Tôi hiểu ngụ ý của anh. Y học cũng có những điều huyền bí chẳng kém gì tôn giáo—những thứ mà kẻ phàm trần chúng ta không có quyền xía vào. Người ta không dám dùng đến lý trí của mình trừ khi đã học qua các phạm trù triết học và biết tranh luận rành mạch theo đủ mọi quy tắc luận lý. Nói chuyện thân thiết với nhau chứ, tôi nghĩ ở tuổi của tôi, bất kỳ ai có chút trí tuệ kha khá cũng nên vừa là thầy thuốc vừa là luật sư cho chính thể trạng và tài sản của mình. Riêng bản thân tôi, suốt mười bốn năm qua, tôi đã biến mình thành một bệnh viện và nghiên cứu bệnh tình của chính mình với sự tập trung đau đớn nhất; do đó, có thể coi là tôi am hiểu đôi chút về vấn đề này, dẫu tôi chưa từng trải qua các khóa học chính quy về sinh lý học này nọ. Nói tóm lại, từ một thời gian nay, tôi vẫn cho rằng (xin bác sĩ đừng phiền lòng) tóm lại tất cả những khám phá y khoa của các anh chỉ thế này: càng nghiên cứu lắm thì càng chẳng biết gì. Tôi đã đọc tất cả những gì người ta viết về suối nước nóng Hot Wells, và điều tôi có thể đúc kết từ tất cả những tài liệu ấy là nước ở đây chẳng chứa gì ngoài một chút muối và đất vôi, với tỷ lệ nhỏ nhặt đến mức hầu như chẳng có chút tác động nào—hoặc nếu có thì cũng không đáng kể—đến cơ chế hoạt động của cơ thể động vật. Đã thế, tôi nghĩ kẻ nào vì cái lợi cỏn con mà suối nước này mang lại mà hy sinh thời gian quý báu vốn có thể dùng để tìm kiếm những phương thuốc hiệu quả hơn, lại còn tự chuốc lấy bụi bặm, hôi thối, những cơn gió lạnh thấu xương và những trận mưa dầm dề khiến nơi này trở nên không thể chịu đựng nổi đối với tôi, thì kẻ đó đích thực xứng đáng đội mũ có gắn tai lừa chuông ghẹ. Nếu những dòng nước này, nhờ có một chút độ chát, mà có ích trong việc trị bệnh đái tháo đường, tiêu chảy và đổ mồ hôi trộm khi các dịch tiết tăng quá mức, thì há chúng lại chẳng gây hại tương đương khi các dịch cơ thể bị tắc nghẽn, như trong bệnh hen suyễn, bệnh scurvy, bệnh gút và bệnh phù thũng hay sao?
Nhân nhắc đến bệnh phù thũng, ở đây có một kẻ kỳ quặc, một gã đồng nghiệp của anh, kẻ cứ lải nhải diễn thuyết mỗi ngày trong phòng bơm nước như thể được thuê để giảng luận về mọi chủ đề trên đời. Tôi không tài nào hiểu nổi gã này. Thỉnh thoảng gã đưa ra những nhận xét rất sắc sảo; nhưng có lúc lại ăn nói ngớ ngẩn nhất trên đời. Gã đọc rất nhiều nhưng chẳng theo phương pháp hay phán đoán nào, và chẳng tiêu hóa được gì. Gã tin mọi điều mình đọc, nhất là khi nó có vẻ kỳ lạ, và cách trò chuyện của gã là một sự pha trộn đến kinh ngạc giữa sự uyên bác và những điều nhảm nhí. Hôm nọ, gã cả quyết với tôi rằng bệnh của tôi là bệnh phù thũng, hay theo cách gọi của gã là phù niêm dịch: một dấu hiệu chắc chắn cho thấy sự thiếu kinh nghiệm của gã cũng lớn ngang ngự sự kiêu ngạo của gã—vì anh thừa biết, bệnh trạng của tôi chẳng có điểm nào giống với bệnh phù thũng cả. Ước gì mấy kẻ xấc láo với bộ óc èo uột ấy chịu giữ lại lời khuyên cho những ai cất công hỏi đến. Bệnh phù thũng cơ đấy! Chắc là tôi chưa sống đến năm mươi lăm tuổi, chưa từng có từng ấy kinh nghiệm về bệnh tật của chính mình, chưa từng tham khảo ý kiến của anh và các vị danh y khác thường xuyên và lâu đến thế, để rồi lại bị lừa phỉnh bởi một kẻ... Nhưng không còn nghi ngờ gì nữa, gã đó điên rồi, và vì thế, những gì gã nói chẳng có giá trị gì sất. Hôm qua, tôi có tiếp Higgins đến thăm; gã này đến đây vì sợ những lời đe dọa của anh, và mang biếu tôi một cặp thỏ mà gã thừa nhận đã bẫy được trên đất của tôi; và tôi chẳng tài nào thuyết phục nổi gã rằng làm thế là sai, hay tôi sẽ kiện gã tội săn trộm. Tôi đành nhờ anh làm ngơ trước những hành vi của tên vô loại này, bằng không tôi sẽ lại bị quấy rầy bởi những món quà của hắn, thứ mà tốn kém của tôi hơn cả giá trị thực của chúng.
Nếu tôi còn có thể ngạc nhiên về bất cứ chuyện gì do Fitzowen làm, thì chắc tôi đã phải kinh ngạc trước sự trơ trẽn của hắn khi nhờ anh xin phiếu bầu của tôi cho hắn trong cuộc bầu cử hạt sắp tới: một kẻ từng đối đầu với tôi trong hoàn cảnh tương tự bằng sự cạnh tranh thấp hèn nhất. Anh có thể lịch sự nhắn lại với hắn rằng tôi xin phép được từ chối. Hãy gửi thư tiếp theo cho tôi tại Bath, nơi tôi dự định chuyển đến vào ngày mai; không chỉ vì lợi ích của riêng tôi, mà còn vì con bé Liddy, cháu gái tôi, con bé có vẻ sắp tái phát bệnh. Tội nghiệp, con bé vừa lên một cơn phát bệnh ngày hôm qua trong lúc tôi đang mặc cả một cặp kính với một tên buôn dạo người Do Thái. Tôi e rằng vẫn còn điều gì đó nung nấu trong trái tim bé nhỏ của nó, và tôi hy vọng việc thay đổi môi trường sẽ xóa nhòa được điều đó. Hãy cho tôi biết anh nghĩ gì về cái ý tưởng ngớ ngẩn, lố bịch và vô lý của vị bác sĩ nửa mùa kia về căn bệnh của tôi. Trách sao được, tôi đây chẳng hề bị phù thũng chút nào, bụng hóp lại chẳng khác gì chó săn; và qua việc đo cổ chân bằng sợi chỉ, tôi thấy chỗ sưng xẹp đi mỗi ngày. Lạy Chúa, xin hãy cứu chúng con khỏi những vị bác sĩ kiểu này! Tôi chưa thuê phòng trọ nào ở Bath; vì ở đó chúng ta có thể tìm được chỗ ở chỉ trong chớp mắt, và tôi sẽ tự tay lựa chọn. Tôi không cần phải nhắc lại rằng những chỉ dẫn của anh về việc uống nước khoáng và tắm táp sẽ luôn được tuân thủ bởi,
Lewis thân mến, Thân ái của anh, MAT. BRAMBLE
T.S. Tôi quên mất chưa kể với anh rằng cổ chân phải của tôi bị lõm xuống khi ấn vào, một triệu chứng, theo tôi hiểu, cho thấy nó bị phù nước chứ không phải phù niêm dịch.
