Người Hy Lạp thiết kế các diễn đàn của họ theo hình vuông, bao quanh bởi những hàng cột đôi rất rộng rãi, trang trí bằng các hàng cột được đặt khá sát nhau cùng những dầm đỡ bằng đá hoặc đá cẩm thạch, và xây dựng các lối đi ở tầng trên. Nhưng ở các thành phố nước Ý, phương pháp này không thể áp dụng được, bởi vì tổ tiên chúng ta có phong tục tổ chức các trận đấu của đấu sĩ ngay tại diễn đàn.

Do đó, các khoảng cách giữa các cột xung quanh nơi tổ chức các sự kiện này nên được để khá rộng; các văn phòng của giới ngân hàng nên được đặt trong các hàng cột; và cần có các ban công ở tầng trên, được sắp xếp hợp lý để vừa thuận tiện, vừa mang lại chút doanh thu công cộng.

Quy mô của một diễn đàn cần phải tương xứng với số lượng cư dân, để không gian đó không quá nhỏ đến mức vô dụng, cũng không trông giống như một vùng đất hoang vắng do thiếu người. Để xác định chiều rộng, hãy chia chiều dài làm ba phần và lấy hai phần trong đó làm chiều rộng. Khi đó, hình dạng diễn đàn sẽ là hình chữ nhật, và sơ đồ mặt bằng sẽ rất phù hợp cho các sự kiện biểu diễn.

Các cột ở tầng trên nên nhỏ hơn một phần tư so với các cột ở tầng dưới, bởi vì để chịu tải trọng, phần dưới cần phải vững chắc hơn phần trên; hơn nữa, chúng ta cũng nên bắt chước tự nhiên như cách vạn vật sinh trưởng. Chẳng hạn, ở những loài cây thân tròn, nhẵn như linh sam, trắc bách diệp và thông, mọi cái cây đều khá to ở ngay phía trên rễ, rồi khi càng cao lên, thân cây càng thu nhỏ lại một cách tự nhiên và cân đối cho đến tận ngọn. Do đó, nếu tự nhiên đòi hỏi điều này ở vạn vật sinh trưởng, thì sự sắp xếp hợp lý nhất là phần phía trên phải có chiều cao và độ dày nhỏ hơn phần phía dưới.

Vương cung thánh đường (Basilica) nên được xây dựng trên một khu đất tiếp giáp với diễn đàn và nằm ở vị trí ấm áp nhất có thể, để vào mùa đông, các doanh nhân có thể tập trung ở đó mà không bị thời tiết làm phiền. Chiều rộng của chúng không được ít hơn một phần ba và không quá một nửa chiều dài, trừ khi khu đất có đặc điểm tự nhiên ngăn trở, buộc phải thay đổi tỷ lệ này. Nếu chiều dài của khu đất lớn hơn mức cần thiết, các mái hiên kiểu Chalcidian có thể được xây dựng ở hai đầu, giống như trong công trình Julia Aquiliana.

Người ta cho rằng các cột của vương cung thánh đường nên cao bằng chiều rộng của các lối đi bên; một lối đi nên giới hạn ở mức một phần ba chiều rộng của khoảng không gian mở ở giữa. Hãy để các cột ở tầng trên nhỏ hơn cột ở tầng dưới như đã viết ở trên. Vách ngăn được đặt giữa tầng cột trên và tầng cột dưới nên thấp hơn một phần tư so với các cột ở tầng trên, để những người đi lại ở tầng trên của vương cung thánh đường không bị các doanh nhân nhìn thấy. Các thanh ngang (architrave), diềm trang trí (frieze) và gờ chỉ (cornice) nên được điều chỉnh theo tỷ lệ của các cột, như chúng ta đã nêu trong quyển thứ ba.

Tuy nhiên, những vương cung thánh đường trang nghiêm và đẹp đẽ nhất cũng có thể được xây dựng theo phong cách của công trình mà chính tôi đã thiết kế và giám sát thi công tại Fano. Các tỷ lệ và mối quan hệ cân đối của nó được thiết lập như sau: Ở giữa, phần mái chính giữa các hàng cột dài 120 feet và rộng 60 feet. Lối đi bao quanh không gian dưới mái chính, nằm giữa các bức tường và hàng cột, rộng 20 feet. Các cột có chiều cao không gián đoạn, nếu tính cả phần đầu cột là 50 feet, và mỗi cột dày 5 feet, phía sau chúng là các trụ ốp tường cao 20 feet, rộng 2,5 feet và dày 1,5 feet, hỗ trợ các dầm đỡ phần sàn trên của các lối đi. Phía trên chúng là những trụ ốp tường khác, cao 18 feet, rộng 2 feet và dày 1 foot, đỡ các dầm gánh phần xà gồ chính và mái của các lối đi, vốn được làm thấp hơn so với mái chính.

Các khoảng trống còn lại giữa các dầm được đỡ bởi các trụ ốp tường và các cột được để trống làm cửa sổ giữa các khoảng cách cột. Số lượng cột như sau: trên chiều rộng của mái chính ở mỗi đầu là bốn cột, tính cả các cột góc ở bên phải và bên trái; trên chiều dài phía gần diễn đàn là tám cột, tính cả các cột góc tương tự; ở phía bên kia là sáu cột, cũng tính cả các cột góc. Lý do là vì hai cột ở giữa phía bên đó đã được lược bỏ để không cản trở tầm nhìn vào phần tiền sảnh (pronaos) của đền thờ Augustus (được xây dựng ở giữa bức tường bên của vương cung thánh đường, đối diện với trung tâm diễn đàn và đền thờ Jupiter), và cũng để không cản trở tòa thẩm phán nằm trong đền thờ trước đó, có hình bán nguyệt với độ cong nhỏ hơn một hình bán nguyệt hoàn chỉnh.

Phần mở của hình bán nguyệt này dài 46 feet dọc theo mặt tiền, và độ cong vào trong là 15 feet, để những người đứng trước các quan tòa không cản trở công việc của các doanh nhân trong vương cung thánh đường. Xung quanh, phía trên các cột, là các thanh ngang (architrave) được đặt vào, bao gồm ba thanh gỗ dày 2 feet ghép lại với nhau. Chúng chạy ngược từ các cột đứng ở vị trí thứ ba phía trong đến các cột đầu tường (antae) nhô ra từ tiền sảnh, và chạm vào các cạnh của hình bán nguyệt ở bên phải và bên trái.

Phía trên các thanh ngang và được phân bổ đều đặn trên các giá đỡ đặt trực tiếp phía trên đầu cột là các trụ gối, mỗi trụ cao 3 feet và rộng 4 feet mỗi chiều. Phía trên chúng là gờ chỉ nhô ra bao quanh, được làm từ hai thanh gỗ dày 2 feet. Các thanh giằng và thanh chống, được đặt phía trên chúng, chạy trực tiếp trên thân cột, các cột đầu tường và các bức tường của tiền sảnh, nâng đỡ một mái đầu hồi dọc theo toàn bộ vương cung thánh đường, và một mái khác từ giữa vương cung thánh đường, vắt qua tiền sảnh của đền thờ.

Như vậy, các đỉnh đầu hồi chạy theo hai hướng giống như chữ T, mang lại hiệu ứng đẹp mắt cho cả bên ngoài và bên trong mái chính. Hơn nữa, nhờ lược bỏ phần diềm trang trí cầu kỳ, cùng các hàng vách ngăn và tầng cột thứ hai, công sức lao động phiền toái đã được tiết kiệm và tổng chi phí giảm đáng kể. Mặt khác, việc duy trì các cột ở chiều cao không gián đoạn chạy thẳng lên đến các dầm đỡ mái chính dường như còn tạo thêm vẻ xa hoa và trang nghiêm cho công trình.