Sau khi đại quân xuất phát, Thiệu Thụ Đức khởi hành muộn hơn hai ngày.
Đoàn người mang theo một lượng lớn quan viên tùy giá, cung nhân, thị vệ, cùng các loại vật tư và nhân viên chuyên nghiệp—trong đó bao gồm rất nhiều học sinh các chuyên ngành toán học, công học, y học của Quốc Tử Giám.
Nhìn vào cơ cấu nhân sự, đây không giống một chuyến xuất chinh, mà giống một hoạt động khai phá thuộc địa tổng hợp hơn. Đôi lúc Thiệu Thụ Đức cũng tự nghi ngờ bản thân, làm vậy liệu có cần thiết hay không?
Thời Đường sau khi tiêu diệt Cao Câu Ly, cũng chỉ di dời dân cư tinh túy của nước đó đi, rồi thiết lập các châu ky mi tại địa phương. Toàn bộ vùng ngoài Lâm Du Quan chỉ có duy nhất Doanh Châu là chính châu. Thế nhưng bản thân Doanh Châu cũng rất ít dân, đa phần vẫn là người Mạt Hạt, người Khiết Đan, người Lật Đặc và người Cao Câu Ly.
Doanh Châu chẳng bằng nói là một khu vực thông thương và căn cứ quân sự quy mô lớn, còn hơn là gọi nó là chính châu của Đại Đường.
Chính sách của triều Minh ở vùng Đông Bắc cũng tương tự triều Đường. Bên trong biên tường thì trực tiếp thống trị, bên ngoài biên tường thì dùng chính sách ky mi, để họ tự cai quản chính mình, muốn làm gì thì làm.
Không phải là chưa từng có người đề nghị thực hiện chính sách ky mi đối với Khiết Đan và Bột Hải. Kiểm kê hộ khẩu và quân đội, ban cho họ quan chức, rồi để A Bảo Cơ một bước hóa thân thành quan viên Đại Hạ, binh lính Khiết Đan cũng trở thành quân Hạ, chẳng phải rất tốt sao? Nhưng người Khiết Đan chưa chắc đã phục tùng quan viên do triều đình phái đến, hiện tại họ khuất phục, nhưng tương lai vẫn sẽ gây chuyện, sau này sẽ chẳng bao giờ được yên ổn, tốn kém vô số.
Nhưng hắn vẫn muốn thử một lần.
Chiến lược chiêu dụ, ky mi tuy có tác dụng, nhưng liệu tương lai người ta có làm phản hay không? Trong tình trạng tự cai quản chính mình, lại không có liên hệ gì với nội địa, chẳng phải muốn làm phản là làm phản sao?
Hơn nữa, dù là dùng chính sách ky mi, cũng phải giao cho người có liên hệ mật thiết với nội địa, ví dụ như con trai của chính mình.
"Bách tính đã chịu khổ nhiều năm, trẫm cũng phải thân chinh chịu khổ một chút, có một số việc, giao cho người khác trẫm không yên tâm." Trên đường hành quân lúc nghỉ ngơi, Thiệu Thụ Đức nói với Trần Thành, Triệu Quang Phùng và những người khác.
Nhưng câu nói này của hắn chẳng hề có sức thuyết phục.
Những cung nhân ăn mặc diễm lệ đang pha trà, chuẩn bị điểm tâm cho hắn, các tần ngự lặng lẽ chờ đợi trên xe ngựa, thỉnh thoảng lại lộ ra dung nhan kiều diễm.
Cứ đến giờ nghỉ ngơi, tiểu hoàng môn lại dựng lều, chuyển bàn ghế, thậm chí cả giường sập tới. Muốn đọc sách thì đọc sách, muốn ăn uống thì ăn uống, nếu muốn luyện võ, cứ đến giá binh khí mà lấy vũ khí.
Nếu thấy mệt, trở về trướng ngủ một giấc trưa thoải mái—ôm mỹ nhân trong lòng mà ngủ, cho dù chẳng làm gì cả, cảm giác đó cũng vô cùng dễ chịu.
Thiệu Thánh đã lớn tuổi, không còn chịu khổ được như trước nữa. Hắn thậm chí không biết bào phục của mình để trong rương nào, ngày ngày đều là cơm bưng nước rót, những cung nhân, tần ngự mặt mày hớn hở chăm lo mọi việc cho hắn.
Chẳng trách ai ai cũng khao khát phú quý, những ngày tháng trong chốn ôn nhu hương này, một khi đã tận hưởng rồi thì dư vị vô cùng.
"Bệ hạ, lần này phải đề phòng A Bảo Cơ đánh lén." Trần Thành nói: "Thần cảm thấy, năm ngoái A Bảo Cơ thất bại quá thảm hại, hắn muốn vãn hồi uy vọng, chắc chắn sẽ có hành động."
"Hắn tới hay không cũng vậy thôi." Thiệu Thụ Đức nói: "Đợi đến trung hạ tuần tháng năm, Nhu Châu hành doanh sẽ nghiêm trận đối đãi, A Bảo Cơ không tới thì thôi, nếu tới, lại cho hắn nếm một vố đau."
"Bệ hạ, Thất Thánh Châu là đất mới chiếm được, lòng người chưa theo, vẫn phải cẩn thận một chút, có thể sẽ có kẻ hùa theo làm loạn." Triệu Quang Phùng tiếp lời nhắc nhở.
"Không sao, họ mà nhảy ra thì vừa hay giải quyết dứt điểm một thể." Thiệu Thụ Đức nói: "Ở Thất Thánh Châu chắc chắn vẫn còn những người Khiết Đan có lòng hướng về A Bảo Cơ đang tạm thời ẩn náu, nhưng năm ngoái đã đánh bại được họ, thì năm nay cũng sẽ phá được thôi."
Ba người đang trò chuyện, hai chị em Bồ Tát Nô và Nguyệt Lý Đóa đã bưng điểm tâm lên.
Nguyệt Lý Đóa đã mang thai bốn tháng, bụng dưới hơi nhô lên. Thiệu Thụ Đức vốn không định đưa nàng đi tuần phương Đông, nhưng cân nhắc việc A Bảo Cơ có thể sẽ nam hạ, trong lòng hắn như có cỏ dại mọc, nên lại mang Nguyệt Lý Đóa theo bên người.
Người đàn bà Bồ Tát Nô này thực ra rất thú vị, rõ ràng là người thảo nguyên nhưng tính tình lại giống hệt phụ nữ Hán, thậm chí còn hơn, đúng là một kẻ kỳ lạ.
Khi Thiệu Thụ Đức mới bắt đầu sủng hạnh nàng, nàng sống chết phản kháng, nước mắt chảy không ngừng. Nhưng cuối cùng vẫn bị lời lẽ của con quỷ dữ quyến rũ, Thiệu Thụ Đức chỉ nói một câu: Nàng còn trẻ mà chưa có con nối dõi, về già phải làm sao đây?
Sự yêu thích của Bồ Tát Nô đối với trẻ con là không thể che giấu. Bây giờ khi Thiệu Thụ Đức sủng hạnh, nàng không còn dùng tay ngăn cản nữa, khoái cảm giữa hai người, không đủ để người ngoài tỏ tường.
"Lần thân chinh này, A Bảo Cơ không phải trọng điểm. Nếu chỉ đơn thuần là đánh trận, trẫm đã chẳng tới đây, giao cho Phù Tồn Thẩm là được rồi." Thiệu Thụ Đức nói: "Trẫm có việc quan trọng hơn cả đánh trận, hai vị phải giúp trẫm tham mưu nhiều hơn."
"Tuân lệnh." Trần Thành và Triệu Quang Phùng đồng thanh đáp.
Sau khi nghỉ ngơi xong, các quan tán đi, tiếp tục khởi hành. Ngày mười lăm tháng tư, đi qua Trường Hạ Cung, đến huyện Tây Mật, Hộ Thánh Châu.
Thiệu Thụ Đức đứng trên đồng cỏ, nhìn dòng Thiếu Lãnh Xuyên (sông Thiếu Lang) uốn lượn chảy qua, trong lòng thấy hài lòng.
Đây là lần đầu hắn đến vùng này, vốn tưởng rằng là vùng đất cát chim không buồn ỉa, nay phát hiện ra tài nguyên nước lại khá phong phú.
Con sông này phải nói thế nào nhỉ, lòng sông cực kỳ không đều, có chỗ rất rộng rãi, có chỗ lại chỉ như một sợi mảnh. Nước sông thực ra rất nông, hai bên bờ có không ít rừng cây và lau sậy.
Có lẽ vì có đoàn người ngựa đông đảo kéo đến, chim chóc trong rừng bay vút lên cao, biến mất ở phía chân trời.
Mấy thiếu niên đang mò trai bên sông cũng chim muông tan tác, trốn vào trong rừng. Tuy nhiên, hành động của chúng khiến các thị vệ càng thêm cảnh giác, họ ào ạt vào rừng tìm kiếm, dọa cho bọn trẻ la hét ầm ĩ, hoảng loạn bỏ chạy. Có đứa còn nhỏ tuổi, thậm chí ngã ngồi xuống đất, khóc lóc không thôi.
Thiệu Thụ Đức thấy vậy cười ha hả, sai người ban cho đám trẻ ít phô mai, thịt khô, rồi đưa chúng đi. "A gia!" Bát hoàng tử Thiệu Đoan Phụng từ trong thành chạy ra hành lễ.
"Hiện tại có bao nhiêu hộ bách tính cày cấy?" Thiệu Thụ Đức hỏi.
"Khai khẩn ven sông tính ra có hơn hai nghìn ba trăm hộ, khoảng hơn chín trăm khoảnh đất, năm nay vẫn trồng kê, đã xuống giống rồi." Thiệu Đoan Phụng đáp. "Quy mô cũng không nhỏ." Thiệu Thụ Đức rất hài lòng, con trai không phải loại hỏi gì cũng không biết, đối với tình hình đất phong vẫn có hiểu biết nhất định.
"Quy mô trồng trọt không được tùy ý mở rộng." Thiệu Thụ Đức nói: "Có thể đổi sang trồng lúa mì, nhưng nghìn khoảnh đất cày cấy là đủ rồi, hiện tại các con cũng chẳng có bao nhiêu người. Có hỏi qua người địa phương xem nước sông Thiếu Lãnh Xuyên có giảm bớt không chưa?"
"Đã hỏi rồi." Thiệu Đoan Phụng nói: "Ai cũng bảo mấy năm gần đây nước sông ít đi, một số đầm lầy đã khô cạn, cỏ mọc đầy rồi."
"Mưa ít đi, cày cấy cũng tiêu hao nước." Thiệu Thụ Đức gật đầu, nói: "Trước mắt cứ cố gắng duy trì. Nếu có dư sức thì có thể xây một cái hồ chứa nước. Trời sẽ ngày càng lạnh, mưa cũng sẽ ngày càng ít, phải chuẩn bị sẵn sàng cho điều này."
"Tuân lệnh." Thiệu Đoan Phụng đáp.
Thiệu Thụ Đức hài lòng vỗ vỗ vai hắn. Hai vấn đề khảo sát hôm nay, Bát lang đều đã chuẩn bị trước, rất tốt. Trương Sách chắc hẳn cũng đã giúp đỡ rất nhiều, người được chọn làm Vương phó này không tồi.
"Bệ hạ..." Trần Thành trong lòng có điều nghi vấn.
Thiệu Thụ Đức liếc nhìn hắn một cái, nói: "Trước hết cứ qua bên kia ngồi xuống đã, rồi từ từ trò chuyện."
Hắn đã ủy nhiệm Thiết Lâm Quân quân sứ Phù Tồn Thẩm làm Thẩm Châu hành doanh đô chỉ huy sứ, quân vụ không cần hắn bận tâm, công việc của hắn chủ yếu vẫn đặt vào bố cục kinh tế ở Liêu Đông.
Cung nhân trải sẵn màn trướng, thảm nỉ trên mặt đất, bốn người Thiệu Thụ Đức, Trần Thành, Thiệu Đoan Phụng, Trương Sách ngồi đối diện nhau. Thục Hiến Hoàng hậu Hà thị cùng con gái đứng dậy hành lễ, rồi gọi cung nhân dâng trà cho họ.
Trần Thành không có nhiều thiện cảm với người đàn bà này. Lẳng lơ, tham lam phú quý, vì thế mà không tiếc đẩy con gái vào hố lửa.
Có người là không có lựa chọn, như mẹ con Dư Lư Đổ Cô và Nguyệt Lý Đóa, có người thì lại có rất nhiều lựa chọn, như con gái của Trương Huệ, Trữ thị đều được phong công chúa, Hà thị thực ra cũng có thể làm vậy. Nào ngờ, nào ngờ!
Tuy nhiên trên mặt hắn không hề lộ ra chút chán ghét nào, trái lại còn cười nói vui vẻ, lễ nghĩa vô cùng chu toàn.
"Bệ hạ." Sau khi trà điểm được dâng lên, Trần Thành hắng giọng, nói: "Thần có may mắn được nghe bệ hạ giáo huấn, biết chuyện thời tiết chuyển lạnh, mưa thuận giảm bớt. Nhìn lại mười năm nay, mùa đông quả thực rất lạnh, tuy thỉnh thoảng có lúc thay đổi, nhưng so với mười năm trước, chung quy là lạnh hơn không ít. Mưa cũng ngày càng hiếm, cứ thế kéo dài, có lẽ sẽ bất lợi cho việc làm nông. Thần cả gan hỏi bệ hạ một câu, nếu như vùng đất khổ hàn như Thất Thánh Châu, nước Bột Hải này không còn thích hợp để cư ngụ nữa, thì tính sao? Liệu còn cần thiết phải động can qua hay không?"
"Chưa đến mức đó đâu." Thiệu Thụ Đức cười nói: "Có lạnh hơn nữa cũng vẫn có thể cày cấy được. Huống chi lúc này còn cách thời điểm thực sự lạnh giá mấy chục năm nữa." Trần Thành trầm ngâm một lát, lại nói: "Bệ hạ thánh minh, lời bệ hạ nói chắc không sai. Thế nhưng, đại quân chinh phạt, tiêu phí vô số, có đáng không?"
"Trần khanh chắc hẳn biết ý trẫm đã quyết." Thiệu Thụ Đức nói.
Nói xong, hắn lại nhìn thêm một cái người cộng sự già đã theo mình mấy chục năm, thầm nghĩ lão Trần luôn ủng hộ các chính sách của mình, nay lại tìm cơ hội hỏi han, xem ra dưới vẻ ngoài ủng hộ đó, trong lòng vẫn còn suy nghĩ khác.
Thế là hắn hỏi ngược lại một câu: "Hiện nay hộ khẩu phương Bắc không dưới hai mươi triệu, Trần khanh thấy bao lâu sẽ tăng gấp đôi?" "Chắc phải ba bốn mươi năm." Trần Thành nói.
"Ba bốn mươi năm cũng không dài." Thiệu Thụ Đức nói: "Ba bốn mươi năm sau, phương Bắc thực ra vẫn có thể duy trì. Thậm chí bảy tám mươi năm sau cũng không vấn đề gì. Nhưng người không lo xa ắt có ưu phiền gần, trẫm luôn phải nghĩ xa hơn một chút. Nay triều mới vừa dựng, bừng bừng sinh cơ, hàng chục vạn tướng sĩ càn quét bốn phương, chưa từng gặp đối thủ. Không nhân lúc này tích trữ thêm chút đất đai, thì còn đợi đến bao giờ?"
Thực ra, đây vốn dĩ chính là suy nghĩ thực sự của Thiệu Thụ Đức.
Đại Hạ có Quan Tây đã yên ổn hai mươi năm, dân số không ngừng tăng trưởng; có Hà Nam đã phục hồi mười năm, khói lửa nhân gian dần dần khởi sắc; lại có Hà Bắc bảo tồn được phần lớn tinh hoa, đây vừa là thực lực, cũng là nỗi phiền muộn.
Vũ lực và quốc lực, rất nhiều khi không thể vẹn cả đôi đường.
Đường Thái Tông có vũ lực nhưng không có quốc lực, không thể dùng hơn mười triệu người Đường để nuốt chửng vài triệu dân Cao Câu Ly, cho nên chỉ có thể di dời. Minh Vạn Lịch có quốc lực nhưng không có vũ lực, cho nên mới thành tựu nên huyền thoại về trận Tát Nhĩ Hử của lão Nô, khiến Liêu Đông mất kiểm soát.
Mối đe dọa từ bẫy Malthus cần nhiều tài nguyên hơn để bù đắp, nếu không vương triều của hắn sẽ bùng nổ nội bộ sớm hơn các triều đại khác. Vì thế, Thiệu Thụ Đức quyết định đi sâu hơn một bước, tranh thủ lúc hắn đang nắm giữ quốc lực mạnh nhất kể từ khi khai quốc các triều đại, càn quét bốn phương, chiếm thêm đất đai. Cũng giống như việc hắn luôn tranh thủ lúc chi phí thấp để đại tu cung thành vậy, qua thời kỳ đầu khai quốc, nhiều việc sẽ không làm được nữa, hoặc dù có làm được thì chi phí cũng tăng vọt.
"Ngoài ra, trẫm muốn kiểm soát thảo nguyên, nếu không có Liêu Đông trong tay, chỉ có Âm Sơn, ngươi thấy thế nào?" Thiệu Thụ Đức lại hỏi. "Chẳng khác nào mất đi một cánh tay." Trần Thành thở dài nói.
"Doanh Châu và An Đông Đô hộ phủ của tiền Đường phần lớn nằm ven biển Liêu Nam, đất tuy màu mỡ nhưng lại chịu sự quấy nhiễu của người Khiết Đan, người Hề ở Liêu Trạch phía bắc. Trẫm đặt Thất Thánh Châu ở Liêu Trạch để che chắn mối đe dọa cho Doanh Châu, An Đông phủ, Thẩm Châu, nhờ đó mới yên tâm khai khẩn, bách tính an cư lạc nghiệp." Thiệu Thụ Đức nói: "Hơn nữa, núi Đại Tiên Ti nằm ngang bắc nam, cách biệt Vĩnh An Cung, Thất Thánh Châu với thảo nguyên phía tây, đây là một lá chắn tự nhiên. Nhưng Thất Thánh Châu và Vĩnh An Cung muốn duy trì lâu dài thì phải dựa vào một cơ sở tiền lương ổn định, đó chính là nước Bột Hải."
Bột Hải là một quốc gia nửa núi nửa đồng bằng. Nói ra cũng khá thú vị, phía nam nước này nhiều vùng núi non nhưng lại khá lạnh lẽo, là nơi sinh sống của không ít người "Chân" di cư vào trong, nhưng đồng bằng Hưng Khải Hồ ở vĩ độ cao hơn, vì nhiều nguyên nhân nên khí hậu tương đối ấm áp ẩm ướt, nông nghiệp, ngư nghiệp, chăn nuôi đều phát triển hơn, điều này có thể nhìn ra từ các di tích khảo cổ đời sau—sự phân bố thành quách của nước Bột Hải rõ ràng là tập trung nhiều hơn ở đồng bằng Hưng Khải Hồ và thung lũng sông Tuy Phân.
Nhưng từ đồng bằng Hưng Khải Hồ đi về phía bắc, phía tây, thì lại là lũ "Sinh Nữ Chân" man rợ, đây là một mối đe dọa lớn. Nước Bột Hải năm xưa dời đô về phía bắc, thực ra cũng là dựa trên chính sách "Thiên tử thủ quốc môn", dũng khí có thể nói là rất tuyệt vời. Mà những người Sinh Nữ Chân này, hay còn gọi là Hắc Thủy Mạt Hạt, thực ra cũng là mối đe dọa mà Đại Hạ sẽ phải đối mặt trong tương lai. Đừng nhìn người ta hiện giờ phục tùng, nhưng thời thế thay đổi, rất khó nói trước. Thời kỳ đầu Liêu quốc, có tù trưởng Sinh Nữ Chân nào dám không nhảy múa? Nhưng đến những năm cuối, A Cốt Đả đã chẳng còn nhảy nữa rồi.
"Nói quay lại chuyện vừa nãy." Thiệu Thụ Đức nói: "Trẫm muốn khoanh trước một vùng đất rộng lớn, dù là Liêu Đông hay phương Nam trẫm đều muốn. Một vương triều có số hộ khẩu đông đảo ngay khi mới khai quốc, xưa nay hiếm có. Nếu đến điều này mà cũng không dám thử, thì trẫm còn đánh trận làm gì? Chi bằng về nhà trông con cho xong."
"Bệ hạ thâm mưu viễn lự, thần không bằng được." Trần Thành chắp tay nói. Thiệu Đoan Phụng đứng một bên vẻ mặt ngưng trọng lắng nghe. Những chuyện về đại chiến lược như thế này, hắn nửa hiểu nửa không, nhưng cảm thấy rất lợi hại. Đồng thời trong lòng nảy sinh một cảm giác kỳ lạ, hóa ra đất phong của mình là Hộ Thánh Châu, chỉ là một lá chắn cho Liêu Đông và Liêu Tây mà thôi. Nghĩ đến đây, hắn hơi cảm thấy hụt hẫng.
