng có người không màng khí phách nam nhi mà khóc lên. Còn Vương Ngọc Thụ vốn là một tên lưu manh trên phố, vừa đến nha môn đã nhìn thấy vài người bạn quen thuộc, liền lập tức đi tới chào hỏi họ. Khi biết họ cũng ứng mộ, cậu càng kích động nói.

"Anh em không cần nói nhiều, đến trong đội ngũ rồi, đến lúc đó anh em chúng ta sẽ chăm sóc lẫn nhau..."

Ngay khi mấy người họ người nói câu này, người nói câu kia bàn luận về việc tương lai sẽ chăm sóc nhau ra sao, một viên quan tá bắt đầu điểm danh. Mỗi người được gọi tên, sau khi điểm chỉ, đều phải đứng bên cạnh nha môn, chờ đợi xuất phát.

"Lý Minh Nhân!"

Nghe thấy tên cha, Vương Ngọc Thụ quay đầu nhìn cha mẹ, nhìn những giọt nước mắt trong mắt họ, giống như những người khác, cậu quỳ xuống dập đầu nói.

"Cha mẹ, con đi đây!"

Sau khi dập ba cái đầu thật mạnh, cậu liền quay đầu không ngoảnh lại mà bước đi, đi đến trước mặt quan tá, Vương Ngọc Thụ nói.

"Quân gia, con là con trai của Lý Minh Nhân, Vương Ngọc Thụ, thay cha tòng quân. Con theo họ nhà ngoại của mẹ ạ."

Người lính ngẩng đầu nhìn Vương Ngọc Thụ.

"Đủ mười tám chưa?"

"Bẩm quân gia, qua năm là mười chín rồi."

Một đáp một hỏi, lại khá đơn giản, thậm chí không chút nghi ngờ, người lính liền viết trực tiếp tên của Vương Ngọc Thụ vào các sổ sách, đặc biệt viết thêm "Thay cha tòng quân". Không nói đến cái khác, chỉ riêng bốn chữ này đã có thể khiến cậu nhận được sự ưu đãi nhất định sau khi gia nhập bộ đội. Dù sao đối với người dân mà nói, hiếu thuận là một trong những đánh giá cao nhất dành cho một con người, những vị trưởng quan tự nhiên thích kiểu tân binh trung hiếu lưỡng toàn như cậu. Khi Vương Ngọc Thụ đang đứng cùng những người khác bên cạnh nha môn, cậu thấy một người đàn ông dáng vẻ thư sinh bước ra từ đám đông. Người đó đi đến trước mặt người lính kia, báo tên tuổi. Sau khi ghi danh xong, đáng lẽ người đó phải đến đứng bên cạnh nha môn, nhưng lại không đi thẳng qua đó mà quay đầu nhìn một người phụ nữ đang đứng ở hàng trước, quỳ xuống dập đầu nói.

"Mẹ, con đi tòng quân đây, sau này không thể ở bên gối hầu hạ mẹ được, mẹ hãy bảo trọng thân thể..."

Nói xong những lời này, người đang quỳ dưới đất lại dập đầu với những người khác nói.

"Thưa các vị hương lân, hôm nay chúng ta tòng quân, sau này, chuyện trong nhà, đành nhờ các vị hương lân chăm sóc giúp..."