Ngay ngày hôm sau khi tôi gửi lá thư trước, Clinker đã được trả tự do. Đúng như Martin đã tiên đoán, kẻ buộc tội cậu ta thực ra đã bị bắt vì một vụ cướp, với những bằng chứng không thể chối cãi. Hắn vốn đã nằm trong tầm ngắm của hội chuyên săn bắt trộm; vì căm tức sự xấc láo của hắn dám xâm phạm vào độc quyền tố cáo tội phạm của bọn chúng, họ đã bắt giữ và tống hắn vào nhà tù Newgate, dựa trên lời khai của một kẻ đồng phạm đã được chấp nhận làm nhân chứng cho nhà vua. Do tên mã tấu từng có tiền án tiền sự rành rành, vị chánh án không hề ngần ngại cho Clinker tại ngoại khi đọc qua bản tuyên bố có tuyên thệ của ông Mead, xác nhận rằng Clinker không phải là kẻ đã cướp của ông ta trên cánh đồng Blackheath; và thế là chàng Humphry thật thà được phóng thích. Khi về đến nhà, cậu ta bày tỏ sự háo hức khôn tả muốn được đến tỏ lòng kính trọng với chủ nhân, và đến lúc này thì lời lẽ nghẹn ngào không sao thốt lên được, nhưng sự im lặng ấy lại vô cùng cảm động; cậu sụp xuống dưới chân ông, ôm lấy đầu gối ông, tuôn rơi dòng lệ nóng mà bác tôi không thể nhìn thấy mà không động lòng. Bác hít một nhắp thuốc xít với vẻ đầy bối rối; rồi thọc tay vào túi, ban cho cậu một ơn huệ thực tế hơn ngời ca bằng lời nói — “Clinker (bác nói), ta hoàn toàn tin tưởng vào lòng trung thực và sự dũng cảm của cậu, và ta quyết định chọn cậu làm vệ sĩ riêng của ta trên đường cái quan.”

Cậu ta lập tức được trang bị một cặp súng lục, cùng một khẩu súng cạc-bin vắt chéo qua vai; và mọi sự chuẩn bị khác đã hoàn tất, chúng tôi lên đường vào thứ Năm tuần trước, lúc bảy giờ sáng; bác tôi cùng ba người phụ nữ ngồi trong xe ngựa; Humphry cưỡi rất vững trên con ngựa ô mà chúng tôi mua riêng cho cậu; còn tôi thì đi ngựa, có người hầu mới của tôi là anh chàng Dutton đi theo hộ tống, một kẻ vô cùng điệu đà, mới đi du lịch nước ngoài về, mà tôi nhận thử việc — Hắn ta đeo dải lụa thắt cổ, đánh phấn, và hít thuốc xít với tất cả mấy trò điệu bộ kệch cỡm của một hầu tước Pháp. Tuy nhiên, hiện tại hắn diện trang phục đi đường, gồm ủng dài, quần da bó, áo lê đỏ viền vàng, mũ viền ren, gươm ngắn, tay cầm roi phóng mã kiểu Pháp, và mái tóc đuôi sam.

Trước khi chúng tôi đi được chín dặm, con ngựa của tôi bị tuột mất một chiếc móng; thế là tôi buộc phải dừng lại ở Barnet để đóng móng khác, trong khi cỗ xe tiếp tục thưa thớt lăn bánh qua vùng đất công cộng. Chỉ còn cách Hatfield chừng một dặm, những kẻ đánh xe dừng cỗ xe lại, báo cho Clinker biết rằng có hai tên khả nghi cưỡi ngựa đang đứng ở cuối một con hẻm, có vẻ như đang chờ để tấn công đoàn xe. Humphry lập tức báo cho bác tôi biết, tuyên bố cậu sẽ sát cánh cùng bác đến giọt máu cuối cùng; rồi tháo súng cạc-bin ra, sẵn sàng chiến đấu. Viên địa chủ có sẵn súng lục trong các túi của xe ngựa và định dùng đến ngay; nhưng ông đã bị ngăn cản một cách hiệu quả bởi những người phụ nữ đi cùng, họ ôm chầm lấy cổ ông và la hét tấu khúc đồng ca — Ngay khoảnh khắc ấy, ai phi nước đại phóng tới đây nếu không phải là Martin, tên cướp đường, hắn tiến đến xe ngựa, cầu xin các quý cô hãy bình tĩnh lại trong chốc lát, rồi bảo Clinker đi theo hắn để nghênh chiến, hắn rút một khẩu súng lục trong ngực áo ra, và cả hai cưỡi ngựa cùng nhau lao lên giao tranh với đám côn đồ, sau khi bắn từ khoảng cách xa, chúng liền tháo chạy thục mạng qua bãi đất trống. Chúng đang đuổi theo bọn chạy trốn thì tôi đuổi kịp tới nơi, vô cùng hoảng hốt trước những tiếng thét vang lên trong xe ngựa, nơi tôi thấy bác tôi đang nổi cơn thịnh nộ tột cùng, không còn đội tóc giả, đang chật vật gỡ rối bản thân khỏi tay Tabby và hai người kia, miệng gào thét khản cả cổ. Trước khi tôi kịp can thiệp, Martin và Clinker đã quay trở lại sau cuộc truy đuổi, và tên cướp đường gửi lời chào hỏi với vẻ rất lịch sự, cho chúng tôi biết rằng bọn chúng đã chuồn mất dép, và hắn tin rằng chúng chỉ là một cặp học việc non tay từ Luân Đôn tới. Hắn khen ngợi lòng dũng cảm của Clinker, và nói rằng nếu chúng tôi cho phép, hắn lấy làm vinh hạnh được đồng hành cùng chúng tôi đến tận Stevenage, nơi hắn có một số công chuyện.

Viên địa chủ, sau khi đã trấn tĩnh và chỉnh đốn lại y phục, là người đầu tiên bật cười trước hoàn cảnh trớ trêu của chính mình; nhưng phải mất bao phen khó nhọc mới gỡ nổi đôi tay của Tabby ra khỏi cổ ông; răng của Liddy thìập cập vào nhau, còn Jenkins thì suýt lên cơn chẹn cổ như mọi khi. Tôi đã kể cho bác tôi nghe về lai lịch của Martin theo lời miêu tả của viên cảnh sát, và bác vô cùng ấn tượng trước sự kỳ lạ ấy — Bác không thể ngờ rằng gã này lại có ý đồ gì với đoàn của chúng ta, một nhóm đông người và được vũ trang đầy đủ đến vậy; vì thế bác cảm ơn hắn vì nghĩa cử vừa rồi, nói rằng bác rất hoan nghênh sự đồng hành của hắn, và mời hắn cùng ăn trưa với chúng tôi tại Hatfield. Lời mời này có lẽ sẽ không làm các quý cô hài lòng nếu họ biết rõ nghề nghiệp thực sự của vị khách chúng ta, nhưng đây là điều bí mật đối với tất cả mọi người, trừ bác tôi và tôi. Tuy nhiên, bà Tabitha nhất quyết không chịu tiếp tục cuộc hành trình khi trong xe vẫn còn một hộp súng lục đã nạp đạn, thế là chúng được lệnh bắn xả ra ngay để làm yên lòng bà cùng những người phụ nữ còn lại.

Được chiều ý trong khoản này, bà bỗng trở nên vô cùng niềm nở, và trong bữa ăn tỏ ra hết sức nhã nhặn với ông Martin, người mà sự khéo léo cùng lối trò chuyện thú vị hình như đã chiếm trọn thiện cảm của bà. Sau bữa trưa, chủ quán tới gặp tôi ngoài sân, với ánh mắt đầy ẩn ý hỏi rằng vị quý ông cưỡi con ngựa tía có thuộc đoàn chúng ta không?— Tôi hiểu ý hắn, nhưng đáp là không; rằng hắn đã bắt kịp chúng tôi trên bãi đất trống, và giúp chúng tôi xua đuổi hai kẻ trông giống như bọn cướp đường — Hắn gật đầu rõ ràng ba cái, ra điều hắn đã nắm thóp được rồi. Rồi hắn hỏi tiếp có phải một trong hai tên đó cưỡi ngựa cái màu vịt cua và tên kia cưỡi ngựa hoạn màu hạt dẻ có một vệt trắng dài trên trán hay không; và khi nhận được câu trả lời khẳng định, hắn quả quyết với tôi rằng bọn chúng vừa cướp ba chiếc xe ngựa bưu điện ngay trong sáng nay—Đến lượt mình, tôi hỏi liệu ông Martin có phải là người quen của hắn không, và lại gật đầu ba cái, hắn đáp rằng hắn từng gặp vị quý ông đó rồi.

Trước khi chúng tôi rời Hatfield, bác tôi, đăm đăm nhìn Martin với một vẻ mặt diễn tả sao cho xuôi mà khó tả xiết, hỏi rằng hắn có thường xuyên đi qua con đường này không; và hắn đáp lại bằng một ánh mắt ngụ ý rằng hắn thừa hiểu câu hỏi ấy, rằng hắn rất hiếm khi làm ăn ở vùng đất đó. Tóm lại, nhà phiêu lưu này đã ban ơn đồng hành cùng chúng tôi đến tận vùng phụ cận Stevenage, nơi hắn chào từ biệt cỗ xe và tôi bằng những lời lẽ vô cùng lịch sự, rồi rẽ vào một con đường ngang dẫn đến một ngôi làng bên trái — Đến bữa tối, bà Tabby hết lời ca ngợi sự khôn ngoan và giáo dục tốt của ông Martin, và có vẻ tiếc nuối vì đã không có thêm cơ hội để thử thách tình cảm của hắn. Sáng hôm sau, bác tôi không khỏi ngạc nhiên khi nhận được từ người phục vụ một lá thư tay với những dòng chữ sau:

‘THƯA NGÀI,

Tôi có thể dễ dàng nhận ra qua ánh mắt của ngài, khi tôi vinh dự được trò chuyện với ngài tại Hatfield, rằng thân thế của tôi không có gì là xa lạ đối với ngài; và tôi dám chắc ngài sẽ không lấy làm lạ khi tôi rất mong muốn được đổi lấy lối sống hiện tại của mình bằng bất kỳ thứ nghề nghiệp lương thiện nào khác, dẫu cho nó có khiêm nhường đến đâu đi nữa, miễn là đủ mang lại cho tôi miếng cơm manh áo vừa phải và những giấc ngủ bình an — Có lẽ ngài sẽ cho rằng tôi đang nịnh bọt, khi nói rằng ngay từ khoảnh khắc tôi chứng kiến sự quan tâm hào hiệp của ngài dành cho người đầy tớ của mình, tôi đã dành một sự kính trọng và tôn kính đặc biệt cho con người ngài; thế nhưng những điều tôi nói hoàn toàn là sự thật. Tôi sẽ tự thấy mình vô cùng may mắn, nếu được nhận vào sự bảo bọc và phục vụ của ngài với tư cách là quản gia, thư ký, người quản tửu hầm, hoặc điền trang quản lý, vì tôi tự thấy bản thân có đủ năng lực cho những vị trí ấy, và tôi chắc chắn rằng mình sẽ không để lộ sự thiếu sót nào về lòng biết ơn và sự trung thành — Đồng thời, tôi rất ý thức được việc ngài sẽ phải đi chệch khỏi các nguyên tắc thông thường của sự thận trọng biết nhường nào, thậm chí chỉ để đem những lời bộc bạch của tôi ra thử thách; nhưng tôi không xem ngài là một người có suy nghĩ theo lối thông thường; và tôi biết, hoàn cảnh tế nhị của tôi sẽ biện minh cho bức thư ngỏ này gửi đến một trái tim ấm áp lòng nhân ái và trắc ẩn — Ngược lại, tôi hiểu rằng ngài đang đi khá xa về phía bắc, tôi sẽ tìm cơ hội để xuất hiện trước mặt ngài một lần nữa, trước khi ngài đặt chân đến biên giới Scotland; và tôi hy vọng rằng, đến lúc đó, ngài sẽ cân nhắc đến hoàn cảnh thực sự đáng thương của,

thưa ngài kính mến, người đầy tớ rất khiêm nhường và tận tụy của ngài, EDWARD MARTIN’

Viên địa chủ, sau khi đọc xong bức thư này, liền đưa nó vào tay tôi mà không nói một lời nào; và khi tôi đọc xong, chúng tôi nhìn nhau trong im lặng. Từ một tia sáng lấp lánh trong đôi mắt bác, tôi nhận ra trong lòng bác có nhiều điều hơn những gì lời nói biểu đạt để bênh vực cho tội nhân nghèo Martin; và đây chính xác cũng là cảm giác của tôi, điều mà bác không thể không nhận ra qua phương thức giao tiếp tương tự ấy — “Chúng ta phải làm gì (bác nói) để cứu vớt kẻ tội đồ này khỏi giá treo cổ, và biến hắn thành một thành viên hữu ích cho cộng đồng; thế nhưng người đời có câu: Cứu một tên trộm khỏi giá treo cổ, hắn sẽ cắt cổ anh đấy.” Tôi bảo bác rằng tôi thực sự tin Martin có khả năng chứng minh câu tục ngữ đó là sai; và rằng tôi sẽ hoàn toàn đồng tình với bất kỳ bước đi nào bác có thể thực hiện để đáp lại lời thỉnh cầu của hắn. Chúng tôi cùng nhau quyết định sẽ suy nghĩ kỹ lưỡng về vấn đề này, và trong lúc đó, tiếp tục cuộc hành trình. Những con đường bị cày nát bởi những trận mưa lớn vào mùa xuân gập ghềnh đến mức mặc dù chúng tôi di chuyển rất chậm, những cú xóc nảy vẫn gây ra cơn đau đớn dữ dội cho bác tôi, khiến bác trở nên vô cùng gắt gỏng khi chúng tôi đặt chân đến nơi này, nằm cách con đường bưu điện khoảng tám dặm, giữa Wetherby và Boroughbridge.

Nước khoáng Harrigate, nổi tiếng với công dụng chữa bệnh ngứa ghẻ và các chứng bệnh khác, được cung cấp từ một mạch nước dồi dào nằm trong thung lũng của một vùng đất hoang hoang dã, xung quanh đó người ta đã xây dựng khá nhiều ngôi nhà để phục vụ cho sự tiện lợi của những người đến uống nước khoáng, mặc dù rất ít trong số đó có người ở. Hầu hết khách lui tới đều trọ ở một khoảng cách nhất định, tại năm quán trọ riêng biệt nằm ở các khu vực khác nhau của vùng đất công cộng, từ đó họ đi đến giếng nước mỗi buổi sáng bằng xe riêng của họ. Những vị khách trọ ở mỗi quán trọ tạo thành một hội nhóm riêng biệt, cùng nhau ăn uống; và có một phòng sinh hoạt chung tiện nghi, nơi họ ăn sáng mặc đồ gia ở các bàn riêng biệt, từ tám giờ sáng cho đến mười một giờ, tùy theo thời điểm họ vô tình hoặc tự chọn ghé đến — Tại đây họ cũng uống trà vào buổi chiều, chơi bài hoặc khiêu vũ vào buổi tối. Tuy nhiên, có một phong tục tồn tại, mà tôi coi là một sự lạc điệu trong phép lịch sự. Các quý cô lần lượt mời trà; và thậm chí những cô gái mười sáu tuổi cũng không được miễn khỏi thứ áp thuế đáng xấu hổ này — Có một buổi vũ hội công cộng tổ chức bằng tiền quyên góp diễn ra mỗi đêm tại một trong các ngôi nhà, nơi tất cả khách từ các nhà khác được vào cửa bằng vé; và quả thực, Harrigate bám sát gót Bath về khoản vui chơi và phung phí — tuy nhiên với điểm khác biệt là ở đây chúng ta cởi mở và gần gũi hơn. Một trong các quán trọ đã kín chỗ cho đến tận gác mái, có không dưới năm mươi khách trọ cùng từng ấy người hầu. Gia đình chúng tôi không quá ba mươi sáu người; và tôi sẽ lấy làm tiếc nếu thấy con số ấy tăng thêm, vì chỗ ở của chúng tôi không thể mở rộng hơn được nữa.

Hiện tại, khách khứa dễ chịu hơn người ta có thể mong đợi từ một sự tụ họp tình cờ gồm toàn những kẻ hoàn toàn xa lạ với nhau — Dường như có một tinh thần chung giữa chúng tôi là duy trì tình bằng hữu tốt đẹp, và thúc đẩy các mục đích nhân đạo, vì lợi ích của những người đến đây chữa bệnh. Tôi thấy vài gương mặt quen thuộc mà chúng tôi đã bỏ lại ở Bath, mặc dù phần lớn là người từ các hạt phía Bắc, và nhiều người đến từ Scotland để hưởng lợi từ nguồn nước khoáng này — Trong một tập hợp đa dạng như vậy, ắt phải có vài nhân vật kỳ quặc, trong đó bà Tabitha Bramble không phải là người ít nổi bật nhất — Không nơi nào có sự giao lưu nam nữ mật khẩu như thế lại có thể khó chịu đối với một người phụ nữ mang những hoài bão và tính cách như bà — Bà đã có vài cuộc tranh cãi nảy lửa trên bàn ăn với một mục sư què quặt đến từ Northumberland, về sự tái sinh và sự vô nghĩa của đức hạnh đạo đức; và những luận điểm của bà được củng cố bởi một vị luật sư già người Scotland đội tóc giả màu lúa mạch đen, dù đã rụng hết răng và mất đi khả năng vận động chân tay, vẫn có thể khua môi múa mép một cách vô cùng lưu loát. Ông ta đã nịnh nót bà bằng những lời khen ngợi quá đà về lòng đạo đức và học thức của bà đến mức có vẻ đã chiếm được trái tim bà; và đổi lại, bà đối xử với ông ta bằng sự quan tâm ân cần cho thấy ý đồ muốn chiếm đoạt con người ông; nhưng qua mọi lời đồn đại, ông ta cáo già hơn mức có thể bị lừa vào bất kỳ cái bẫy nào mà bà giăng ra để chiếm đoạt tình cảm của ông.

Chúng tôi không có ý định ở lại Harrigate lâu, mặc dù hiện tại đây là đại bản phóng của chúng tôi, từ đó chúng tôi sẽ thực hiện một số chuyến đi chơi để thăm hai hoặc ba người họ hàng giàu có đã định cư ở vùng này.— Xin hãy gửi lời hỏi thăm của tôi tới tất cả bạn bè của chúng tôi ở Jesus, và cho phép tôi vẫn mãi là

Bạn thân thiết của bạn, J. MELFORD HARRIGATE, Ngày 23 tháng 6.