Sau khi đại quân xuất phát, Thiệu Thụ Đức chậm hơn hai ngày mới khởi hành. Mang theo một đám lớn quan viên tùy giá, cung nhân, thị vệ, cùng các loại vật tư và nhân viên chuyên nghiệp — trong đó bao gồm rất nhiều học sinh chuyên ngành toán học, công học, y học của Quốc Tử Giám.
Từ cách bố trí nhân sự mà nói, việc này không giống một cuộc chiến tranh, mà càng giống một hoạt động khai phá thuộc địa mang tính tổng hợp hơn. Có đôi lúc Thiệu Thụ Đức cũng tự nghi ngờ bản thân, làm vậy có cần thiết hay không?
Sau khi nhà Đường tiêu diệt Cao Câu Ly, cũng chỉ dời đi dân số tinh hoa của nước đó, rồi tại địa phương lập ra các châu ki mi. Toàn bộ bên ngoài Lâm Du Quan, chỉ có một chính châu là Doanh Châu. Nhưng bản thân dân số Doanh Châu cũng rất ít, phần lớn vẫn là người Mạt Hạt, người Khiết Đan, người Lật Đặc, người Cao Câu Ly.
Doanh Châu nếu nói là chính châu của Đại Đường, thì chi bằng nói nó là một địa điểm thông thương và căn cứ quân sự quy mô lớn thì hơn.
Chính sách của nhà Minh ở Đông Bắc cũng gần giống nhà Đường. Bên trong biên tường thì cai trị trực tiếp, bên ngoài biên tường thì ki mi, tự mình quản lý lấy mình, muốn làm gì thì làm.
Không phải là không có người từng kiến nghị, thực hiện chính sách ki mi đối với Khiết Đan, Bột Hải. Kiểm kê hộ khẩu và quân đội, cấp cho họ thân phận quan viên, rồi A Bảo Cơ lắc mình một cái liền trở thành quan viên của Đại Hạ, quân Khiết Đan cũng trở thành quân Hạ, chẳng phải tốt sao? Người Khiết Đan chưa chắc đã thừa nhận quan viên do ngươi bổ nhiệm, hiện tại khuất phục, tương lai vẫn sẽ gây chuyện, sau này vĩnh viễn không được yên bình, tốn kém vô số.
Nhưng ông vẫn muốn thử một phen.
Chiến lược chiêu phủ, ki mi tuy rằng hữu dụng, nhưng người ta tương lai sẽ không tạo phản sao? Trong tình huống tự mình quản lý lấy mình, lại không có liên hệ gì với nội địa, chẳng phải nói phản là phản sao?
Hơn nữa, dù là ki mi, cũng phải giao cho người có liên hệ chặt chẽ với nội địa, ví dụ như con trai của mình.
"Bách tính đã khổ cực bao nhiêu năm, trẫm cũng phải thân chinh chịu khổ một chút, có một số việc, giao cho người khác không yên tâm." Trên đường hành quân nghỉ ngơi, Thiệu Thụ Đức nói với Trần Thành, Triệu Quang Phùng và những người khác.
Nhưng câu này của ông rất thiếu sức thuyết phục.
Các cung nhân trang điểm diễm lệ đang pha trà, chuẩn bị điểm tâm cho ông, các tần ngự lẳng lặng chờ đợi trên xe ngựa, thỉnh thoảng lại lộ ra dung nhan kiều diễm.
Vừa đến giờ nghỉ ngơi, tiểu hoàng môn liền dựng lều trại, chuyển tới bàn án, ghế dựa thậm chí là giường tháp. Muốn đọc sách thì đọc sách, muốn ăn uống thì ăn uống, nếu muốn luyện võ, cứ trực tiếp đến giá binh khí lấy vũ khí ra dùng.
Nếu mệt rồi, trở về trong lều ngủ một giấc trưa thật thoải mái — trong lòng ôm người phụ nữ mà ngủ, dù cho không làm gì cả, cảm giác đó cũng vô cùng dễ chịu.
Thiệu Thánh khi có tuổi rồi, đã không còn chịu khổ được như trước nữa. Ông thậm chí không biết bào phục của mình được đặt trong cái rương nào, mỗi ngày đều là cơm bưng nước rót, các cung nhân tần ngự với gương mặt tươi cười như hoa lo liệu hết thảy mọi việc cho ông.
Hèn gì ai nấy đều muốn giàu sang, những ngày tháng trong chốn ôn nhu hương này, một khi đã hưởng thụ rồi, thì dư vị vô cùng.
"Bệ hạ, lần này phải phòng ngừa A Bảo Cơ tập kích." Trần Thành nói: "Thần cảm thấy, năm ngoái A Bảo Cơ thua quá thảm hại, để vãn hồi uy vọng, nhất định hắn sẽ có hành động."
"Hắn có đến hay không, cũng vậy thôi." Thiệu Thụ Đức nói: "Đợi đến trung hạ tuần tháng năm, Nhu Châu hành doanh nghiêm trận đãi, A Bảo Cơ không đến thì tốt, nếu đến, lại cho hắn ăn một quả đắng."
"Bệ hạ, Thất Thánh Châu là đất mới chiếm được, lòng người chưa phục, vẫn nên cẩn thận một chút, có thể sẽ có kẻ hùa theo làm loạn." Triệu Quang Phùng tiếp lời nhắc nhở.
"Không sao, chúng nhảy ra, vừa vặn giải quyết luôn một thể." Thiệu Thụ Đức nói: "Thất Thánh Châu chắc chắn có những người Khiết Đan tâm hướng về A Bảo Cơ, tạm thời ẩn nấp xuống, nhưng năm ngoái đã có thể đánh tan bọn chúng, năm nay vẫn phá được như thường."
Trong lúc ba người đang nói chuyện, Bồ Tát Nô, Nguyệt Lý Đóa hai chị em đã bưng điểm tâm lên.
Nguyệt Lý Đóa đã mang thai bốn tháng, bụng dưới hơi nhô lên. Thiệu Thụ Đức vốn không muốn mang nàng đi tuần du phương Đông, nhưng cân nhắc việc A Bảo Cơ có thể nam hạ, trong lòng ông như có cỏ mọc, lại mang Nguyệt Lý Đóa theo bên người.
Người phụ nữ tên Bồ Tát Nô này thực ra rất thú vị, rõ ràng là người thảo nguyên, nhưng tính tình lại giống như phụ nữ Hán địa, thậm chí còn hơn thế, cũng thật là kỳ hoa.
Thiệu Thụ Đức lúc ban đầu sủng hạnh nàng, nàng sống chết phản kháng, nước mắt chảy không ngừng. Nhưng cuối cùng vẫn bị lời lẽ của con quỷ dữ quyến rũ, Thiệu Thụ Đức chỉ nói một việc: Nàng còn trẻ, lại chưa có con cái, về già phải làm sao đây?
Bồ Tát Nô đối với trẻ con yêu thích là không cách nào che giấu. Thiệu Thụ Đức hiện tại sủng hạnh, nàng đã không còn dùng tay ngăn cản nữa, khoái cảm ở giữa, không đủ để người ngoài biết được.
"Lần thân chinh này, A Bảo Cơ không phải là trọng điểm. Nếu chỉ đơn thuần là đánh trận, trẫm đã không tới, giao cho Phù Tồn Thẩm là được rồi." Thiệu Thụ Đức nói: "Trẫm có chuyện quan trọng hơn đánh trận, hai vị cần phải giúp đỡ tham mưu nhiều hơn."
"Rõ." Trần Thành, Triệu Quang Phùng hai người đồng thanh đáp.
Sau khi nghỉ ngơi kết thúc, các quan tản đi, tiếp tục khởi hành. Ngày mười lăm tháng tư, đi qua Trường Hạ Cung, đến huyện Tây Mật, Hộ Thánh Châu.
Thiệu Thụ Đức đứng trên bãi cỏ, nhìn dòng sông Thiếu Lãnh Xuyên (sông Thiếu Lang) uốn lượn chảy qua, trong lòng hài lòng.
Ông lần đầu tiên đến vùng này, vốn tưởng rằng là một vùng đất cát chim không thèm ỉa, hiện tại mới phát hiện tài nguyên nước khá phong phú.
Con sông này phải nói thế nào nhỉ, lòng sông cực kỳ bất quy tắc, có chỗ thì rất rộng lớn, có chỗ lại chỉ có một dòng nhỏ mảnh mai. Nước sông thực ra rất nông, hai bên bờ có không ít rừng cây và bụi lau sậy.
Có lẽ là do đại đội nhân mã tới, chim chóc trong rừng bay lên cao, biến mất nơi chân trời.
Những thiếu niên đang mò trai bên bờ sông cũng tan tác như chim muông, trốn vào trong rừng cây. Tuy nhiên hành động của bọn chúng khiến các thị vệ càng thêm cảnh giác, lũ lượt tiến vào rừng tìm kiếm, dọa cho bọn chúng la hét ầm ĩ, hoảng loạn bỏ chạy. Có đứa nhỏ tuổi, thậm chí ngã ngồi trên mặt đất, khóc lóc không ngừng.
Thiệu Thụ Đức nhìn thấy cười ha hả, sai người ban cho những đứa trẻ đó ít phô mai, thịt khô, rồi đưa chúng đi. "A gia!" Bát hoàng tử Thiệu Đoan Phụng từ trong thành vội vã chạy ra hành lễ.
"Hiện tại có bao nhiêu hộ bách tính cày cấy?" Thiệu Thụ Đức hỏi.
"Người khai khẩn dọc theo con sông tính ra có hơn hai nghìn ba trăm hộ, khoảng hơn chín trăm khoảnh đất, năm nay vẫn là kê, đã gieo hạt rồi." Thiệu Đoan Phụng đáp. "Quy mô đã không nhỏ rồi." Thiệu Thụ Đức rất hài lòng, con trai không phải loại hỏi gì cũng không biết, đối với tình hình đất phong vẫn khá am hiểu.
"Quy mô trồng trọt đừng tùy ý mở rộng." Thiệu Thụ Đức nói: "Có thể đổi sang trồng lúa mì, nhưng một nghìn khoảnh đất canh tác đã là đủ rồi, các con hiện tại cũng không có bao nhiêu người. Có từng hỏi người bản địa chưa, nước sông Thiếu Lãnh Xuyên có giảm đi không?"
"Đã hỏi qua rồi." Thiệu Đoan Phụng nói: "Đều nói mấy năm gần đây nước sông ít đi, một số đầm lầy đã khô cạn, mọc đầy cỏ."
"Nước mưa ít đi, trồng trọt cũng tiêu hao nước." Thiệu Thụ Đức gật gật đầu, nói: "Trước mắt cố gắng duy trì cho tốt. Nếu có dư lực có thể xây một cái ao hồ. Trời, sẽ ngày càng lạnh, mưa cũng sẽ ngày càng ít, hãy chuẩn bị cho việc này."
"Rõ." Thiệu Đoan Phụng đáp.
Thiệu Thụ Đức hài lòng vỗ vỗ vai hắn. Hai vấn đề khảo sát ngày hôm nay, Bát Lang đều chuẩn bị trước rồi, rất tốt. Trương Sách chắc cũng đã cung cấp sự giúp đỡ lớn, lựa chọn cho vị trí Vương phó này không tệ.
"Bệ hạ..." Trần Thành trong lòng có nghi vấn.
Thiệu Thụ Đức nhìn hắn một cái, nói: "Trước tiên sang bên kia ngồi xuống, từ từ trò chuyện."
Ông đã ủy nhiệm Thiết Lâm quân quân sứ Phù Tồn Thẩm làm Thẩm Châu hành doanh đô chỉ huy sứ, quân vụ không cần hắn bận tâm, công việc của hắn chủ yếu vẫn đặt ở việc bố trí kinh tế Liêu Đông.
Cung nhân đã trải xong màn trướng, thảm nỉ trên mặt đất, Thiệu Thụ Đức, Trần Thành, Thiệu Đoan Phụng, Trương Sách bốn người ngồi đối diện nhau. Thục Hiến hoàng hậu Hà thị mẹ con đứng dậy hành lễ, rồi gọi cung nhân dâng trà cho bọn họ.
Trần Thành đối với người phụ nữ này không có bao nhiêu hảo cảm. Lẳng lơ, tham luyến phú quý, vì vậy không tiếc đẩy con gái vào hố lửa. Có người là không có lựa chọn, ví dụ như Dư Lư Đổ Cô, Nguyệt Lý Đóa mẹ con, có người thì có nhiều lựa chọn, ví dụ như con gái của Trương Huệ, Trữ thị đều được phong công chúa, Hà thị thực ra cũng được. Thật đáng tiếc, thật đáng tiếc!
Tuy nhiên trên mặt hắn không hề lộ ra một chút chán ghét nào, ngược lại tươi cười niềm nở, lễ tiết làm rất đầy đủ.
"Bệ hạ." Sau khi trà điểm được dâng lên, Trần Thành hắng giọng một tiếng, nói: "Thần may mắn được cung kính lắng nghe giáo huấn của Bệ hạ, biết được chuyện thời tiết chuyển lạnh, mưa ít đi. Nhìn mười năm nay, mùa đông quả thực rất lạnh, tuy thỉnh thoảng có lặp lại, nhưng so với mười năm trước, rốt cuộc là đã lạnh hơn không ít. Mưa cũng ngày càng ít, cứ kéo dài như vậy, có lẽ sẽ bất lợi cho nông sự. Thần cả gan hỏi Bệ hạ một câu, nếu như nơi khổ hàn như Thất Thánh Châu, Bột Hải Quốc không còn thích hợp để cư trú nữa, thì phải làm sao? Còn cần thiết phải đại động can qua nữa sao?"
"Không đến mức đó." Thiệu Thụ Đức cười nói: "Có lạnh hơn nữa, cũng vẫn có thể canh tác. Huống chi lúc này cách thời điểm thực sự lạnh giá, vẫn còn mấy chục năm nữa." Trần Thành trầm ngâm một lát, lại nói: "Bệ hạ thánh minh, lời nói hẳn là không sai. Nhưng mà, đại quân chinh phạt, tiêu hao vô số, đáng không?"
"Trần khanh chắc hẳn biết ý trẫm đã quyết." Thiệu Thụ Đức nói.
Nói xong, lại nhìn thêm một cái người cộng sự già đã đi theo ông mấy chục năm, thầm nghĩ lão Trần luôn là người ủng hộ các chính sách của mình, nay lại tìm cơ hội hỏi han, xem ra dưới bề mặt ủng hộ đó, trong lòng vẫn còn suy nghĩ. Vì thế phản vấn một câu: "Hiện nay hộ khẩu phương Bắc không dưới hai mươi triệu, Trần khanh thấy bao lâu sẽ tăng gấp đôi?" "Tổng cộng phải mất ba bốn mươi năm." Trần Thành nói.
"Ba bốn mươi năm cũng không dài." Thiệu Thụ Đức nói: "Ba bốn mươi năm sau, phương Bắc thực ra vẫn còn có thể duy trì. Thậm chí bảy tám mươi năm sau, cũng không vấn đề gì. Nhưng người không có lo xa tất có ưu gần, trẫm luôn phải suy nghĩ dài hạn một chút. Nay triều đại mới vừa dựng, sinh cơ bừng bừng, mấy chục vạn tướng sĩ càn quét bốn phương, chưa từng gặp địch thủ. Không thừa dịp này tích trữ thêm đất đai, thì còn đợi đến bao giờ?"
Thực ra, đây vốn dĩ là suy nghĩ thực sự của Thiệu Thụ Đức.
Đại Hạ có Quan Tây ổn định hai mươi năm, dân số không ngừng tăng trưởng, có Hà Nam khôi phục mười năm, khói lửa dân cư dần dần khởi sắc, còn có Hà Bắc bảo tồn được phần lớn tinh hoa, đây vừa là thực lực, cũng vừa là phiền não. Vũ lực và quốc lực, rất nhiều khi không thể vẹn cả đôi đường.
Đường Thái Tông có vũ lực, nhưng không có quốc lực, không cách nào dùng hơn mười triệu người Đường nuốt chửng hàng triệu dân số Cao Câu Ly, cho nên chỉ có thể di dời. Minh Vạn Lịch có quốc lực, nhưng không có vũ lực, cho nên mới thành tựu nên truyền kỳ trận Tát Nhĩ Hử của Lão Nô, Liêu Đông mất kiểm soát.
Mối đe dọa của bẫy Malthus, cần nhiều tài nguyên hơn để đối xung, nếu không triều đại của ông sẽ nổ tung từ bên trong sớm hơn các triều đại khác. Vì thế, Thiệu Thụ Đức quyết định đi sâu thêm một tầng, thừa dịp ông đang nắm giữ quốc lực mạnh nhất kể từ khi khai quốc đến nay, càn quét bốn phương, chiếm giữ nhiều đất đai hơn. Giống như việc ông luôn thừa dịp chi phí thấp mà đại tu cung thành vậy, qua thời kỳ đầu khai quốc, nhiều việc liền không làm được nữa, hoặc dù có làm được, cũng chi phí tăng vọt.
"Ngoài ra, trẫm muốn kiểm soát thảo nguyên, nếu không có Liêu Đông trong tay, chỉ có Âm Sơn, khanh thấy thế nào?" Thiệu Thụ Đức lại hỏi. "Như mất một cánh tay." Trần Thành thở dài.
"Doanh Châu, An Đông Đô Hộ Phủ của tiền Đường, phần lớn ở bên bờ biển Liêu Nam, đất tuy phì nhiêu, nhưng lại chịu sự quấy nhiễu của người Khiết Đan, người Hề ở Liêu Trạch phía bắc. Trẫm đặt Thất Thánh Châu ở Liêu Trạch, che chắn sự đe dọa của Doanh Châu, An Đông Phủ, Thẩm Châu..., cho nên mới có thể yên tâm khai khẩn, bách tính an cư lạc nghiệp." Thiệu Thụ Đức nói: "Lại nữa, núi Đại Tiên Ti nằm ngang bắc nam, cách biệt Vĩnh An Cung, Thất Thánh Châu với thảo nguyên phía tây, đây là một lá chắn tự nhiên. Nhưng Thất Thánh Châu và Vĩnh An Cung muốn duy trì lâu dài, nhất định phải dựa vào một căn cứ tiền lương ổn định, đó chính là Bột Hải Quốc."
Bột Hải là một quốc gia nửa núi nửa bình nguyên. Nói ra cũng khá thú vị, phía nam nước này nhiều vùng núi, nhưng lại hơi lạnh, sinh sống không ít người "Chân" di cư vào, nhưng bình nguyên Hưng Khải Hồ ở vĩ độ cao hơn, vì nhiều nguyên nhân, khí hậu tương đối ấm áp ẩm ướt, nông nghiệp, ngư nghiệp, chăn nuôi đều phát triển hơn một chút, điều này từ di tích khảo cổ hậu thế có thể nhìn ra — sự phân bố thành trì của Bột Hải Quốc, bình nguyên Hưng Khải Hồ, thung lũng sông Tuy Phân rõ ràng nhiều hơn một chút.
Nhưng từ bình nguyên Hưng Khải Hồ về phía bắc, về phía tây, thì là "Sinh Nữ Chân" man dã, đây là một mối đe dọa lớn. Bột Hải Quốc năm đó dời đô về phía bắc, thực ra cũng là dựa trên chính sách "Thiên tử thủ quốc môn", dũng khí có thể nói là thượng đẳng. Mà những Sinh Nữ Chân này, hay nói cách khác là Hắc Thủy Mạt Hạt, thực ra cũng là mối đe dọa mà Đại Hạ sẽ phải đối mặt trong tương lai. Đừng nhìn người ta hiện tại thuận phục, nhưng thời thế thay đổi, rất khó nói. Năm đầu Liêu quốc, thủ lĩnh Sinh Nữ Chân nào dám không nhảy múa? Nhưng đến những năm cuối, A Cốt Đả liền không nhảy nữa.
"Nói lại chuyện vừa rồi." Thiệu Thụ Đức nói: "Trẫm muốn khoanh trước một mảng đất lớn, bất kể là Liêu Đông hay phương Nam trẫm đều muốn. Triều đại khi khai quốc đã có nhiều hộ khẩu như vậy, xưa nay ít thấy. Nếu ngay cả cái này cũng không dám thử, trẫm còn đánh trận làm gì? Chi bằng về nhà trông con cho xong."
"Bệ hạ thâm mưu viễn lự, thần không bằng được." Trần Thành chắp tay, nói. Thiệu Đoan Phụng ở một bên sắc mặt ngưng trọng lắng nghe. Những chuyện về đại chiến lược như thế này, hắn nửa hiểu nửa không, nhưng cảm thấy rất lợi hại. Đồng thời trong lòng dấy lên một cảm giác kỳ lạ, hóa ra đất phong Hộ Thánh Châu của mình, chỉ là tấm lá chắn của Liêu Đông, Liêu Tây mà thôi. Nghĩ đến đây, hơi chút thất vọng.
