Thế là vụ rắc rối của mụ Blackerby chỉ là báo động giả, và tôi đã bảo toàn được hầu bao của mình ư? Dẫu vậy, tôi vẫn tiếc rằng tuyên bố của mụ lại quá vội vàng; bởi dù việc người ta nghĩ tôi có khả năng làm cho mụ mang thai có thể mang lại cho tôi chút tiếng tăm đi nữa, thì tai tiếng về một mối tình với cái bình sứt mẻ ấy chẳng đem lại cho tôi chút danh dự nào cả. Trong thư trước, tôi đã kể với bạn rằng tôi hy vọng được gặp Quin trong những giờ phút thăng hoa của ông tại quán rượu—nơi được coi là đền thờ của sự vui vẻ và tình bằng hữu, nơi ông, với tư cách là tư tế của thần Comus, tuôn ra những lời truyền cảm hứng đầy sự hóm hỉnh và hài hước—và tôi đã đạt được thỏa nguyện đó. Tôi đã dùng bữa tối với câu lạc bộ của ông tại quán Three Tuns, và có vinh dự ngồi lại với ông đến cùng. Vào lúc tám giờ rưỡi tối, ông được khiêng về nhà với sáu chai rượu claret hảo hạng trong bụng; và vì hôm đó là thứ Sáu, ông đã dặn dò không được làm phiền cho đến trưa thứ Chủ nhật. Bạn chớ nên tưởng rằng liều lượng này gây ra bất kỳ tác dụng nào khác cho câu chuyện của ông, ngoài việc làm cho nó trở nên thú vị một cách kỳ quặc. Quả thực, ông đã mất khả năng đi lại từ vài giờ trước khi chúng tôi chia tay, nhưng ông vẫn duy trì trọn vẹn mọi giác quan khác; và khi ông tuôn ra mọi ý tưởng kỳ quặc ngay khi chúng xuất hiện, tôi thực sự kinh ngạc trước sự rực rỡ trong tư duy và sức nặng trong biểu đạt của ông.
Quin là một kẻ thực sự sành sỏi trong chuyện ăn uống, và là một tay thực khách sành sỏi theo đúng nghĩa thông thường đến mức ông không thể chịu đựng nổi những món ăn tầm thường. Đây là một vấn đề vô cùng quan trọng đối với ông, đến nỗi ông luôn tự mình đảm nhận việc lo liệu thực phẩm; và một người được nhận vào bàn ăn của ông chắc chắn sẽ được thưởng thức những món ăn tinh tế và uống những loại rượu tuyệt hảo. Ông tự nhận mình là kẻ nghiện những niềm vui của dạ dày, và thường tự đùa cợt về tính ham hưởng lạc của bản thân; nhưng không hề có sự ích kỷ nào trong thèm muốn này. Ông nhận thấy rằng những bữa ăn ngon gắn kết tình bằng hữu, làm phấn chấn tinh thần, rộng mở tâm hồn, xua tan mọi sự gò bó trong trò chuyện, và thúc đẩy những mục đích tốt đẹp nhất của đời sống xã hội. Nhưng ngài James Quin không phải là một chủ đề có thể bàn luận gọn trong phạm vi một bức thư; vì vậy, hiện tại tôi xin để ông nghỉ ngơi, và chuyển sang một nhân vật có bộ mặt hoàn toàn khác.
Bạn mong muốn được làm quen sâu hơn với nhân vật người dì của chúng tôi, và kỳ vọng sẽ có nhiều niềm vui từ mối quan hệ của bà với ngài Ulic Mackilligut: nhưng hy vọng này của bạn đã tiêu tan từ trong trứng nước; mối quan hệ đó đã tan vỡ. Viên Nam tước người Ireland ấy là một con chó săn già, khi nhận ra bà ta chỉ là một xác chết thối tha, liền bỏ ngay dấu vết. Như tôi đã từng nói với bạn, mụ Tabitha Bramble là một ả gái già bốn mươi lăm tuổi. Về ngoại hình, bà ta cao lêu nghêu, xương xẩu, vụng về, ngực phẳng lỳ và gù lưng; nước da xám xịt và tàn nhang; đôi mắt không phải màu xám, mà xanh ngắt như mắt mèo, và thường xuyên đỏ ngầu; mái tóc có màu cát, hoặc đúng hơn là màu bụi; trán thấp; mũi dài, nhọn, và về phía chóp mũi luôn đỏ hỏn khi trời lạnh; môi héo hắt, miệng rộng, răng thưa thớt và lung lay, đủ mọi màu sắc và hình dạng; chiếc cổ dài héo quắt lại với hàng ngàn nếp nhăn. Về tính tình, bà ta kiêu ngạo, cứng nhắc, vain vọng, hách dịch, hay soi mói, hiểm độc, tham lam và bất nhân. Rất có thể, sự khắc nghiệt bẩm sinh của bà ta đã trở nên cay độc bởi những thất vọng trong tình trường; vì việc sống độc thân lâu năm của bà hoàn toàn không phải do ác cảm với hôn nhân: ngược lại, bà đã xoay sở đủ mọi cách để tránh cái biệt hiệu gái già đầy miệt thị.
Trước khi tôi ra đời, bà đã đi quá giới hạn trong việc tán tỉnh một sĩ quan tuyển quân, khiến tiếng tăm bị vấy bẩn đôi chút. Sau đó, bà lại đánh tiếng với vị linh mục phó xứ, người từng úp mở xa xôi về quyền bổ nhiệm chức giáo xứ tiếp theo vốn thuộc quyền ban phát của anh trai bà; nhưng khi nhận ra chức vị đó đã hứa hẹn cho người khác, hắn liền quay ngoắt đi; và để trả thù, mụ Tabby đã tìm cách tước đoạt chức vụ của hắn. Người tình tiếp theo của mụ là một trung úy hải quân, một người họ hàng trong gia đình, kẻ không hiểu những sự tinh tế của ái tình và không tỏ ra ác cảm với việc kết đôi với cô em họ Tabby theo con đường hôn nhân; nhưng trước khi mọi việc kịp được dàn xếp ổn thỏa, hắn ra khơi làm nhiệm vụ và tử trận trong một cuộc giao chiến với một chiến thuyền Pháp. Dù bị đánh bại nhiều lần như vậy, dì chúng tôi vẫn chưa tuyệt vọng. Mụ giăng bẫy đối với Tiến sĩ Lewis, người vốn là chốn nương thân tin cậy của bác tôi. Bà thậm chí còn lăn ra ốm vì chuyện này, và thuyết phục Matt đứng ra can thiệp với người bạn của mình; nhưng vị Tiến sĩ là một kẻ nhát gan, chẳng dễ gì mắc bẫy và đã thẳng thừng từ chối lời đề nghị: thế là mụ Tabitha lại đành phải kiên nhẫn một lần nữa, sau khi đã cố gắng vô vọng trong việc gây rạn nứt giữa hai người bạn; và giờ đây, bà thấy thật thích hợp khi tỏ ra vô cùng lịch thiệp với Lewis, người đã trở nên không thể thiếu đối với bà trong tư cách là một y sĩ.
Tuy nhiên, đó chưa phải là tất cả những nỗ lực mà bà đã bỏ ra để có thể tiến lại gần hơn với phái nam của chúng tôi. Gia tài ban đầu của bà vốn chỉ có một nghìn bảng Anh; nhưng bà đã kiếm thêm được năm trăm bảng nhờ cái chết của một người chị gái, và viên trung úy đã để lại cho bà ba khoản trong di chúc. Số tiền này đã được bà nhân lên gấp nhiều lần nhờ lối sống không tốn kém tại nhà anh trai, cùng việc buôn bán phô mai và vải flannel xứ Wales – sản phẩm từ đàn gia súc và xưởng sữa của ông. Hiện tại, số vốn của bà đã tăng lên khoảng bốn nghìn bảng Anh; và lòng tham của bà dường như ngày càng trở nên vô độ hơn: nhưng ngay cả điều đó cũng không khó chịu bằng bản tính ngang bướng của bà, thứ khiến cả gia đình luôn trong trạng thái bất an và náo động. Bà là một trong những kẻ kỳ quái tìm thấy niềm khoái cảm địa ngục trong việc bị đồng loại khiếp sợ và ghê tởm.
Tôi đã từng nói với bác rằng tôi ngạc nhiên khi một người có tính cách như bác lại có thể chịu đựng một thảm họa gia đình như vậy, trong khi nó có thể được loại bỏ một cách dễ dàng. Nhận xét đó đã chạm vào lòng tự ái của bác, vì nó giống như lời quở trách bác thiếu quyết đoán. Nhăn mũi lại và sụp lông mày xuống, bác nói: ‘Một thanh niên khi mới bước chân ra thế giới thường dễ cảm thấy ngạc nhiên trước nhiều điều mà một người từng trải biết là bình thường và không thể tránh khỏi. Người dì quý hóa này của cậu bỗng nhiên trở thành một phần trong cơ thể tớ rồi—Khỉ thật! Mụ ta như một vết thương mưng mủ trên da thịt tớ, động vào hay táy máy vào là tớ không sao chịu nổi.’ Tôi không đáp lời mà chuyển hướng câu chuyện. Bác thực sự có tình cảm với nguyên bản độc địa này; tình cảm ấy vẫn đứng vững bất chấp lẽ thông thường và bất chấp sự khinh miệt mà chắc chắn bác dành cho tính cách và trí tuệ của mụ ta. Hơn thế nữa, tôi tin chắc rằng mụ ta cũng có một thứ tình cảm vô cùng cay độc dành cho bác; dẫu tình yêu của mụ chẳng bao giờ bộc lộ dưới hìnhM thức nào khác ngoài sự bất mãn, và mụ vẫn kiên trì hành hạ bác xuất phát từ sự quan tâm thuần túy. Đối tượng duy nhất trong nhà nhận được những dấu hiệu ân sủng theo kiểu thông thường từ bà chính là con chó Chowder; một con chó bẩn thỉu đến từ Newfoundland, món quà mà bà được tặng từ vợ của một thuyền trưởng ở Swansey. Người ta có thể nghĩ rằng bà dành sự ưu ái cho con vật này bởi vẻ bề ngoài xấu xí và tính tình hung dữ của nó, nếu đó không thực sự là sự đồng cảm bản năng giữa tính khí của nó và của chính bà. Điều chắc chắn là bà vuốt ve nó không ngừng; thậm chí còn bắt cả nhà phải phục vụ con vật khốn kiếp này, thứ mà quả thực đã trở thành nguyên nhân trực tiếp dẫn đến việc rạn nứt giữa bà và ngài Ulic Mackilligut.
Phải kể cho bạn nghe thế này, ngày hôm qua mụ muốn đánh úp tội nghiệp Liddy, nên đã đến phòng khách điểm tâm mà chẳng có bạn đồng hành nào ngoài con chó của mình, với hy vọng gặp được vị Nam tước, người đã đồng ý khiêu vũ với bà vào buổi tối. Con Chowder vừa mới xuất hiện trong phòng, Bậc thầy Nghi lễ, tức giận vì sự xấc láo của nó, liền chạy đến xua đuổi và giơ chân dọa đá; nhưng con vật có vẻ coi thường quyền uy của hắn, nhe ra hàm răng trắng, dài và sắc nhọn đầy đe dọa, khiến vị quân vương nhỏ bé phải chùn bước. Trong lúc hắn đang đứng run rẩy trước đối thủ và gào lên gọi người phục vụ, ngài Ulic Mackilligut đã đến giải cứu; và ra điều không biết gì về mối quan hệ giữa kẻ xâm nhập này với chủ nhân của nó, ông đã giáng cho con vật một cú đá vào hàm, khiến nó tru lên chạy thẳng ra cửa. Mụ Tabitha, nổi giận trước sự lăng mạ này, liền đuổi theo sau, hét lên với một giọng khó chịu không kém; trong khi vị Nam tước đi theo một bên để xin lỗi vì sự nhầm lẫn của mình, còn Derrick đi bên kia để đưa ra những lời phàn nàn về các quy tắc và quy định của nơi này.
Chẳng những không hài lòng với những lời xin lỗi của vị Hiệp sĩ, bà còn khẳng định ông ta đích thị chẳng phải là một quý ông; và khi Bậc thầy Nghi lễ đề nghị dìu bà lên kiệu, bà liền gõ vào các đốt ngón tay hắn bằng chiếc quạt của mình. Người hầu của bác tôi vẫn đang đứng ở cửa, thế là bà và con Chowder cùng chui vào chiếc xe đó, cao chạy xa bay giữa những lời trêu chọc của phu kiệu và đám đông dân chúng. Tôi vừa đi ngựa ở Clerkendown về, tình cờ bước vào đúng lúc vụ lộn xộn vừa kết thúc. Vị Nam tước tiến lại phía tôi với vẻ mặt ra điều buồn rầu, kể lại sự việc; tôi cười lớn, và thế là nét mặt ông ta liền giãn ra. ‘Ôi linh hồn thân mến của tôi ơi (ông ta nói), khi tôi thấy một thứ giống như con thú hoang, nhe hàmh dọa nẫm Bậc thầy Nghi lễ, giống như con bò cái đỏ sắp nuốt chửng Tom Thumb vậy, tôi chẳng thể làm gì khác ngoài việc chạy đến giúp đỡ anh chàng nhỏ bé ấy; nhưng tôi chưa từng mơ rằng con thú đó lại là một trong những kẻ hầu cận của bà Bramble—Ồ! Nếu biết trước, tôi đã để mặc nó điểm tâm với Derrick rồi—Nhưng bạn thân mến của tôi ạ, bạn thừa biết việc người Ireland chúng tôi hay lơ đễnh và bắt nhầm tai thỏ là chuyện tự nhiên đến thế nào—Tuy nhiên, tôi xin nhận tội và cầu xin sự khoan hồng của bà; và hy vọng rằng một tội nhân ăn năn sẽ được tha thứ.’ Tôi bảo ông rằng vì đây không phải là hành vi cố ý từ phía ông, hy vọng ông sẽ không khiến bà trở nên bất dung.
Nhưng thực ra, tất cả mối bận tâm đó chỉ là giả vờ. Trong những bước tiến tấn công tình trường nhắm vào mụ Tabitha, ông đã bị đánh lừa bởi một sự nhầm lẫn ít nhất sáu nghìn bảng Anh trong việc tính toán gia sản của bà; và trong vấn đề này, ông vừa mới vỡ lẽ. Do đó, ông đã chớp lấy cơ hội đầu tiên để chuốc lấy sự phật ý của bà một cách lịch sự, theo cách chắc chắn sẽ chấm dứt mối quan hệ này; và ông chẳng thể chọn được cách nào hiệu quả hơn là đánh con chó của bà. Khi ông xuất hiện trước cửa nhà chúng tôi để bày tỏ lòng kính trọng với vị giai nhân đang nổi giận, ông đã bị từ chối tiếp đón và được thông báo rằng từ nay về sau ông sẽ chẳng bao giờ tìm thấy bà ở nhà nữa. Bà không hề khó gặp đối với Derrick, kẻ đến đòi lại công đạo cho sự lăng mạ mà bà đã gây ra cho hắn ngay tại thánh địa của hắn. Bà biết rằng việc giữ quan hệ tốt với Bậc thầy Nghi lễ là điều thuận lợi khi bà vẫn còn tiếp tục lui tới các phòng khiêu vũ; và sau khi nghe tin hắn là một nhà thơ, bà bắt đầu sợ bản thân sẽ xuất hiện trong một khúc ca dao hay bài thơ châm biếm nào đó. Do đó, bà đã đưa ra những lời ngụy biện cho việc mình đã làm, quy trách nhiệm cho sự hoảng loạn trong tinh thần; đồng thời hào phóng quyên góp cho các tập thơ của hắn, khiến hắn hoàn toàn nguôi giận và ngập tràn những lời khen ngợi dành cho bà. Hắn thậm chí còn nài nỉ được làm hòa với con Chowder; tuy nhiên, con vật đã từ chối; và hắn tuyên bố rằng nếu tìm thấy một tiền lệ nào trong biên niên sử của Bath – nơi hắn sẽ cẩn thận nghiên cứu vì mục đích này – thì chú chó cưng của bà sẽ được phép tham gia buổi điểm tâm công cộng tiếp theo. Nhưng tôi tin rằng bà sẽ không tự chuốc lấy sự bêu rếu hoặc đẩy con vật vào nguy cơ chịu nhục nhã lần thứ hai. Ai sẽ thay thế vị trí của Mackilligut trong trái tim bà, tôi không thể đoán trước; nhưng bất cứ thứ gì mang hình hài đàn ông đều được đón nhận hết. Dù bà là một tín đồ cuồng nhiệt của giáo hội với lòng nhiệt thành không khoan nhượng, tôi dám thề trước lương tâm rằng hiện tại bà sẽ chẳng phản đối gì nếu bàn chuyện trăm năm với một tín đồ phái Anabaptist, Quaker hay một kẻ theo đạo Do Thái; thậm chí còn sẵn sàng phê chuẩn bản giao kèo ấy bằng cái giá của việc tự cải đạo. Nhưng có lẽ, tôi đã đánh giá quá khắt khe về người họ hàng này, kẻ mà tôi phải thừa nhận rằng chẳng lấy làm biết ơn gì trước những lời nhận xét tốt đẹp của
Bạn của bạn, J. MELFORD. BATH, ngày 6 tháng 5.
