Mười Cuốn Sách Về Kiến Trúc

Lượt đọc: 478 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 5
Vôi

❊ ❊ ❊

Sau khi đã bàn về cát và các nguồn cung cấp cát, giờ chúng ta phải chú ý đến vôi. Vôi phải được nung từ đá, loại đá đó dù mềm hay cứng thì bắt buộc phải có màu trắng. Vôi được làm từ loại đá cứng, thớ mịn sẽ thích hợp cho các bộ phận kết cấu, còn vôi làm từ đá xốp thì dùng cho công tác trát vữa. Sau khi tôi vôi, nếu dùng cát mỏ, hãy pha trộn theo tỷ lệ ba phần cát, một phần vôi; nếu dùng cát sông hoặc cát biển, hãy trộn theo tỷ lệ hai phần cát, một phần vôi. Đây là những tỷ lệ chuẩn xác để tạo nên hỗn hợp vữa. Hơn nữa, khi dùng cát sông hoặc cát biển, việc thêm vào một phần thứ ba gồm gạch nung được giã nhỏ và rây kỹ sẽ giúp vữa có kết cấu tốt hơn khi sử dụng.

Lý do khiến vôi tạo nên kết cấu vững chắc khi kết hợp với nước và cát có lẽ là vì: đá, cũng như mọi vật thể khác, đều được cấu thành từ bốn nguyên tố. Những loại đá chứa tỷ lệ không khí lớn thì mềm; chứa nhiều nước thì dẻo dai do độ ẩm; chứa nhiều đất thì cứng; và chứa nhiều lửa thì giòn hơn. Do đó, nếu đá vôi không được nung mà chỉ đem giã nhỏ rồi trộn với cát để đưa vào công trình, khối vữa đó sẽ không đông cứng hay kết dính được. Nhưng nếu đá được ném vào lò nung trước, nó sẽ mất đi đặc tính cứng rắn ban đầu do tiếp xúc với sức nóng dữ dội của lửa, và như thế, sau khi cường độ bị thiêu đốt và kiệt quệ, nó chỉ còn lại những lỗ rỗng thông thoáng. Vì vậy, khi hơi ẩm và không khí trong thân đá bị thiêu cháy và giải phóng, chỉ còn lại tàn dư nhiệt lượng nằm lại bên trong; nếu sau đó ta nhúng đá vào nước, độ ẩm sẽ len lỏi vào các lỗ rỗng đó trước khi nước kịp cảm nhận sức nóng của lửa. Khi ấy, đá bắt đầu nóng lên, và cuối cùng, sau khi nguội đi, nhiệt lượng bị đẩy ra khỏi thân vôi.

Hệ quả là, đá vôi khi lấy ra khỏi lò không thể nặng bằng lúc chưa đưa vào; dù thể tích vẫn giữ nguyên như trước, nhưng khi cân lên, ta thấy nó đã mất đi khoảng một phần ba trọng lượng do lượng nước bên trong bị đun sôi thoát ra ngoài. Vì thế, với những lỗ rỗng được mở ra và kết cấu trở nên tơi xốp, vôi dễ dàng hòa quyện với cát, nhờ đó mà hai loại vật liệu này gắn kết chặt chẽ với nhau khi khô lại, hòa hợp cùng với đá vụn để tạo nên một kết cấu vững chắc.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 11 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.