Có một số hình thái cơ bản quyết định diện mạo chung của một ngôi đền. Đầu tiên là đền có hành lang cột trước (in antis), hay trong tiếng Hy Lạp gọi là ναος ἑν παραστἁσιν; tiếp theo là đền tiền sảnh (prostyle), đền lưỡng tiền sảnh (amphiprostyle), đền có hàng cột bao quanh (peripteral), đền giả lưỡng trùng sảnh (pseudodipteral), đền lưỡng trùng sảnh (dipteral), và đền lộ thiên (hypaethral). Những hình thái khác nhau này có thể được mô tả như sau.

Đó sẽ là một ngôi đền in antis khi nó có các trụ tường (antae) kéo dài ra phía trước các bức tường bao quanh gian điện chính (cella), ở giữa hai trụ tường có hai cột, và bên trên là phần trán mái được kiến thiết theo tỷ lệ đối xứng sẽ được mô tả sau trong tác phẩm này. Một ví dụ có thể tìm thấy ở đền Tam Vận (Three Fortunes), tại ngôi đền nằm gần cổng Colline nhất trong số ba ngôi đền ấy.

Kiểu đền prostyle hoàn toàn giống với đền in antis, ngoại trừ việc ở các góc, đối diện với các trụ tường, nó có thêm hai cột, và có các thanh xà ngang (architraves) không chỉ ở mặt trước như đền in antis, mà còn có một thanh ở bên phải và một thanh ở bên trái tại hai bên cánh. Ví dụ cho kiểu này là đền Jove và Faunus trên đảo Tiber.

Kiểu đền amphiprostyle ở tất cả các phương diện khác đều giống với đền prostyle, nhưng có thêm bố cục cột và trán mái tương tự ở phía sau.

phân loại các đền thờ theo cách bố trí hàng cột

ngôi đền lộ thiên của Vitruvius so với Parthenon và đền Apollo gần Miletus

Một ngôi đền sẽ được gọi là peripteral khi có sáu cột ở mặt trước và sáu cột ở mặt sau, cùng với mười một cột ở mỗi bên tính cả các cột ở góc. Các cột phải được đặt sao cho chừa ra một khoảng trống, có chiều rộng bằng một khoảng gian cột (intercolumniation), chạy vòng quanh giữa các bức tường và các hàng cột bên ngoài, qua đó tạo thành một lối đi vòng quanh gian điện chính của ngôi đền, giống như trường hợp đền Jupiter Stator do Hermodorus xây dựng tại Cổng vòm Metellus, và đền Vinh quang và Dũng cảm thời Marius do Mucius kiến thiết, vốn không có hành lang cột ở phía sau.

Kiểu đền pseudodipteral được thiết kế sao cho ở mặt trước và mặt sau mỗi mặt có tám cột, với mười lăm cột ở mỗi bên, tính cả các cột ở góc. Các bức tường của gian điện chính ở phía trước và phía sau phải nằm ngay phía trên bốn cột ở giữa. Do đó, sẽ có một khoảng trống, có chiều rộng bằng hai khoảng gian cột cộng với bề dày đường kính phía dưới của một cột, chạy vòng quanh giữa các bức tường và các hàng cột bên ngoài. Không có ví dụ nào cho kiểu này ở Rome, nhưng tại Magnesia có đền Diana do Hermogenes thiết kế, và đền Apollo tại Alabanda do Mnesthes thiết kế.

Kiểu đền dipteral cũng có thức tám cột (octastyle) ở cả hành lang cột trước và sau, nhưng nó có hai hàng cột chạy vòng quanh ngôi đền, giống như đền Quirinus mang thức kiến trúc Doric, và đền Diana tại Ephesus do Chersiphron thiết kế mang thức kiến trúc Ionic.

Kiểu đền hypaethral có thức mười cột (decastyle) ở cả hành lang cột trước và sau. Về mọi mặt khác, nó giống với đền dipteral, nhưng bên trong có hai tầng cột cách biệt với bức tường chạy vòng quanh, giống như hàng cột của một sân có mái hiên bao quanh (peristyle). Phần trung tâm để ngỏ hướng lên bầu trời, không có mái che. Các cánh cửa gấp dẫn vào không gian này ở mỗi đầu, tại các hành lang cột phía trước và phía sau. Không có ví dụ nào về loại này ở Rome, nhưng tại Athens có ngôi đền thức tám cột trong khu đất thánh của đền Olympian.