Tại thành phố Ephesus nổi tiếng và trọng yếu của Hy Lạp, người ta kể rằng có một điều luật cổ xưa của tổ tiên, với những điều khoản vô cùng nghiêm khắc nhưng lại chứa đựng sự công minh không thể chê trách. Khi một kiến trúc sư nhận trọng trách xây dựng một công trình công cộng, anh ta phải đưa ra lời cam kết về chi phí dự trù. Bản dự toán ấy được giao nộp cho quan tòa, và tài sản của anh ta bị phong tỏa làm vật thế chấp cho đến khi công trình hoàn thành. Khi công trình kết thúc, nếu chi phí thực tế trùng khớp với tuyên bố ban đầu, anh ta sẽ được tán dương qua các sắc lệnh và những dấu ấn vinh danh. Trường hợp chi phí vượt quá dự toán không quá một phần tư, khoản tiền thiếu hụt sẽ được kho bạc nhà nước cấp phát và không có hình phạt nào giáng xuống. Thế nhưng, nếu số tiền phải bỏ ra để hoàn thiện công trình vượt quá mức một phần tư ấy, phần kinh phí cần thiết sẽ được trích ra chính từ tài sản của người kiến trúc sư.

Ước gì đây cũng là một điều luật của nhân dân La Mã, áp dụng không chỉ cho các công trình công cộng mà còn cho cả những dinh cơ tư gia. Nhờ đó, những kẻ vô tri sẽ không còn được dịp phóng tay bừa bãi mà không phải gánh chịu hậu quả, và những người sở hữu năng lực thực sự qua quá trình huấn luyện khoa học tường tận chắc chắn sẽ theo đuổi nghề kiến trúc. Giới quý tộc sẽ không bị dẫn dụ vào những khoản chi tiêu vô độ và xa hoa đến mức phải bán cả gia sản, đồng thời chính các kiến trúc sư, vì nỗi sợ bị trừng phạt, cũng buộc phải cẩn trọng hơn trong việc tính toán và công bố giới hạn chi phí. Nhờ vậy, gia chủ sẽ có được công trình với đúng mức giá đã trù tính, hoặc chỉ phải bù thêm một khoản không đáng kể. Quả thực, những người đủ khả năng chi trả bốn trăm nghìn cho một công trình vẫn có thể tiếp tục nếu họ phải gộp thêm một trăm nghìn nữa, bởi niềm vui hy vọng hoàn thành công trình mang lại cho họ động lực; thế nhưng, nếu họ phải oằn mình gánh thêm năm mươi phần trăm, hoặc thậm chí là một khoản phí lớn hơn thế, họ sẽ mất hết hy vọng, đành vứt bỏ những gì đã đổ ra và buộc phải dừng bước với cơ nghiệp cùng tinh thần suy sụp.

Sai lầm này không chỉ xuất hiện trong lĩnh vực xây dựng, mà còn hiển hiện trong các buổi biểu diễn do các quan chức tổ chức, dù đó là những trận đấu sĩ nơi pháp đình hay các vở kịch trên sân khấu. Ở đây, sự chậm trễ hay trì hoãn là điều không thể dung thứ, bởi tính chất công việc đòi hỏi mọi thứ phải sẵn sàng vào một thời điểm cố định — từ chỗ ngồi cho khán giả, tấm bạt che căng bên trên, cho đến bất cứ thứ gì được trang bị bằng máy móc theo phong tục sân khấu nhằm làm thỏa mãn nhãn quan của quần chúng. Những vấn đề này đòi hỏi sự suy ngẫm và hoạch định cẩn trọng từ một trí tuệ đã qua rèn giũa; bởi không một thứ nào trong số đó có thể thành hình nếu thiếu đi máy móc cùng sự nghiên cứu miệt mài được áp dụng một cách khéo léo qua nhiều phương diện.

Do đó, vì truyền thống và tập quán của chúng ta là thế, hiển nhiên việc vạch ra các bản thiết kế một cách cẩn trọng với sự tập trung cao độ trước khi khởi công công trình là điều vô cùng phù hợp. Hệ quả là, vì chúng ta không có luật lệ hay thói quen nào ép buộc điều này, và năm nào các quan pháp quan (praetors) lẫn quan giám thị (aediles) cũng phải chuẩn bị máy móc cho các dịp lễ hội, nên tâu Hoàng đế, thiết nghĩ chẳng có gì là lạc điệu khi tôi trình bày và giảng giải — trong phần này, cũng là đoạn kết cho chuyên khảo của tôi — những nguyên lý chi phối máy móc, bởi tôi đã bàn về các công trình kiến trúc trong những cuốn sách trước.