Kiến Cực năm thứ bảy, mùng mười tháng mười, ngoài cửa ải Y Khuyết phía nam Lạc Dương, xe ngựa như rồng.
Là một trong ba cửa ải phía nam Lạc Dương, cửa ải Y Khuyết đã mất đi ý nghĩa về mặt quân sự. Ngoại trừ một ít thổ đoàn hương phu được trưng tập luân phiên đến thủ thành ra, nơi đây không còn chút hơi hướng quân ngũ nào, thay vào đó là bọn thuế lại, cảnh sát thuế, chuyên thu thuế quá đường của các thương nhân qua lại.
Triều đình chinh chiến liên miên, đang rất cần tiền, không thu không được.
Mà ngoài mùi đồng tiền sặc sụa ra, Y Khuyết thực ra là một nơi mang đậm thiền ý—nó có ba tên gọi khác là Vũ Môn, Chung Sơn và Long Môn. Đúng vậy, chính là Long Môn nổi tiếng lẫy lừng kia.
Thời Hậu Ngụy, triều dã sùng bái Phật giáo, từ hồi còn ở Đại Đô, đã cho đục đẽo tượng Phật quy mô lớn tại vùng phụ cận Vân Cương. Sau khi dời đô về Lạc Dương, vì Y Khuyết vốn là thắng cảnh sơn thủy ở ngoại ô Lạc Dương, vách đá cheo leo, đá cứng rắn, là nơi lý tưởng để tạc đá tạo tượng, nên đã cho xây dựng nhiều ngôi chùa, chạm khắc tượng Phật.
Nhà Đường kế thừa, lại còn mở rộng quy mô hơn nữa, dần dần hình thành nên quần thể tượng Phật hang đá Long Môn nổi tiếng.
Phong cảnh thắng cảnh, hang đá Long Môn, cùng với rừng chùa miếu mạo, ba thứ này kết hợp lại với nhau thì thật là không tầm thường chút nào, hoàn toàn gãi đúng chỗ ngứa của giới sĩ nhân thời kỳ giao thoa giữa nhà Đường và nhà Hạ, nên nơi này cũng trở thành chốn tụ hội của văn nhân, vô cùng náo nhiệt.
Ngày hôm ấy, tân tiến sĩ Bân Cống nhà Đại Hạ là Ô Quang Tán nhận được tin từ Thượng Kinh của Bột Hải: Cha là Ô Chiếu Độ bị tống giam, nhất thời thất hồn lạc phách, bi từ trong tâm trào dâng.
Chàng thực ra đã là quan của nhà Hạ: Đô Thủy Giám Hà Cừ Thự Thừa, chính cửu phẩm hạ. Trước đó luôn đốc thúc xây dựng ao đầm bên hành lang Uyển Diệp, gần đây mới được điều về Lạc Dương, hôm nay nghỉ phép nên đến Long Môn du ngoạn, không ngờ lại nghe thấy tin dữ này.
Trong đình nghỉ mát này còn có vài người khác đang nghỉ chân. Hai người Triệu Khuông Minh, Diêu Tự đến từ Kinh Nam, và vị Mạc phủ phán quan Triệu Quan Lễ đến từ Lĩnh Nam Tây Đạo.
"Thực ra tiểu lang quân việc gì phải phiền não như vậy." Triệu Khuông Minh sau khi hiểu rõ nguyên do, nhẹ giọng an ủi: "Lệnh tôn làm tể tướng đã nhiều năm, thân bằng cố cựu khắp triều dã, người cầu xin cho ông ấy chắc chắn không ít, dự là sẽ không sao đâu."
Diêu Tự phụ họa: "Đúng vậy. Theo như tiểu lang quân kể, lệnh tôn dường như vì hai chuyện mà chọc giận tân quân. Thứ nhất, vương đệ Đại Chú Hiền bị nghi kỵ, mà lệnh tôn vì chuyện công phạt Khiết Đan nên tiếp xúc với người đó khá nhiều, vì vậy bị nghi ngờ có liên kết. Chuyện này thực ra rất dễ tra xét, lệnh tôn quý là tể tướng, sao có thể là đảng của Đại Chú Hiền? Nếu nói có liên kết, lệnh tôn giúp tiên vương chính trị, cần cù tận tụy, trong nhà không dư dả tiền bạc, những việc làm đều có mắt nhìn, tuyệt đối không đến mức đó. Thứ hai, âm thầm đầu hàng nhà Hạ. Chuyện này lại càng là vô căn cứ. Lệnh tôn chỉ là phản đối Khiết Đan, chủ trương liên minh với nhà Hạ để diệt Khiết Đan mà thôi, tội này ở đâu ra? Nay hai nước có chút tranh chấp, lệnh tôn bị liên lụy một chút, cũng có thể hiểu được. Đợi đến khi tình hình chuyển biến tốt, lệnh tôn sẽ được ra ngoài thôi."
Ô Quang Tán nghe xong sắc mặt hơi khá hơn, nhưng vẫn lo lắng hỏi: "Chuyển biến tốt? Ý này là sao?"
Diêu Tự nhẹ vuốt chòm râu, cười không nói, chỉ bảo: "Tiểu lang quân chớ lo. Vương sư càng đánh mạnh, lệnh tôn càng an toàn." Triệu Khuông Minh cũng mỉm cười không đáp.
Hắn không biết Ô Chiếu Độ rốt cuộc có đầu hàng nhà Hạ hay không, nhưng đúng như Diêu Tự nói, người này làm tể tướng nhiều năm, đảng vũ khắp triều dã. Họ Ô lại là đại tộc Bột Hải, nghe nói quốc chủ Bột Hải cũng không phải là người nói một không hai, môn phiệt trong nước không ít, cho nên Ô Chiếu Độ không dễ xử lý đến vậy.
Tống giam ông ta đã là giới hạn rồi. Quân Hạ càng ép sát thành, Ô Chiếu Độ càng không chết được. Dù quốc chủ Bột Hải có muốn giết ông ta, cũng sẽ có người ngăn cản.
Than ôi, tiểu quốc biên thùy này, một bộ dáng vong quốc. Trong ngoài triều dã, đều là hạng ham sống sợ chết, hết thuốc chữa rồi. Nghĩ đến đây, hắn chuyển ánh mắt sang Triệu Quan Lễ.
Người này là người Quế Châu, nhưng làm quan ở Lĩnh Nam Tây Đạo, là mạc liêu của tiết độ sứ Diệp Quảng Lược.
Nếu chỉ có tầng thân phận này, thì chưa đáng để Triệu Khuông Minh phải coi trọng. Nhưng Triệu Quan Lễ có một người tộc huynh tên là Triệu Quan Văn, trạng nguyên thời Đường cũ, từng dạy dỗ hoàng tử, công chúa nhà Đại Hạ nhiều năm, vừa mới ra khỏi Hàn Lâm Viện, nhậm chức Kiềm Trung Đạo tuần phủ sứ.
Thân phận này thật lợi hại. Tuần phủ sứ đã là người đứng đầu một đạo, quan trọng là còn từng dạy dỗ hoàng tử, tích lũy được không ít tình nghĩa. Cộng thêm vầng hào quang trạng nguyên của ông ta, sau này làm đến tể tướng, cũng không phải là không thể.
Triệu Quan Lễ để ý thấy ánh mắt của hắn, thấy Diêu Tự vẫn đang an ủi Ô Quang Tán, liền lại gần, thì thầm nói: "Triệu nha nội lần này đi Lạc Dương? Hay là Bắc Bình?"
"Đến Lạc Dương trước, sau đó mới đi Bắc Bình." Triệu Khuông Minh đáp.
"Hôm qua trên đường, ta thấy nhiều thủ lĩnh man di bắc tiến, triều đình đã đả thông các cửa ải rồi sao?" Triệu Quan Lễ rất tận trách, lúc này đã bắt đầu nghe ngóng giúp chủ nhân của mình.
"Ý huynh là nói các thủ lĩnh Tang Kha Man?"
"Không chỉ Tang Kha Man, dường như còn có cả bộ lạc Côn Minh." Triệu Quan Lễ nói.
"Triệu phán quan đang nghe ngóng xem vương sư khi nào mượn đường Ung Châu tiến vào An Nam?" Triệu Khuông Minh hỏi.
"Chính xác." Triệu Quan Lễ nói: "Nếu chư bộ Kiềm Nam đều hàng thuận, vậy con đường này đã thông. Không chỉ thông, dọc đường còn có thể nhận tiếp tế lương thực thịt thà, không còn là đường tử nữa."
Từ Kiềm Trung đến An Nam, vốn có dịch đạo.
Nói đơn giản, từ Chính Châu, Bá Châu tây nam nhất của Kiềm Trung Đạo xuất phát, đi về đông nam bảy mươi dặm tiến vào Ba Giang Trấn thuộc địa giới Tang Kha Man. Đây là quân trấn thời Đường cũ, đã phế bỏ, nhưng đã phát triển thành một khu tụ cư, nhân khói không ít, thích hợp tiếp tế.
Từ Ba Giang Trấn xuất phát, có tổng cộng hai con đường.
Thứ nhất từ Tang Châu nam theo sông Bắc Bàn xuôi dòng, tiến vào địa giới Tây Triệu Man—tức vùng đất vừa bị thảo phạt và đặt Chính Châu—vượt qua hữu giang đi xuống đến Ung Châu, lại theo tả giang ngược lên, tây nam đến Giao Châu.
Thứ hai từ Tang Châu đông nam đi, men theo sông Bắc Bàn, sau đó xuống sông Hồng Thủy, vượt vào sông Long Giang, đến Nghi Châu (nay là khu Nghi Châu, Hà Trì). Lại đông đến Liễu Châu, Quế Châu, sau đó nam hạ Giao Châu.
Hai con đường này đều do Hầu Hoằng Nhân chủ trì khai thông vào đầu thời Đường.
"Tháng sáu mùa hè năm Trinh Quán thứ mười ba (639), người Du Châu là Hầu Hoằng Nhân từ Tang Kha mở đường, qua Tây Triệu, ra Ung Châu, để thông Giao, Quế, các bộ Man, Lệ hàng phục có hai vạn tám ngàn hộ."
Nói là hai đường, thực ra chỉ có thể đi đường thứ nhất.
Con đường này từ Tang Châu đi về phía tây, khoảng sáu trăm dặm đến Nam Ninh Châu (nay là Khúc Tĩnh), luôn là căn cứ địa để các triều đại Trung Nguyên kinh doanh Vân Nam từ thời Tam Quốc đến thời Đường. Lại về phía tây khoảng ba trăm dặm đến Côn Di Quốc, thời Đường đặt Côn Châu, Nam Chiếu đặt Thác Đông Thành, Thiện Xiển Phủ.
Kiềm Trung, Ngũ Quản nhìn có vẻ man di mọi rợ khắp nơi, nhưng thực ra không đáng sợ đến thế.
Trước loạn An Sử, triều Đường và Nam Chiếu giao binh nhiều lần, phần lớn tiếp tế, hành quân ở đây. Thậm chí trước khi nhà Đường thành lập, còn vòng qua vùng đất man di Kiềm Trung để vào Hồ Nam.
Đến lúc này, nghe nói Mã Ân cũng đang phát triển về phía tây. Trong lịch sử, đám man di vùng nam Kiềm Trung từng hàng loạt đầu hàng Mã Hi Phạm, một quân phiệt cát cứ ở Hồ Nam cũng có thể thu hút đám man di đầu quân, có thể thấy cũng chẳng phải là hạng cùng hung cực ác gì, nói trắng ra đều là mấy tên thổ bá vương muốn thế tập làm quan mà thôi.
Chỉ cần ngươi không động đến lợi ích của bọn chúng, chuyện gì cũng dễ nói. "Diệp soái còn chống đỡ được không?" Triệu Khuông Minh hỏi khẽ.
"Nếu không có trung sứ đến Ung Châu tuyên úy, Diệp soái sớm đã không chống đỡ nổi rồi." Triệu Quan Lễ nói. Triệu Khuông Minh bật cười ha hả.
Vị Triệu phán quan này cũng thật thà, nhưng vừa nghĩ đến thân phận của y, hắc hắc. Triệu Quan Lễ rốt cuộc là đang làm quan cho ai, còn là chuyện chưa ngã ngũ. "Lưu Ẩn tự tìm đường chết." Triệu Khuông Minh thở dài.
Một tiết độ sứ tốt lành, nếu như bọn họ dâng đất quy thuận, triều đình có thể bạc đãi ông ta sao? Không thể nào. Kết quả còn muốn khuếch trương, tưởng rằng trời cao hoàng đế xa, triều đình rất khó xử lý được ông ta.
Than ôi, Khiết Đan, Bột Hải đều đánh rồi, Quảng Châu lẽ nào không đánh được? Đang nghĩ cái gì vậy?
"Lĩnh Nam Tây Đạo không ai là không ngóng trông vương sư đại giá tới, giải cứu nguy nan cho chúng ta." Triệu Quan Lễ nói: "Ta đi nửa đường nghe tin vương sư đại phá Khiết Đan, lập tức sai tùy tùng về Ung Châu báo tin. Toàn trấn quân dân nghe tin, nhất định sĩ khí đại chấn, thề cùng Lưu Ẩn tử chiến đến cùng."
"Nếu Diệp soái thật sự làm vậy, phú quý có thể thấy được rồi." Triệu Khuông Minh khen ngợi.
Triệu Quan Lễ gật đầu nói: "Trong trấn vốn có kẻ muốn đầu hàng, tin này vừa đến, đều biết quốc thế nhà Đại Hạ đang phát triển mạnh mẽ, Lưu Ẩn là xương khô trong mồ, tuyệt đối không ai còn dám bàn chuyện đầu hàng. Nay chỉ mong vương sư nam hạ, mà không biết khi nào."
Triệu Khuông Minh suy nghĩ một chút, quay đầu hỏi: "Ô tiểu lang quân ở Lạc Dương đã lâu, có biết triều đình khi nào phái binh nam hạ Ngũ Quản không? Lạc Dương có tin tức gì truyền ra không?"
Ô Quang Tán vừa được Diêu Tự an ủi xong, tâm tình khá hơn, nghe vậy liền nói: "Đúng là có chút lời đồn. Từ sau khi Ngụy vương Miễn Nhân đâm Tang Châu, triều đình đã tuyển mộ dịch đồ cung thành tại Bắc Bình Phủ, xá miễn tội lỗi, lệnh phát đến Kiềm Trung, chuyển đạo Lĩnh Nam Tây Đạo, đi về phía địa giới Tĩnh Hải Quân. Tháng trước có một đợt hơn ngàn người qua Lạc Dương nam hạ, nay lại không biết đang ở nơi nào. Đúng rồi, những binh tướng này mang theo cả gia quyến, đa phần nói giọng Hà Bắc, hiển nhiên là hàng binh không nghi ngờ gì, cũng không biết bọn họ có làm loạn hay không."
"Có gia quyến theo, làm loạn đâu có dễ như vậy." Triệu Khuông Minh cười nói: "Triều đình xem ra là động thật rồi."
"Thực ra, bên phía Thục Trung cũng có người đi." Ô Quang Tán lại nói: "Ta có một người bạn thân chí cốt, đang trực tại Nam Nha Xu Mật Viện, theo lời hắn, năm ngàn binh Thục đã chỉnh đốn xong xuôi, lúc này có lẽ đã nam hạ rồi."
"Triệu phán quan nghe thấy chưa?" Triệu Khuông Minh quay đầu lại, nói: "Vương sư tuy là đi An Nam, nhưng dọc đường Ung Châu, có lẽ có thể liên binh cùng Diệp soái cùng đánh Lưu Ẩn. Dù không đánh, nghe tin Tang Kha Đạo đả thông, Lưu Ẩn cũng sẽ sợ hãi, không dám tây lược nữa."
Triệu Quan Lễ trút bỏ gánh nặng, gương mặt rạng rỡ hẳn lên, nói: "Chính xác. Lưu Ẩn cậy binh nhiều, kiêu căng hống hách, nếu nghe tin vương sư đến Ung Châu, chắc chắn sẽ sợ đến mất mật."
"Cứ yên tâm đi." Triệu Khuông Minh lúc này trông giống như một kẻ "fan cuồng nhà Hạ", chỉ nghe hắn nói: "Sau khi thảo bình Khiết Đan, Bột Hải, xua dân đinh nam hạ, mấy chục vạn binh, một người một bãi nước bọt cũng dìm chết Chung Khuông Thời, Mã Ân, Tiền La, Dương Ác, Vương Thẩm Tri, Lưu Ẩn đám người đó. Ừm..."
Sắc mặt Ô Quang Tán ảm đạm, tâm trạng lại trầm xuống.
"Haha." Triệu Khuông Minh cười ngượng nghịu, nói: "Tiểu lang quân chớ lo. Kim thượng khoan hậu nhân đức, lòng ôm thiên hạ. Không có tư tưởng địa vực, môn hộ, Phiên Hán đều là con đỏ của người. Họ Ô Bột Hải, tương lai nói không chừng còn có một phen tạo hóa đấy."
Hắn nói lời này cũng không phải bừa bãi. Trước thời Đường, cũng từng đối đãi tử tế với các thủ lĩnh, vương tộc Phiên Hồ bị đánh bại. Quân chủ đời cuối của Cao Câu Ly là Cao Tạng bị bắt, Đường Cao Tông cho rằng ông ta bị quyền thần hiệp trì (quyền thần hiệp trì - bị quyền thần khống chế), "chính bất do kỷ" (chính sự không tự quyết định được), nên không truy cứu. Cao Tạng còn cưới cháu gái của hoàng hậu Võ Tắc Thiên làm vợ, nhậm chức Công bộ thượng thư, được phong Triều Tiên Vương.
Sau khi nhậm chức An Đông đô đốc, âm thầm giao thông với Mạt Hạt, rồi bị triều Đường triệu về, lưu đày Cung Châu (Cung Châu), sau khi chết chôn ở Bá Thượng, mộ ngay bên cạnh Đột Quyết Hiệt Lợi Khả Hãn.
Nhà Hạ xem ra cũng giống như vậy, trong ngoài triều dã đầy rẫy bại tướng dưới tay Thánh nhân. Trong đám Phiên nhân, cũng có kẻ được trọng dụng, Ô Chiếu Độ nếu không chết, tương lai triều đình cai trị Bột Hải, còn phải nhờ cậy nhiều.
Họ Ô chỉ cần thành thật, thật sự không lo phú quý.
Ô Quang Tán chắp tay hành lễ, cười khổ nói: "Nha nội không cần phải như vậy. Thực ra ta đâu có không biết Bột Hải sắp diệt vong. Tám bộ Khiết Đan đều bại rồi, A Bảo Cơ bỏ trốn nơi sa mạc xa xôi, tiểu quốc Bột Hải sao có thể chống đỡ? Thực ra theo như ta được biết, kẻ thất vọng chán nản trong nước không ít. Cuộc chiến Thánh nhân công phạt Khiết Đan, đường đường chính chính, không một kẽ hở, đem tinh túy binh pháp "tiên vi bất khả thắng, dĩ đãi địch chi khả thắng" (trước làm cho mình không thể bị thắng, để đợi địch có thể bị thắng) dùng đến mức cực hạn. Sức mạnh cường hãn nhường này, quả thực đã dọa sợ không ít người, kẻ từ quan không làm không ít. Bột Hải, thời gian chẳng còn nhiều, trong lòng ta biết rõ, chỉ là có chút cảm thương mà thôi."
Triệu Khuông Minh nghe vậy, vỗ vỗ vai chàng, nói: "Đi thôi, xuống núi, ta bồi ngươi uống rượu."
