Càng tiến về phương Nam, những cuộc phiêu lưu lại càng thêm phần dồn dập. Lismahago nay đã công khai tỏ lòng ngưỡng mộ với dì chúng ta, và tiến hành việc tán tỉnh dưới sự cho phép từ anh trai bà; vậy nên chắc chắn chúng ta sẽ được dự một đám cưới vào dịp Giáng sinh tới. Tôi rất mong anh có mặt trong ngày lễ vu quy để giúp tôi tung bó bít tất cùng thực hiện các nghi thức riêng có trong dịp trọng đại ấy — tôi chắc chắn rằng nó sẽ mang lại đôi chút niềm vui thú, và thực tình, anh hoàn toàn bõ công lặn lội băng qua xứ sở chỉ để ngắm nhìn hai nhân vật kỳ cục ấy nằm chung giường với những chiếc mũ ngủ viền đăng ten: chàng thì là biểu tượng của sự vui tươi, còn nàng là bức tranh của lòng nhân hậu. Tất cả viễn cảnh tốt đẹp ấy suýt chút nữa đã bị phủ mây mờ và tiêu tan hoàn toàn, hệ quả từ một sự hiểu lầm mới đây giữa hai vị thông gia tương lai, dẫu vậy, mọi chuyện giờ đây đã được tháo gỡ một cách tốt đẹp.
Cách đây vài ngày, bác tôi và tôi, khi đang trên đường đến thăm một người họ hàng, đã gặp huân tước Oxmington tại dinh cơ của ngài ấy. Ngài đã ngỏ lời mời chúng tôi dùng bữa trưa vào ngày hôm sau, và chúng tôi đã nhận lời.—Theo đó, chúng tôi gửi gắm các bà dưới sự chăm sóc của đại úy Lismahago tại quán trọ nơi chúng tôi đã nghỉ qua đêm hôm trước, nằm ở một thị trấn nhỏ cách dinh cơ của ngài huân tước chừng một dặm, rồi lên đường đúng giờ hẹn. Chúng tôi được thết đãi một bữa tiệc theo mốt thời thượng với đầy vẻ phô trương trước một nhóm chừng hơn chục người, chẳng một ai trong số đó ngài từng gặp trước đây.—Huân tước vốn nổi tiếng vì sự kiêu ngạo và tính khí thất thường nhiều hơn là lòng hiếu khách hay sự hiểu biết; và quả thực, có vẻ như ngài coi các vị khách của mình chẳng khác nào những vật dụng để phản chiếu ánh hào quang từ sự vĩ đại của chính ngài.—Nơi đó ngập tràn vẻ tôn nghiêm nhưng lại thiếu vắng sự lịch thiệp, cùng vô số lời ca tụng xã giao nhưng chẳng có lấy một mẩu trò chuyện.—Trước khi món tráng miệng được dọn đi, người chủ nhà quý tộc của chúng tôi đã nâng ly chúc mừng ba lần theo thông lệ; sau đó, ngài gọi một ly rượu vang, cúi đầu chào khắp lượt và chúc chúng tôi một buổi chiều tốt lành. Đó là hiệu lệnh để khách khứa giải tán, và họ tuân theo ngay lập tức, ngoại trừ vị điền chủ của chúng ta — người đã vô cùng bàng hoàng trước cách thức tống khứ ấy.—Nét mặt ông biến đổi, cắn môi im lặng nhưng vẫn giữ nguyên chỗ ngồi, khiến huân tước thấy buộc phải đưa ra thêm một lời ám chỉ nữa khi nói rằng ngài rất vui được đón tiếp chúng tôi vào dịp khác. “Chẳng có thời điểm nào thích hợp hơn hiện tại (ông Bramble cất tiếng); huân tước vẫn chưa cạn ly chúc mừng người tuyệt vời nhất trong thế giới Thiên Chúa giáo đâu.” “Tôi sẽ chẳng uống cạn ly nào nữa trong ngày hôm nay đâu (chủ nhà chúng ta đáp); và tôi lấy làm tiếc khi thấy các ông đã uống quá nhiều.—Hãy gọi xe cho quý ông này ra cổng.”—Nói đoạn, ngài đứng dậy và bỏ đi một cách đột ngột; vị điền chủ của chúng ta đồng thời vùng đứng dậy, đặt tay lên đốc kiếm và trừng trừng nhìn ngài với vẻ mặt đầy hung ác. Khi người chủ nhà đã biến mất theo cách đó, bác tôi liền bảo một tên gia nhân xem tiền bạc thanh toán ra sao; và khi tên hầu đáp rằng, “Đây không phải là quán trọ,” bác liền thốt lên, “Ta xin lỗi ngươi nhé, ta nhận ra điều đó rồi; nếu phải, hẳn là chủ nhà đã lịch sự hơn. Dù sao thì cũng có một đồng guinea đây; cầm lấy và nhắn với chủ nhân của ngươi rằng ta sẽ chưa rời khỏi xứ này cho đến khi có cơ hội tận mặt cảm ơn sự lịch thiệp cùng lòng hiếu khách của ngài ta.”
Chúng tôi liền bước xuống lầu xuyên qua hai hàng đầy gia bồng, rồi lên xe ngựa tiếp tục hành trình trở về. Nhận thấy vị điền chủ đang vô cùng phật lòng, tôi đánh bạo bày tỏ sự không đồng tình trước cơn thịnh nộ của ông, và nhận xét rằng vì ai nấy đều thừa biết huân tước Oxmington có bộ óc chẳng mấy bình thường, một người khôn ngoan lẽ ra nên cười trừ thay vì tức giận trước sự thiếu giáo dục lố bịch ấy.—Ông Bramble tỏ ra khó chịu trước việc tôi dám tỏ ra khôn ranh hơn ông trong hoàn cảnh này; và bảo tôi rằng, vì ông vẫn luôn tự mình suy xét trong mọi biến cố của cuộc đời, ông sẽ vẫn tiếp tục tận dụng đặc quyền ấy, nếu tôi vui lòng cho phép.
Khi trở về quán trọ, ông kéo riêng Lismahago vào phòng kín; và sau khi giải thích cơn bực dọc của mình, ông đề nghị viên sĩ quan này thay mặt ông đến đòi huân tước Oxmington phải đền bù danh dự.—Viên trung úy nhận trọng trách ấy và lập tức lên đường tể mã đến dinh cơ của huân tước, đi cùng theo thỉnh cầu của chính anh ta là đầy tớ Archy Macalpine của tôi — người từng có thời gian phục vụ trong quân ngũ; và quả thực, nếu Macalpine cưỡi trên lưng một con lừa, cặp đôi này trông chẳng khác nào hiệp sĩ xứ La Mancha và tay tùy tùng Panza của ông ta. Phải sau một hồi đôi co, Lismahago mới xin được một buổi diện kiến riêng, nơi anh ta long trọng thách đấu tay đôi với huân tước dưới danh nghĩa của ông Bramble, đồng thời yêu cầu ngài ấn định thời gian và địa điểm. Huân tước Oxmington vô cùng bối rối trước sứ điệp bất ngờ này đến mức trong chốc lát chẳng thể thốt ra được câu trả lời rành mạch nào; ngài cứ đứng trân trân nhìn viên trung úy với những biểu hiện hoảng loạn rõ mười mươi. Cuối cùng, giật chuông với một lực mạnh mẽ, ngài la lên: “Cái gì! Một thường dân dám gửi lời thách đấu tới một vị quý tộc ngang hàng với tước hiệu vương quốc ư!—Đặc quyền! Đặc quyền!—Có kẻ mang đến đây cho ta lời thách đấu từ tên xứ Wales đã dùng bữa tại bàn tiệc của ta—Thật là một tên vô lễ trơ trẽn.—Hơi men trong rượu của ta vẫn còn chưa bay hết khỏi đầu hắn đây mà.”
Cả dinh thự lập tức náo loạn.—Macalpine thực hiện cuộc rút lui ra dáng quân nhân cùng hai con ngựa; nhưng viên đại úy bất thình lình bị vây kín và bị tước vũ khí bởi đám gia nhân dưới sự chỉ huy của một tên hầu phòng người Pháp trong chiến tích ấy; thanh kiếm của anh ta bị nhét qua một chiếc bồn tiểu tiện, còn thân chủ thì bị quăng xuống ao ngựa. Trong bộ dạng ấy, anh ta quay trở lại quán trọ, giận điên người vì nỗi nhục nhã. Cơn thịnh nộ của anh ta dữ dội đến mức đã đặt nhầm đối tượng.—Anh ta muốn gây gổ với ông Bramble; anh ta bảo rằng mình đã bị bôi nhọ vì chính ông, và đòi hỏi ông phải bồi thường danh dự.—Bác tôi nổi giận đùng đùng chỉ trong chớp mắt; và ông giục anh ta hãy làm rõ những yêu sách của mình.—“Hoặc là buộc huân tước Oxmington phải đền bù danh dự cho tôi (anh ta hét lên), hoặc chính ông phải đền bù cho tôi bằng thân phận của mình đi.” “Phương án sau xem ra dễ dàng và nhanh chóng hơn đấy (vị điền chủ đáp, vừa vùng đứng dậy): nếu anh sẵn sàng đi dạo một chuyến, tôi xin tòng mệnh ngay lúc này đây.”
Đúng lúc đó, họ bị cắt ngang bởi bà Tabby — người đã nghe lén toàn bộ câu chuyện từ đầu đến cuối.—Bà liền xông bổ vào phòng, chạy giữa hai người trong trạng thái vô cùng kích động và thốt lên: “Đây là cách anh thể hiện sự quan tâm dành cho tôi ư (bà nói với viên trung úy), khi đi tìm lấy mạng của anh trai tôi?” Lismahago — kẻ có vẻ dịu xuống khi bác tôi nóng lên — liền trấn an bà rằng anh ta dành sự kính trọng rất lớn cho ông Bramble, nhưng anh ta còn coi trọng danh dự của chính mình hơn nhiều, thứ vốn đã vấy bẩn; tuy nhiên, một khi điều đó được gột rửa sạch sẽ, anh ta sẽ chẳng còn lý do gì để bất mãn nữa. Vị điền chủ bày tỏ rằng ông vốn dĩ phải có trách nhiệm bảo vệ danh dự cho viên trung úy; nhưng vì anh ta đã tự lo liệu lấy cho mình, thì cứ việc tự nuốt trôi và tiêu hóa nó cho suôn sẻ — Nói tóm lại, nhờ có sự hòa giải của bà Tabitha, sự tỉnh ngộ của viên đại úy — người nhận ra mình đã đi quá đà — cùng những lời can gián từ bề tôi hèn mọn của anh đây khi vừa gia nhập vào thời điểm ấy, hai nhân vật kỳ cục đó đã làm hòa hoàn toàn; và rồi chúng tôi tiến hành bàn bạc về các phương thức để trả thù cho những sự lăng mạ mà họ đã phải chịu đựng từ vị quý tộc hỗn láo kia; bởi cho đến khi mục tiêu đó được hoàn thành, ông Bramble đã thề thốt một cách vô cùng quả quyết rằng ông sẽ không rời khỏi quán trọ nơi chúng tôi đang trọ dù có phải đón lễ Giáng sinh ngay tại chốn này đi chăng nữa.
Hệ quả từ những cuộc bàn bạc ấy là vào buổi sáng ngày hôm sau, tất cả chúng tôi cùng đoàn gia nhân — bao gồm cả đánh xe — kéo đến dinh cơ của huân tước theo một khối thống nhất, ai nấy đều cưỡi ngựa với súng lục đã lên đạn và mồi sẵn sàng.—Được chuẩn bị sẵn sàng cho trận chiến như thế, chúng tôi diễu hành một cách trang nghiêm và chậm rãi trước cổng của huân tước, đi qua đi lại ba lần theo cách mà ngài không tài nào không nhìn thấy chúng tôi, và chắc chắn sẽ phải nghi ngờ nguyên do cho sự xuất hiện ấy.—Sau bữa trưa, chúng tôi quay lại và thực hiện đúng cuộc diễu hành ấy một lần nữa, để rồi lại lặp lại vào buổi sáng hôm sau; nhưng chúng tôi chẳng cần phải kiên trì theo đuổi các chiến thuật ấy quá lâu. Khoảng trưa ngày hôm đó, chúng tôi nhận được chuyến ghé thăm từ người quý tộc tại dinh cơ nơi chúng tôi từng lần đầu trông thấy huân tước Oxmington. Ngài đến để đưa ra những lời xin lỗi nhân danh huân tước — người đã tuyên bố rằng bản thân chẳng có ý định xúc phạm bác tôi khi thực hiện những điều từ trước tới nay vẫn là thông lệ tại tư gia của ngài; còn về phần những sự nhục mạ giáng lên viên sĩ quan, đó là những việc xảy ra ngoài sự hay biết của huân tước, do chính tên hầu phòng của ngài xúi giục.—“Nếu sự việc là như vậy (bác tôi cất giọng quả quyết), tôi sẽ thỏa mãn với những lời cáo lỗi trực tiếp từ huân tước Oxmington; và tôi hy vọng bạn tôi sẽ thấy hài lòng với hành động tống cổ tên khốn kiếp trơ trẽn ấy khỏi đội ngũ gia nhân của ngài.”—“Thưa ngài (Lismahago kêu lên), tôi buộc phải kiên quyết đòi trả thù cá nhân cho những tổn hại cá nhân mà tôi đã phải gánh chịu.”
Sau một hồi tranh luận, sự việc đã được dàn xếp theo cách thế này.—Huân tước, khi gặp lại chúng tôi tại tư gia của người bạn, đã tuyên bố rằng ngài lấy làm tiếc vì những chuyện đã xảy ra; và rằng ngài hoàn toàn không có ý định gây hiềm khích. Tên hầu phòng buộc phải quỳ gối xin lỗi viên trung úy, để rồi Lismahago, trước sự kinh ngạc của tất cả những ai có mặt, đã bồi cho hắn một cú đá cực mạnh thẳng vào mặt khiến hắn ngã ngửa ra đằng sau, miệng thét lên một cách cuồng nộ: “Oui je te pardonne, gens foutre.”
Đó chính là kết cục tốt đẹp của cuộc phiêu lưu đầy hiểm nguy này — thứ từng đe dọa mang lại vô vàn phiền muộn cho gia đình chúng ta; bởi vị điền chủ vốn là một trong những kẻ sẵn sàng hy sinh cả sinh mạng lẫn gia tài còn hơn là để lại dù chỉ là một vết nhơ hay tì vết nhỏ nhất lên danh dự cùng uy tín của bản thân. Ngài huân tước vừa mới đọc xong lời xin lỗi với một vẻ mặt vô cùng miễn cưỡng liền vội vã rời đi trong tâm trạng rối bời, và tôi dám cá rằng ngài sẽ chẳng bao giờ dám mời thêm bất kỳ một người xứ Wales nào đến bàn ăn của mình nữa.
Chúng tôi lập tức rời khỏi bãi chiến trường của chiến tích ấy để tiếp tục hành trình; dẫu vậy, chúng tôi chẳng đi theo một lộ trình cố định nào cả. Chúng tôi thực hiện những khúc rẽ nhỏ để ngắm nhìn các thị trấn nổi bật, biệt thự cùng những chốn kỳ thú ở cả hai bên đường đi; cứ thế tiến bước từng bước chậm rãi về hướng biên giới xứ Monmouthshire: nhưng dẫu giữa những chuyển động bất định ấy, chẳng hề có chút lệch lạc hay khác thường nào trong tình cảm thắm thiết mà tôi gửi trao, anh Wat thân mến,
Dành trọn vẹn cho anh, J. MELFORD
Ngày 28 tháng 9.
