Thuở xưa, con người sinh ra giống như loài thú hoang, ở trong rừng sâu, hang đá và lùm cây, sống bằng thức ăn thô sơ. Rồi theo thời gian, tại một khu vực nọ, những thân cây mọc rậm rạp bị bão gió quật ngã, cọ xát cành vào nhau và bốc cháy, khiến những cư dân ở đó hoảng sợ tháo chạy vì ngọn lửa hung dữ. Khi ngọn lửa dịu xuống, họ tiến lại gần, nhận thấy việc đứng sưởi trước đống lửa ấm áp thật dễ chịu, bèn bỏ thêm củi vào; và trong lúc duy trì ngọn lửa ấy, họ kéo những người khác đến, ra hiệu cho họ thấy sự dễ chịu mà ngọn lửa mang lại. Trong buổi tụ họp của loài người ấy, vào thời điểm mà tiếng kêu phát ra hãy còn thuần túy mang tính cá nhân, từ thói quen hằng ngày, họ đã quy ước với nhau những từ ngữ rành mạch khi tình cờ phát âm ra chúng; rồi từ việc gọi tên những vật dụng quen thuộc thường ngày, kết quả là theo cách ngẫu nhiên này, họ bắt đầu trò chuyện, và từ đó việc giao tiếp lẫn nhau đã ra đời.

Do đó, chính phát hiện ra lửa ban đầu đã làm nảy sinh việc con người quần tụ lại với nhau, các hội đồng bàn bạc và mối giao tế xã hội. Thế rồi, khi họ ngày càng tụ tập đông đúc hơn tại một nơi, nhận thấy bản thân được thiên phú những ưu ái vượt trội hơn các loài động vật khác ở chỗ không phải đi với khuôn mặt cúi xuống đất, mà đi thẳng và ngắm nhìn vẻ rạng ngời của vòm trời đầy sao, đồng thời lại có thể dễ dàng làm bất cứ điều gì mình muốn bằng tay và ngón tay, họ bắt đầu dựng lên những chỗ trú ẩn ngay trong buổi hội họp đầu tiên đó. Người thì làm chúng bằng cành cây tươi, kẻ đào hang bên sườn núi, số khác bắt chước tổ chim én và cách chúng xây tổ, tạo ra những chốn nương thân từ bùn và cành cây khô. Kế tiếp, bằng cách quan sát chỗ ở của những người khác và thêm thắt những chi tiết mới vào ý tưởng ban đầu của chính mình, họ ngày càng xây dựng nên những loại lều trại tốt hơn theo thời gian.

Và vì bản tính vốn hay bắt chước và dễ dạy bảo, họ thường ngày đem kết quả xây cất của mình ra chỉ cho nhau xem, khoe khoang những điểm mới lạ trong đó; và nhờ vậy, với năng bẩm được mài giũa qua sự ganh đua, các tiêu chuẩn của họ ngày càng cải thiện. Ban đầu, họ dựng những chiếc cọc chạc cây được nối với nhau bằng các nhánh nhỏ và trát bùn lên những bức tường này. Những người khác làm tường bằng các khối bùn khô, lợp sậy và lá cây lên trên để che mưa che nắng. Nhận thấy những mái nhà như vậy không chịu nổi những trận mưa trong mùa đông giông bão, họ đã dựng lên những mái nhà có chóp trát bùn, mái dốc và vươn ra để thoát nước mưa.

Việc nhà cửa bắt nguồn như tôi đã viết ở trên, chúng ta có thể tự mình thấy được từ những công trình cho đến ngày nay vẫn được các bộ lạc xa xôi xây dựng bằng những vật liệu tương tự: chẳng hạn như ở xứ Gaul, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha và Aquitaine, mái nhà được lợp bằng ván sồi hoặc tranh. Giữa vùng Colchians ở Pontus, nơi rừng rậm bạt ngàn, họ đặt những thân cây nguyên vẹn nằm bẹp xuống đất sang bên phải và bên trái, chừa lại một khoảng trống ở giữa phù hợp với chiều dài của thân cây, rồi đặt lên trên đó một cặp thân cây khác, gối lên đầu của cặp cây trước và vuông góc với chúng. Bốn thân cây này bao quanh không gian cho ngôi nhà. Sau đó, lên trên những cây này, họ đặt các thanh gỗ nối tiếp nhau ở cả bốn phía, đan chéo nhau ở các góc, và cứ thế, họ tiến hành dựng những bức tường bằng thân cây được xếp chồng thẳng đứng lên trên lớp dưới cùng, xây nên những ngọn tháp cao. Những khoảng trống để lại do độ dày của vật liệu xây dựng được chắp vá lại bằng các mảnh gỗ vụn và bùn. Còn về phần mái, bằng cách cắt bỏ các đầu của xà ngang và làm cho chúng chụm lại dần dần khi bắc ngang qua, họ đưa chúng lên đỉnh từ bốn phía theo hình chóp. Họ phủ lên đó lá và bùn, và cứ thế dựng lên những mái tháp theo một dạng thô sơ của kiểu kiến trúc "mai rùa".

Mặt khác, người Phrygia, những người sống ở vùng đất mở, không có rừng rậm và do đó thiếu gỗ. Do đó, họ chọn một gò đất tự nhiên, đào một rãnh xuyên qua giữa nó, đào các lối đi, và mở rộng không gian bên trong hết mức có thể theo địa thế. Phía trên, họ dựng một mái nhà hình chóp bằng các khúc gỗ buộc chặt vào nhau, và phủ lên đó sậy cùng cành cây nhỏ, đắp những ngọn đồi đất rất cao phía trên chỗ ở của mình. Nhờ vậy, phong cách làm nhà của họ khiến mùa đông rất ấm áp và mùa hè rất mát mẻ. Một số người còn dựng những túp lều với phần mái làm bằng cỏ lác từ đầm lầy. Ở các quốc gia khác, tại một số nơi cũng có những túp lều với phương pháp xây dựng tương tự hoặc giống như vậy. Tương tự tại Marseilles, chúng ta có thể thấy những mái nhà không lợp ngói, được làm bằng đất trộn rơm. Ở Athens trên đồi Areopagus, cho đến ngày nay vẫn còn một di tích cổ xưa với phần mái bằng bùn. Túp lều của Romulus trên đồi Capitol là một lời nhắc nhở ý nghĩa về phong cách của thời xưa, và tương tự là những mái nhà tranh của các đền thờ hoặc Thành lũy.

Từ những mẫu vật như vậy, chúng ta có thể rút ra những suy luận liên quan đến các thiết bị được sử dụng trong các công trình kiến trúc thời cổ đại, và kết luận rằng chúng có điểm tương đồng.

Hơn nữa, khi con người tiến bộ bằng cách ngày càng thành thạo hơn trong việc xây dựng, và sự khéo léo của họ được gia tăng nhờ sự tháo vát để rồi từ thói quen, họ đạt được tay nghề đáng kể, thì trí tuệ của họ cũng được mở rộng nhờ sự siêng năng cho đến khi những người thành thạo hơn nhận làm nghề thợ mộc. Từ những khởi đầu ban đầu này, và từ thực tế là thiên nhiên không chỉ ban cho loài người các giác quan giống như các loài động vật khác, mà còn trang bị cho tâm trí họ sức mạnh tư duy và sự hiểu biết, qua đó đặt tất cả các loài động vật khác dưới quyền cai trị của họ, họ lại tiếp tục tiến từ việc xây dựng các công trình sang các nghệ thuật và khoa học khác, và cứ thế chuyển từ lối sống thô sơ, dã man sang nền văn minh và sự tinh tế.

Rồi khi lấy lại can đảm và nhìn về phía trước từ góc độ của những ý tưởng cao cả hơn sinh ra từ sự phát triển nhân lên của các ngành nghệ thuật, họ từ bỏ những túp lều và bắt đầu xây dựng những ngôi nhà có móng, có tường bằng gạch hoặc đá, và mái làm bằng gỗ và ngói; tiếp theo, sự quan sát và ứng dụng đã dẫn dắt họ từ những khái niệm biến động và mơ hồ đến các quy tắc đối xứng xác định. Nhận thấy thiên nhiên đã ban phát hào phóng gỗ và dồi dào kho nguyên liệu xây dựng, họ đối xử với những thứ này như những người bảo mẫu chu đáo, và qua đó phát triển sự tinh tế của cuộc sống, làm cho chúng thêm phần xa hoa. Do đó, giờ đây tôi sẽ bàn luận, trong khả năng tốt nhất của mình, về những thứ thích hợp để sử dụng trong các công trình xây dựng, đồng thời chỉ ra phẩm chất và ưu điểm của chúng.

Tuy nhiên, một số người có thể chê trách vị trí của cuốn sách này, cho rằng đáng lẽ nó phải được đặt lên đầu tiên. Do đó, tôi sẽ giải thích vấn đề này, kẻo người ta lại nghĩ rằng tôi đã mắc sai lầm. Đang bận rộn viết một chuyên luận hoàn chỉnh về kiến trúc, tôi đã quyết định trình bày trong cuốn sách đầu tiên các ngành học tập và nghiên cứu mà nó bao gồm, định nghĩa các bộ phận của nó, và cho thấy nó được cấu thành từ những gì. Do đó, tôi đã trình bày ở đó những phẩm chất mà một kiến trúc sư cần phải có. Vì vậy, trong cuốn sách đầu tiên, tôi đã nói về chức năng của nghệ thuật kiến trúc, nhưng trong cuốn này, tôi sẽ bàn về việc sử dụng các vật liệu xây dựng mà thiên nhiên cung cấp. Bởi vì cuốn sách này không chỉ ra kiến trúc được cấu thành từ những gì, mà bàn về nguồn gốc của nghệ thuật xây dựng, cách thức nó được nuôi dưỡng, và cách nó tiến bộ từng bước một cho đến khi đạt được sự hoàn hảo như hiện nay.

Do đó, cuốn sách này đang nằm ở đúng thứ tự và vị trí của nó.

Bây giờ tôi sẽ quay lại chủ đề của mình, và liên quan đến các vật liệu phù hợp cho việc xây dựng các công trình, tôi sẽ xem xét sự hình thành tự nhiên của chúng và các thành phần nguyên tố của chúng đã kết hợp theo tỷ lệ nào, làm cho mọi thứ trở nên rõ ràng chứ không mơ hồ đối với độc giả của tôi. Bởi vì không có loại vật liệu nào, không có thể xác nào, và không có vật gì có thể được tạo ra hoặc có thể tưởng tượng được, mà lại không được cấu thành từ các hạt nguyên tố; và thiên nhiên không cho phép một cuộc khám phá chân thực phù hợp với các học thuyết của các nhà vật lý học mà không có sự chứng minh chính xác về các nguyên nhân tiên khởi của vạn vật, cho thấy chúng là như thế nào và tại sao lại như vậy.