Năm Hưng Khàn thứ bảy, ngày mùng bảy tháng Sáu, trời chưa sáng hẳn, trước cửa các tòa báo như "Minh Báo" và "Công Nghị Báo" ở Trung Đô, những cỗ xe ngựa đưa báo đã xếp thành một hàng dài. Sau khi báo được chất lên xe, phu xe liền đánh xe hướng về các phường khu. Từng chồng báo được đưa đến các sạp báo, mà tại các phường khu nơi bách tính sinh sống, từ sáng sớm đã có những đứa trẻ tám, chín tuổi đợi sẵn ở đó. Chúng sẽ mở các sấp báo ra, rồi đem giao vào hòm thư của những người đặt báo. Đối với chúng, việc phát báo là một cơ hội kiếm tiền. Việc phát báo vào lúc sáng sớm không hề làm ảnh hưởng đến việc học tập của chúng. Dù là ở Trung Đô hay những nơi khác của Đại Minh, đại khái vào lúc sáng sớm, sẽ có hàng ngàn hàng vạn đứa trẻ đi khắp các con hẻm để đưa báo cùng sữa tươi đến trước cửa ngõ của muôn nhà, và hôm nay cũng không ngoại lệ.

Khoảng bảy giờ sáng, cũng như mọi khi, Đinh Mạc Thôn sau khi thức dậy liền đi thẳng ra trước cửa. Trước khi mở tờ báo, anh tiện tay lau qua tấm bảng hiệu treo cạnh cửa, dù trên đó chẳng hề có bụi, nhưng đây cũng đã thành một thói quen. Trên tấm bảng hiệu bằng gỗ ấy, ngoài số nhà ra, còn đề hai chữ "Đinh phủ".

Tấm bảng hiệu này chính là bộ mặt của nhà họ Đinh.

Kẹp tờ báo vào nách, Đinh Mạc Thôn lại lấy từ trong hộp sữa bên cạnh ra một chai sữa tươi, đây là để cho các con uống. Cho trẻ con uống sữa tươi là một thói quen được truyền ra từ trong hoàng cung. Mặc dù bản thân Đinh Mạc Thôn không quen với mùi vị của sữa tươi, nhưng điều đó không hề cản trở việc anh cố gắng đặt cho các con một chai sữa mỗi ngày.

“Uống sữa tươi, cũng không biết có thực sự giúp người ta khỏe mạnh lên không nữa……”

Tuy trong lòng vẫn mang theo sự hoài nghi, nhưng Đinh Mạc Thôn chưa từng tiếc nuối số tiền một lạng rưỡi bạc mua sữa mỗi năm này. Trong suy nghĩ của anh, đến cả con rồng cháu tiên như Hoàng thái tử còn uống những thứ đó, tự nhiên chúng phải là đồ tốt.

“Ít nhất, đây cũng là cống phẩm……”

Khi tự an ủi mình như vậy, Đinh Mạc Thôn đặc biệt liếc nhìn huy hiệu "Chứng nhận hoàng gia" trên nhãn mác chai sữa. Chỉ là, anh hoàn toàn không biết rằng cổ đông lớn nhất của "Ích Sinh Nhũ Nghiệp" chính là hoàng thất, hoàng gia khuyến khích uống sữa tươi, có lẽ cũng có mấy phần lợi ích liên quan trong đó.

Các con uống sữa, còn Đinh Mạc Thôn với tư cách là người lớn thì đương nhiên là uống cháo ăn bánh bao. Khi anh ngồi trước bàn chuẩn bị dùng bữa, một tay khác đã trải tờ báo ra. Tờ báo vừa mới được mở rộng, suýt chút nữa anh đã bị ngụm cháo kê vừa đưa lên miệng làm cho nghẹn ngào.

“Đây…… Đây là ngự bút của bệ hạ!”

Trong nỗi kinh ngạc tột độ, đôi mắt anh dán chặt vào bài viết trên tờ báo, chỉ riêng tựa đề của bài báo đó thôi cũng đủ khiến cho tâm can anh chấn động——《Sự tôn quý của quân nhân》

“Sông dài biển lớn cuồn cuộn chảy ngàn dặm, ấy là lồng ngực của quân nhân; núi Thái Sơn uy nghiêm hùng vĩ sừng sững, ấy là tư tưởng của quân nhân; cây thông cô độc ánh trăng lạnh lẽo thanh cao rạng rỡ, ấy là khí tiết của quân nhân. Cho nên kẻ làm quân nhân, biết có nước mà không biết có nhà; biết có nước mà không biết có thân; biết có chết mà không biết có sống; biết tiến thủ mà không biết thoái thủ; biết tinh thần mà không biết ý khí; biết tuân phục mà không biết kháng cự; biết mệnh lệnh biết kỷ luật quân đội, không biết vợ con, không biết nước địch. Lòng can đảm của họ, sự tỉ mỉ của họ, khí phách trầm hùng của họ, phẩm hạnh cao thượng của họ, ánh mắt nhạy bén của họ, thủ đoạn cay độc của họ, động tác mạnh mẽ dứt khoát của họ, lời nói chân thành của họ. Rèn luyện thân thể giữa chốn hầm băng giá lạnh, thu nạp tâm trí vào trong hạt bụi hạt kê; rượu ngon mỹ vị, chính là máu tươi tanh nồng của chiến hữu; cao lương mỹ vị trong ngự trù, chính là đạn pháo của kẻ địch mạnh. Sống làm trường thành vạn dặm của quốc gia, chết làm pháp bảo che chở cho ức vạn quốc dân. Sấm sét vang tai mà không sợ hãi; vạc dầu nung xương mà không hoảng hốt. Nhịn điều người khác không thể nhịn; quyết đoán điều người khác không thể quyết đoán. Nụ cười của họ, trẻ em phụ nữ đều có thể gần gũi; sự phẫn nộ của họ, sư tử mãnh long cũng có thể nuốt chửng. Nhấc chân một bước thì non sông đổi sắc; cất lệnh một tiếng thì toàn cầu nín thở. Năng lực vĩ đại của họ là thế, tính chất kiên cường nhẫn nại của họ là thế, thân phận cao cả thanh khiết của họ là thế, đầu óc thuần phác của họ là thế……”

Đọc một mạch xong bài viết này, Cố Viêm Vũ chỉ cảm thấy hơi thở có chút dồn dập. Ngón tay anh siết chặt tờ báo, một tay khác lại không ngừng gõ lên mặt bàn, đôi mắt càng lúc càng dừng lại lâu trên tờ báo mỏng manh, tựa như đang đắm chìm thưởng thức thư pháp rồng bay phượng múa của Trạng nguyên công.

Thực ra, đây chẳng qua chỉ là kiểu chữ Tống thông thường nhất, làm gì có thư pháp nào, chẳng qua chỉ là bản in khắc mà thôi, thế nhưng điều đó không hề cản trở việc anh đọc tiếp. Thế nhưng những ai hiểu rõ anh chắc chắn có thể nhìn ra, trạng thái hiện tại của anh tuyệt đối không phải là đang thưởng thức.

Ngay lúc anh đang trầm tư, mưu sĩ Từ Phảng nhẹ nhàng bước tới án thư của anh, khơi khơi cúi người, vô cùng cung kính nói với anh rằng:

“Thủ phụ, báo hôm nay ngài đã xem chưa?”

Mặc dù giọng điệu của Từ Phảng thoạt nhìn có vẻ bình tĩnh, nhưng Cố Viêm Vũ vẫn nghe ra sự căng thẳng ẩn chứa trong đó. Từ Phảng là danh sĩ Tô Châu, tuân theo di huấn của phụ thân "không được bước chân vào làm quan nhà Thanh" mà lui về ở ẩn cho đến chết. Hết đời quan sứ nhà Mãn Thanh này đến đời khác vì muốn ra vẻ phong nhã, đã đến cửa nhà ông rất nhiều lần nhưng đều bị từ chối tiếp kiến.

Vốn dĩ Tô Châu và Thường Châu giáp ranh nhau, với tài năng của Từ Phảng, năm xưa khi bệ hạ khởi binh, nếu như có thể đầu quân cho bệ hạ, nói không chừng bây giờ cũng đã là đại thần trọng triện trong triều rồi. Chỉ tiếc là ông lại bỏ lỡ cơ hội đó, mãi cho đến trước chiến dịch Bắc phạt của bệ hạ, theo lời mời của Cố Viêm Vũ, ông mới đến phủ đệ của ngài làm mưu sĩ.

Trong suốt mấy năm qua, Cố Viêm Vũ đã nhiều lần tiến cử Từ Phảng với bệ hạ, nhưng vẫn luôn không tìm được vị trí thích hợp. Dù sao đi nữa, việc phóng trứ danh ra ngoài làm một gã tri phủ đối với ông mà nói thì có chút hơi quá tài năng, nhưng nếu giao cho các chức vụ như tuần phủ, bố chính sứ v.v. thì lại khó bề thuyết phục chúng nhân. Cũng chính vì thế, mọi chuyện mới cứ trì hoãn cho đến tận bây giờ. Vì chuyện này, Cố Viêm Vũ có thể nói là vô cùng đau đầu, vẫn luôn do dự không biết nên tiến cử ông vào vị trí nào.

“Ừm, bài viết này nhất định sẽ gây ra sóng to gió lớn đây.”

“Quả thực là vậy.”

Đáp lời một tiếng, Từ Phảng nhìn thủ phụ rồi nói.

“Bệ hạ đề cao quân nhân đến nhường này, chỉ e chưa chắc đã là phúc khí của Đại Minh chúng ta!”

Cố Viêm Vũ không hề lên tiếng ngay, anh lại một lần nữa cầm tờ báo lên, sau đó lớn tiếng đọc rằng.

“Sông dài biển lớn cuồn cuộn chảy ngàn dặm, ấy là lồng ngực của quân nhân; núi Thái Sơn uy nghiêm hùng vĩ sừng sững, ấy là tư tưởng của quân nhân; cây thông cô độc ánh trăng lạnh lẽo thanh cao rạng rỡ, ấy là khí tiết của quân nhân.”

Đọc xong đoạn mở đầu, anh mới cất lời.

“Đem quân nhân sánh với sông ngòi, Thái Sơn, thông cô, trăng lạnh, làm đến mức độ này, quả thực là xưa nay chưa từng có!”

“Đâu chỉ là xưa nay chưa từng có, thậm chí có thể nói là chưa từng nghe thấy bao giờ. Ngay cả thời Xuân Thu Chiến Quốc, khi tướng lĩnh có thể coi là cột trụ nhà nước, cũng chưa từng thấy có ai đề cao quân nhân đến thế. Từ xưa đến nay những kẻ được tôn sùng, chẳng qua cũng chỉ là các vị tướng quân. Còn như binh lính, cho dù là thời Tần Hán, thì cũng chẳng qua chỉ là những tên phu phu thô tục mà thôi……”

Những người có thể trở thành mưu sĩ của thủ phụ chắc chắn đều là bậc túc nho uyên bác. Mà trong những năm tháng lui về ở ẩn tại gia, Từ Phảng lại càng đọc duyệt khắp các bộ sử sách, thốt ra câu nói này tự nhiên là có nguồn gốc xuất xứ của nó.

“Sách 《Hán Thư - Nho Lâm Truyện》 có chép: “Thời Hiếu Huệ, Cao Hậu, công khanh đều là võ lực công thần”. Điều này cho thấy, vào thời Cao Tổ, Hiếu Huệ, Lữ Hậu, Văn Đế, từ công khanh cho đến các quan lại bình thường ở địa phương, đại phần đều từng có chiến công. Bộ máy chính quyền ở các cấp trong nước đều nằm trong tay các địa chủ có quân công lớn nhỏ. Dựa vào sự tính toán từ mấy năm trước, đầu nhà Hán có khoảng 60 vạn tướng sĩ nhờ vào tước vị mà có được ruộng đất, diện tích thụ hưởng quân tước có thể đạt tới 300 vạn người, chiếm khoảng 20% dân số thời bấy giờ. Nhìn chung, Tần Hán tuy thi hành chế độ quân công tước vị, nhưng chế độ ấy dần dần trở nên nhẹ nhàng tạp nham. Một là vấn đề quân tước và dân tước liên tục xung đột, ví dụ như hai vị vua Văn Cảnh từng liên tiếp mười lần vô điều kiện phổ biến “ban thưởng dân tước một bậc” và “ban thưởng tước cho người làm cha kế của dân một bậc”. Lại thêm việc thực thi chế độ nộp lúa mua tước và dời dân biên ải ban tước. Cứ thế mãi, quân tước dần trở nên xem nhẹ, không được bách tính coi trọng. Từ thời Vũ Đế, quân tước đã không còn được người đời xem trọng nữa……”

Khi nhắc đến chuyện cũ thời nhà Hán, lời nói của Từ Phảng rành mạch, lập luận có gốc gác rõ ràng giống như một bản tấu sớ vậy.

“Vào thời Tần Hán, tuy có người mang quân công tước vị, nhưng thường thì trọng tướng nhẹ binh, tước vị lan tràn, người người đều có tước, tự nhiên sẽ không được coi trọng.”

Nói chuyện nào ra chuyện đó, những gì Từ Phảng nói đều là sự thật, thậm chí cho đến tận sau này, những kẻ phản đối việc ban thưởng cho quân sĩ sở dĩ không phản đối nữa, chẳng qua cũng chỉ vì kinh nghiệm lịch sử mà thôi.

“Đương kim bệ hạ từ năm Hưng Khàn thứ nhất đến nay, đại phong cho binh sĩ, tuy không thi hành việc ban thưởng tước vị theo quân công, nhưng sau năm Hưng Khàn thứ nhất lại ban phong cho một số lượng lớn "lại tốt quân sự" bị giải ngũ làm huân thần, ban thưởng huân sĩ, và thông qua việc ban thưởng ruộng đất, phò trợ một lượng lớn sĩ phu địa phương. Tỷ như ngay năm Hưng Khàn thứ nhất, bệ hạ từng quy định: Phàm là binh sĩ từng tham gia Bắc phạt của Trịnh vương đều được phong là "huân sĩ", ban thưởng một trăm mẫu ruộng; đối với những "binh tốt" theo đuổi từ Giang Âm đến nay không có lỗi lầm gì mà lại chưa nhận được huân chương, đều được ban thưởng "huân sĩ nhất đẳng", ban thưởng hai trăm mẫu ruộng, "ban cấp tước vị mỗi người một bậc"; đối với binh tốt tham gia Bắc phạt, ban thưởng "huân sĩ nhị đẳng", ban thưởng một trăm năm mươi mẫu ruộng; còn như bộ ngũ của Trương Hoàng Ngôn và nghĩa quân tòng quân trước năm Vĩnh Lịch thứ mười bảy, đều phàm là đạt được "huân sĩ tam đẳng", thưởng một trăm mẫu ruộng. Cho dù là những kẻ tòng quân trước thời Hưng Khàn tuy không được phong sĩ, nhưng cũng có được năm mươi mẫu ruộng công. Điều này khiến cho không dưới một triệu binh tốt trên toàn quốc người người đều có được "thực ấp" hoặc được ban cấp ruộng đất cùng các lợi ích kinh tế khác, trở thành tân sĩ phu có đặc quyền miễn dịch……”

Đối với kiểu ban thưởng quy mô lớn này, triều đình ban đầu đương nhiên vô cùng bất mãn, nhưng vì thiên hạ mới định, đất rộng người thưa, kiểu ban thưởng này thực tế chẳng tốn kém mấy chi phí, chỉ là một mảnh đất hoang mà thôi. So với chi phí an trí quân nhân xuất ngũ, việc ban thưởng ruộng đất ngược lại lại là một hình thức an trí rẻ tiền nhất.

Mặt khác, sở dĩ cuối cùng mọi người không phản đối nữa chính là vì họ biết rằng trong lịch sử, sau khi quân công thưởng tước của Tần Hán trở nên lan tràn tạp nham, lịch sử đã không còn coi trọng nó nữa, cho nên họ mới vui mừng khi thấy huân sĩ lan tràn. Chỉ có khi huân sĩ lan tràn thành tai họa, thì nó mới càng ngày càng trở nên không đáng một đồng, mới không được người đời xem trọng nữa.

Một số kẻ trong số họ thậm chí còn đã tính toán kỹ càng, sau cuộc Tây chinh lần này, sẽ dâng tấu sớ thỉnh cầu bệ hạ đại phong cho các binh sĩ có huân công, khiến cho huân sĩ càng thêm lan tràn hơn nữa. Chỉ có điều, hiện tại ngoại trừ những cựu tốt đi theo từ thuở khai quốc ra, muốn trở thành huân sĩ thì cần phải có quân công nghiêm ngặt. Còn như các binh lính bình thường sau khi xuất ngũ thì chỉ nhận được một mảnh đất, hơn nữa mảnh đất đó cũng phải đóng thuế.

Thời kỳ đại phong huân sĩ đã chấm dứt rồi.

Đúng lúc người ta bởi vì hàng chục vạn huân sĩ trở thành tân sĩ phu ở địa phương, những võ công sĩ này cùng với canh đọc sĩ phu ở địa phương tham gia vào các công việc địa phương, thường xuyên khiến cho nhóm sau cảm thấy không cam lòng vì "phải ngồi chung một chiếu với đám phu võ", ở đó mà tự cho mình là cao quý. Nào ngờ tới, giờ đây bệ hạ lại đột nhiên tự tay viết bài văn này.

Một bài 《Sự tôn quý của quân nhân》, khiến cho người đời sau không một ai dám gọi quân nhân là "phu phu thô tục" nữa. Bệ hạ đã mở lời vàng ngọc, kẻ nào còn dám dùng những lời lẽ thô tục kiểu như "phu phu" để hình dung quân nhân, thì đó chính là khi quân.

Lần này bệ hạ đã ra tay trước một bước, dùng những từ ngữ vốn chỉ thường dùng để hình dung sự tôn quý của văn sĩ để miêu tả quân nhân, đánh cho tất cả văn nhân trong thiên hạ một đòn trở tay không kịp. Ngay cả những người như Cố Viêm Vũ, như Từ Phảng v.v., cũng cảm thấy lần này bệ hạ có chút "nói quá sự thật" rồi.

“Đại Minh ta có được ngày hôm nay, quả thực là nhờ phần lớn vào việc sĩ tốt liều mạng, thế nhưng lời nói ngày hôm nay của bệ hạ……”

Lại một lần nữa, Cố Viêm Vũ nhìn tờ báo trong tay.

“Cho nên kẻ làm quân nhân, biết có nước mà không biết có nhà; biết có nước mà không biết có thân; biết có chết mà không biết có sống; biết tiến thủ mà không biết thoái thủ; biết tinh thần mà không biết ý khí; biết tuân phục mà không biết kháng cự; biết mệnh lệnh biết kỷ luật quân đội, không biết vợ con, không biết nước địch. Lòng can đảm của họ, sự tỉ mỉ của họ, khí phách trầm hùng của họ, phẩm hạnh cao thượng của họ, ánh mắt nhạy bén của họ, thủ đoạn cay độc của họ, động tác mạnh mẽ dứt khoát của họ, lời nói chân thành của họ…… Cái này, từ xưa đến nay, rốt cuộc có bao nhiêu quân nhân xứng đáng với những lời lẽ như thế này?”

Bài văn có viết hay đến đâu đi chăng nữa, cũng không thể che giấu được một sự thật——hiện thực binh qua đi đến đâu cướp bóc đến đó. Trong lịch sử, binh lính đồng nghĩa với giặc cướp, đây là sự thật không thể thay đổi.

“Sống làm trường thành vạn dặm của quốc gia, chết làm pháp bảo che chở cho ức vạn quốc dân…… Những kẻ như Ngô Tam Quế, như Khổng Hữu Đức, như Thượng Kỷ Hỉ, như từng vị tướng quân hàng giặc kia, như những tên lính phu võ phu chỉ chăm chăm muốn tàn sát sạch người Hồ, há lại xứng đáng với những lời lẽ thế này sao?”

Có lẽ, Cố Viêm Vũ không phản đối việc đề cao quân nhân, nhưng anh lại không hề thích kiểu ngôn từ được nâng tầm vô hạn này. Nghe Từ Phảng nói vậy, anh liền lắc đầu nói.

“Ý trong lời của bệ hạ là nhắm vào quân nhân của Đại Minh chúng ta…… là binh tốt dưới quyền ng chứ không phải là binh lính thời cũ.”

Cố Viêm Vũ từ trước đến nay không thích đi theo sau người khác làm cái đuôi, càng không thích phụ họa theo quan điểm của người khác. Là thủ phụ, tự nhiên anh cũng sẽ không vì người khác làm rối loạn quan điểm mà hùa theo cho được.

“Nhưng sẽ có người nói như vậy!”

Từ Phảng nhìn thủ phụ rồi nói.

“Không phải tại hạ cố ý đổi trắng thay đen, mà là người trong thiên hạ sau khi nhìn thấy bài viết này, nhất định sẽ có kẻ đổi trắng thay đen, nhất định sẽ có kẻ đánh đồng hai việc này với nhau. Cứ như thế, ý định muốn biểu dương sự tôn quý cho quân nhân của bệ hạ, e rằng sẽ sắp sửa đổ sông đổ biển rồi!”

Từ Phảng đã nói thẳng ra điểm cốt lõi trong đó——thế nhân sẽ đổi trắng thay đen.

“Sở dĩ bệ hạ muốn biểu dương sự tôn quý cho quân nhân, chẳng qua là muốn nhân lúc thiên hạ đều đang bàn về công lao của quân nhân lúc này, để nâng cao hơn nữa địa vị của quân nhân. Dù sao thì, từ thời nhà Tống trở đi, cục diện văn mạnh võ yếu có thể nói là đã tích tụ nặng nề hàng mấy trăm năm rồi. Nếu không phải vì thế, thì làm sao lại có bài học kinh nghiệm về việc giợ rợ Mãn Thanh xâm nhập quan ải cơ chứ? Cho nên bệ hạ mới muốn nâng cao địa vị của quân nhân, mà sự nâng tầm thế này, lại có hiềm nghi là dùng cách kéo lúa cho mọc nhanh hơn mà thành ra phá hoại!”

Lời nói của Từ Phảng khiến Cố Viêm Vũ sâu sắc gật đầu đồng tình, anh cũng có chung suy nghĩ như vậy.

“Bệ hạ từng nói, bất kể là văn hay võ, đều nên duy trì sự cân bằng. Võ mạnh văn yếu quốc gia tất loạn, văn mạnh võ yếu quốc gia tất vong. Thế sự mà mất đi sự cân bằng, chắc chắn là sẽ xảy ra chuyện rối ren…… Lần này, bệ hạ đứng ra làm chỗ dựa cho võ nhân, thật sự là……”

Lắc đầu khẽ thở dài một tiếng, Cố Viêm Vũ cau mày nói.

“Hơi thiếu suy xét rồi đấy!”

Vừa nói vậy, Cố Viêm Vũ lại cúi đầu nhìn tờ báo, trầm tư một lát, anh cầm bút lên, rồi lại đặt xuống, sau đó tiếp tục cầm bài viết của bệ hạ lên để nghiên cứu.

Lúc này, trong lòng anh chỉ có duy nhất một ý niệm——Chuyện này, phải thu dọn thế nào đây!