Sự tĩnh lặng dối lừa ấy chẳng kéo dài được bao lâu. Tôi nay lại chìm ngập trong biển muộn phiền, và chứng đau dạ dày cùng ruột của tôi đã tái phát; thế nên chắc tôi đành phải gác lại chuyến đi chơi xa mà mình đã lên kế hoạch — Cái quái gì mà tôi lại đi rước họa vào thân, dẫn theo một lũ đàn bà ba người trong chuyến hành trình này chứ? Ngày hôm qua, cô em quý hóa của tôi (nhân tiện xin nói thêm, nàng dạo gần đây đã trở thành một tín đồ thuần thành theo phái Methodist) bước vào phòng tôi, tay dẫn theo ông Barton, rồi với một vẻ mặt vô cùng đường bệ, nàng ngỏ ý muốn có một buổi nói chuyện đàng hoàng — “Thưa anh (nàng cất lời), vị quý ông này có điều muốn thưa lại, và em lấy làm hãn diện tin rằng điều đó sẽ càng được anh hoan nghênh hơn, bởi nó sẽ giúp anh tống khứ được một kẻ phiền toái.” Tiếp đó, ông Barton liền bày tỏ sự việc theo chiều hướng này — “Quả thật, tôi vô cùng ao ước được nên danh gia vọng tộc cùng gia đình ông, thưa ông Bramble, và tôi hi vọng ông sẽ không thấy có lý do gì mà phải dùng đến quyền làm anh để can thiệp.” “Còn về quyền hành ấy á (Tabby vừa nói, vừa ngắt lời ông ta với vẻ hơi hầm hực), tôi chẳng biết quyền gì mà ông ấy có quyền được áp dụng trong dịp này cả — Nếu tôi bày tỏ sự nể nang bằng cách cho ông ấy hay về bước đi mà tôi dự tính thực hiện, thì đó cũng là tất cả những gì ông ấy có quyền mong đợi xét theo lẽ phải — Tôi tin rằng đó cũng là tất cả những gì ông ấy sẽ làm với tôi, nếu ông ấy có ý định thay đổi tình trạng độc thân của chính mình — Nói tóm lại, thưa anh, tôi đánh giá quá cao tài đức phi thường của ông Barton, đến mức tôi đã bị thuyết phục để thay đổi quyết định sống độc thân, và trao phó hạnh phúc của mình vào tay ông ấy, bằng cách trao cho ông ấy một danh nghĩa hợp pháp đối với thân thể và tài sản của tôi, dẫu chúng có ra sao đi nữa. Công việc trước mắt là soạn thảo văn khế; và tôi sẽ rất biết ơn nếu anh giới thiệu cho tôi một vị luật sư vì mục đích đó.”

Bạn có thể đoán được màn dạo đầu ấy đã gây ra tác động thế nào đối với tôi; người mà, theo thông tin từ đứa cháu trai, cứ đinh ninh rằng ông Barton sắp sửa đưa ra lời thổ lộ tình cảm chính thức dành cho Liddy; tôi không khỏi ngẩn ngơ đứng nhìn trong sự kinh ngạc câm lặng, hết nhìn Tabby rồi lại nhìn kẻ được cho là tình nhân của nàng, người mà lúc sau đã cúi gầm mặt xuống với vẻ lúng túng đầy ngượng ngùng trong vài phút, rồi cáo lui với lý do bỗng nhiên bị chóng mặt — Bà Tabitha tỏ ra vô cùng lo lắng và muốn giữ ông ta lại dùng một chiếc giường trong nhà, nhưng ông nhất quyết đòi về nhà để uống vài giọt thuốc chuyên trị những trường hợp khẩn cấp như thế, và người tình của ông đã đành chiều theo ý muốn — Trong lúc ấy, tôi vô cùng bối rối trước cuộc phiêu lưu này (dù tôi đã lờ mờ đoán ra sự thật) và chẳng biết phải đối xử ra sao với bà Tabitha, thì Jery bước vào và bảo với tôi rằng cậu vừa trông thấy ông Barton bước xuống từ chiếc cỗ xe ngựa trước cửa nhà phu nhân Griskin — Sự kiện này có vẻ như đang báo trước một chuyến ghé thăm từ vị phu nhân nọ, và quả nhiên chúng tôi đã được tiếp đón vinh hạnh ấy chưa đầy nửa giờ sau — “Tôi thấy (bà ta cất lời) có một cuộc mai mối nhầm lẫn lẫn nhau giữa các vị thiện đây, và tôi đến để phân định rõ ràng cho phải lẽ” — Nói đoạn, bà trao tận tay tôi bức thư tay sau đây:

“THƯA ÔNG,

Ngay sau khi tôi trấn tĩnh lại được khỏi cơn bối rối cực độ do sự nhầm lẫn tai hại kia của quý lệnh tỷ gây ra, tôi liền nghĩ rằng mình có bổn phận phải đoan chắc với ông rằng, những cử chỉ săn đón của tôi đối với bà Bramble chưa bao giờ vượt quá ranh giới của sự lịch thiệp thông thường; và rằng trái tim tôi đã dành trọn vẹn cho tiểu thư Liddy Melford, như tôi đã từng vinh hạnh tuyên bố với anh trai cô ấy khi cậu ta gặng hỏi tôi về vấn đề này — Phu nhân Griskin rất đỗi tử tế khi nhận gánh vác không chỉ việc trao tận tay bức thư này, mà còn cả nhiệm vụ làm vỡ lẽ cho bà Bramble, người mà tôi dành cho sự kính trọng và tôn kính sâu sắc nhất, dẫu cho tình cảm của tôi đã vướng bận nơi khác nên không còn thuộc quyền định đoạt của

Kính thư ông, Người đầy tớ vô cùng khiêm nhường của ông, RALPH BARTON.”

Sau khi lướt mắt qua bức thư tay này, tôi liền bảo với vị phu nhân rằng tôi sẽ không làm chậm trễ thêm sứ mệnh thiện chí mà bà đã gánh vác nữa; thế là tôi cùng Jery lập tức lui sang căn phòng khác. Ở đó, chúng tôi chẳng mấy chốc đã nhận thấy cuộc trò chuyện trở nên vô cùng gay gắt giữa hai người phụ nữ; và cuối cùng, chúng tôi đã có thể nghe rõ mồn một những lời qua tiếng lại mang tính tranh cãi, khiến chúng tôi không thể chần chừ thêm được nữa nếu còn muốn giữ gìn phép lịch sự tối thiểu. Khi chúng tôi bước vào hiện trường cuộc tranh chấp, chúng tôi thấy Liddy đã nhập cuộc với hai vị tranh cãi, và đang đứng run rẩy ở giữa, như thể con bé sợ rằng họ sẽ chuyển từ lời nói sang những hành động thực tế hơn. Gương mặt của phu nhân Griskin trông tựa như vầng trăng tròn giữa một trận cuồng phong, vừa gay gắt, đỏ bừng lại vừa mang điềm gở; trong khi Tabby thì trông thật dữ tợn và hốc hác, với một diện mạo phảng phất sự bất hòa và hoảng loạn.—Sự xuất hiện của chúng tôi đã chặn đứng những lời lăng mạ qua lại giữa họ; thế nhưng vị phu nhân quay sang phía tôi, liền nói — “Họ hàng ạ (bà ta cất lời), tôi không khỏi cảm thấy mình đã nhận lại một sự vô ơn cay đắng từ người phụ nữ này, dẫu cho tôi đã phải nhọc công nhường nào để giúp đỡ gia đình cô ta” — “Gia đình tôi vô cùng biết ơn thịnh tình của phu nhân (Tabby thốt lên, kèm theo một tiếng cười khúc khích mang vẻ cuồng loạn); nhưng chúng tôi nào có quyền hưởng thụ những mối lương duyên qua lại từ một kẻ mai mối đáng kính đến thế.” “Nhưng dẫu có thế đi nữa, thưa bà Tabitha Bramble kính mến (người kia đáp lời), tôi vẫn sẽ cảm thấy mãn nguyện với sự chiêm nghiệm rằng: Đức hạnh chính là phần thưởng cho chính nó; và sẽ chẳng phải lỗi do tôi, nếu cô vẫn tiếp tục tự biến mình thành kẻ nực cười — Ông Bramble, người chẳng có chút mưu đồ vụ lợi nào cho riêng mình, chắc chắn sẽ dốc toàn lực để thúc đẩy mối lương duyên giữa ông Barton và cháu gái ông ấy, một mối lương duyên vừa danh giá lại vừa có lợi, và tôi dám cá rằng bản thân tiểu thư Liddy cũng sẽ chẳng có ý kiến gì phản đối đối với một biện pháp được tính toán kỹ lưỡng để mang lại hạnh phúc cho cuộc đời cô ấy” — “Xin phép được thưa lại với phu nhân (Liddy thốt lên với vẻ hoạt bát hiếm thấy), tôi chẳng mong đợi điều gì ngoài khốn khổ từ một biện pháp như thế; và tôi hy vọng các giám hộ của tôi sẽ có lòng trắc ẩn vừa đủ để không đem sự bình yên trong tâm hồn tôi ra mồi chài cho bất kỳ lợi ích hay gia sản nào” — “Ôi chao, tiểu thư Liddy! (bà ta liền nói) cô đã lĩnh hội rất khéo tấm gương từ người cô đáng kính của mình rồi đấy — Tôi hiểu ý cô muốn gì, và sẽ giải thích rõ ràng khi có dịp thích hợp — Còn bây giờ, tôi xin phép được cáo lui — Thưa phu nhân, tôi là kẻ hầu người hạ vô cùng tuân lệnh và tận tụy của ngài,” bà ta vừa nói vừa tiến sát lại gần em gái tôi, cúi rạp người chào thấp đến mức tôi cứ ngỡ bà ta định ngồi chổm hổm xuống sàn nhà. Lời chào hỏi ấy đã được Tabby đáp lại với một vẻ trang nghiêm không kém; và biểu cảm trên gương mặt của cả hai người khi họ vẫn duy trì tư thế ấy quả là một đề tài tuyệt vời cho nét cọ của bậc thầy Hogarth vinh quang, nếu như có một tài năng nào như thế xuất hiện trở lại trong những thời đại tẻ nhạt và đồi trụy này.

Jery đã hộ tống vị phu nhân về tận nhà, nhân cơ hội đó để trao trả lại chiếc hộp tráp cho Barton, đồng thời khuyên nhủ ông ta nên từ bỏ cuộc theo đuổi vốn dĩ gây ra bao sự khó chịu cho người em gái của ông, thế nhưng khi trở về, cậu ta tỏ ra vô cùng bực bội đối với bà — Phu nhân Griskin đã quả quyết với cậu rằng trái tim của Liddy đã bị kẻ khác chiếm mất từ trước; và ngay lập tức, khi hình ảnh của Wilson hiện về trong tâm trí, niềm kiêu hãnh gia tộc của cậu liền nổi sóng. Cậu thề sẽ tru diệt tên phiêu lưu kia, đồng thời tỏ ý muốn dùng lời lẽ kiên quyết với em gái mình; nhưng tôi đã khuyên cậu nên kìm nén cơn giận dữ cho đến khi tôi có dịp trò chuyện riêng với con bé.

Tội nghiệp con bé, khi tôi hết lòng gặng hỏi về vấn đề này, nó đã vừa khóc nức nở vừa thú nhận rằng Wilson quả thực đã đến suối nước nóng Hot Well tại Bristol, thậm chí còn lẻ tẻ bước vào phòng trọ của chúng tôi dưới vỏ bọc một tên hàng xén người Do Thái; nhưng chẳng có chuyện gì xảy ra giữa họ ngoài việc nó đã van xin hắn lập tức rút lui nếu như hắn còn chút bận tâm nào đến sự bình yên trong tâm hồn nó: rằng hắn đã biến mất theo đúng lời xin, sau khi đã cố gắng thuyết phục người hầu gái của em gái tôi chuyển một bức thư; thế nhưng mụ ta nhất quyết từ chối nhận, dù mụ ta đã đồng ý chuyển lời rằng hắn là một quý tộc thuộc dòng dõi danh giá; và rằng chỉ trong một thời gian ngắn nữa thôi, hắn sẽ đường hoàng bày tỏ tình cảm của mình dưới đúng thân phận thật — Con bé thú nhận rằng, dẫu cho hắn đã không giữ lời trong vụ việc cụ thể này, thì trong lòng nó hắn vẫn chưa phải là kẻ hoàn toàn phai nhạt tình cảm; nhưng nó đã long trọng hứa rằng sẽ không bao giờ tơ tưởng thư từ qua lại với hắn hay bất kỳ kẻ si tình nào khác trong tương lai, nếu không có sự hay biết và ưng thuận từ anh trai tôi và tôi.

Nhờ lời bộc bạch này, nó đã giảng hòa được với Jery; thế nhưng cậu thanh niên nóng tính ấy lại càng thêm phần căm phẫn đối với Wilson, kẻ mà giờ đây cậu xem như một tên bịp bợm đang ôm ấp những mưu đồ đê tiện nhằm vấy bẩn danh dự gia đình mình — Về phần Barton, hắn ta không khỏi cảm thấy bẽ bàng khi nhận lại món quà của mình cùng sự cự tuyệt phũ phàng từ đối phương; nhưng hắn không phải là kẻ dễ bị tổn thương sâu sắc bởi những cú vấp ngã kiểu ấy; và tôi chẳng biết liệu hắn có cảm thấy nhẹ nhõm khi bị Liddy hắt hủi hay không, giống như việc hắn được phép tiếp tục theo đuổi với rủi ro phải đối mặt mỗi ngày trước sự trả thù hay mưu mô của Tabby, một người mà nếu khinh suất sẽ phải trả giá đắt.—Tôi chẳng có mấy thời gian để mà chiêm nghiệm về những sự cố này; bởi vì căn nhà vừa tiếp đón một tên cảnh sát trưởng cùng đám tay sai của y, mang theo trát từ Quan tòa Buzzard nhằm khám xét chiếc ráp đựng đồ của Humphry Clinker, tên gia nhân của tôi,—người vừa mới bị bắt giam vì tội cướp đường. Sự kiện này đã đẩy toàn bộ gia đình vào cảnh hỗn loạn. Em gái tôi mắng xối xả tên cảnh sát vì dám cả gan xông vào khu nhà ở của một vị quý ông với lý do như thế mà chưa hề xin phép hay được chấp thuận; cô hầu gái thì sợ hãi đến phát cơn ngất xỉu, còn Liddy thì rơi những giọt nước mắt xót xa cho Clinker bất hạnh, thế nhưng trong chiếc ráp của y chẳng tìm thấy vật gì có thể củng cố cho nghi án cướp bóc cả.

Về phần mình, tôi hoàn toàn đinh ninh rằng tên thanh niên này đã bị nhận dạng nhầm thành kẻ khác, và tôi lập tức đến gặp vị quan tòa nhằm bảo lãnh cho y được tại ngoại; nhưng tại đó, tôi nhận thấy sự việc nghiêm trọng hơn nhiều so với dự tính — Tội nghiệp Clinker đứng run rẩy trước vành móng ngựa, xung quanh vây kín bởi đám thợ săn tiền thưởng; và cách đó không xa là một tên lùn tịt, chắc nịch, làm nghề đánh xe ngựa, chính là kẻ đã tố cáo y, kẻ đã túm lấy y giữa phố và thề độc nhận dạng y chính xác là kẻ mang tên Clinker đó, vào ngày 15 tháng Ba vừa qua tại Blackheath, đã thực hiện vụ cướp tài sản của một vị quý ông ngồi trên chiếc xe ngựa bưu điện do chính y (tên đánh xe) điều khiển — Lời khai này là đủ cơ sở để tống giam y; và thế là y đã bị tống giam vào nhà tù Clerkenwell, nơi Jery đã ngồi xe đi cùng nhằm gửi gắm y chu đáo cho người cai ngục để y không phải thiếu thốn bất kỳ tiện nghi nào mà nơi đó có thể cung cấp.

Đám đông tụ tập lại để ngắm nhìn tên cướp đường ấy đều đủ sự tinh đời để nhận ra điều gì đó vô cùng gian xảo hiện hữu trên gương mặt y; thứ mà (xin phép cho tôi được nói lời cáo lỗi) lại chính là bức tranh đích thực của sự ngây thơ; và bản thân vị quan tòa cũng đưa ra cách lý giải vô cùng cay nghiệt đối với một số câu trả lời của y, mà theo ông ta, mang đầy vẻ mập mờ và lẩn tránh của một kẻ phạm tội lâu năm; nhưng theo quan điểm của tôi, sẽ công bằng và nhân văn hơn biết mấy nếu quy những điều đó cho sự hoảng loạn mà chúng ta có thể hình dung được ở một chàng trai nhà quê ngơ ngác trong hoàn cảnh như thế. Tôi vẫn đinh ninh rằng y vô tội; và với niềm tin chắc chắn ấy, tôi chẳng thể làm gì khác ngoài việc dốc hết sức lực để đảm bảo y không bị vu oan giáng họa — Ngày mai, tôi sẽ phái đứa cháu trai đến thăm hỏi vị quý ông từng bị cướp, và khẩn nài ông ấy mở lòng nhân ái đến tận nơi nhìn mặt kẻ tù nhân; để trong trường hợp ông ấy nhận ra y hoàn toàn khác biệt so với kẻ cướp đường thực sự, ông ấy có thể đứng ra làm chứng minh oan cho y — Dù số phận của Clinker có ra sao đi nữa, thì vụ việc chết tiệt này cũng sẽ mang lại cho tôi nỗi bực dọc không tài nào chịu nổi — Tôi đã sớm nhiễm phải một trận cảm lạnh khủng khiếp do lao mình ra ngoài trời từ phòng khách của vị quan tòa, nơi tôi đã phải chịu cảnh oi bức giữa đám đông; và dẫu cho tôi có không bị quật ngã bởi chứng gút đi chăng nữa, thì tôi vẫn cứ phải tá túc tại London trong vài tuần lễ, cho đến khi tên khốn khổ này ra tòa xét xử tại Rochester; thế nên rất có thể, chuyến viễn chinh miền bắc của tôi đã chính thức tiêu tùng.

Nếu bạn có thể tìm thấy bất kỳ điều gì trong túi khôn triết học của mình để an ủi tôi giữa bộn bề khốn đốn và lo âu này, xin hãy chia sẻ ngay đến

Người bạn bất hạnh của anh, MATT. BRAMBLE LONDON, Ngày 12 tháng Sáu.