Khi những chiếc thương thuyền cập cảng, khúc nhạc của bài "Di Dân Chi Song" từ phía bờ vang vọng lại từ đằng xa. Trên boong của chiếc thuyền buồm viễn dương kia, đứng chật ních những con người sắp chuyển đến vùng đất khác. Lúc này, họ đứng trên boong tàu, nhìn về cố thổ sắp sửa lùi xa, lớn tiếng hô hào ở nơi đó. Rất nhiều người quỳ rạp xuống, hướng về phía quê hương mà khóc lóc, dập đầu.

Cảnh tượng này luôn đau đớn xé lòng và khiến người ta vô cùng đau xót. Giữa tiếng khóc than của những người di dân, con tàu di dân bị tàu kéo hơi nước kéo ra khỏi vạn loan, nó sẽ được kéo ra vùng biển rộng, rồi rẽ sóng ra khơi, đưa những người di dân đến vùng đất mới.

Tiếng đại bác vang rền, tàu thuyền trong vịnh đều dùng đại bác để tiễn đưa họ, tiễn đưa những người khai hoang ấy.

"Tiến lên! Hỡi những người đồng bào, vượt qua đại dương, hướng về phương Nam, hướng về Tân Hạ..."

Khẽ ngâm nga bài "Di Dân Chi Song" bên khóe môi, mắt Chu Hòa Vực hơi đỏ lên, nước mắt mấy lần suýt rơi xuống.

Cậu cũng là một người di dân, vài năm nữa, cậu cũng sẽ rời khỏi Đại Minh, đi đến vùng đất khác.

Bái biệt cha mẹ, mộ tổ, đi đến nơi đất khách quê người mưu sinh.

Cho dù lời bài hát "Di Dân Chi Song" có vẻ hào sảng thế nào, nào là người khai hoang, nào là sứ giả truyền bá văn minh, nào là anh hùng, thì chẳng qua cũng chỉ là sự che đậy mà thôi.

"Phụ hoàng ơi, năm xưa khi người viết bài hát này, có từng nghĩ tới có một ngày, bọn họ cũng sẽ hát bài hát này để tiễn nhi thần rời đi không..."

Nhìn chằm chằm những học sinh rời đi trong cảng, Chu Hòa Vực thầm nghĩ.

Cuối cùng lại lắc đầu dài thở dài, gọi là anh hùng đấy, nhưng nếu không phải bất đắc dĩ, thì có ai muốn rời xa quê hương?

Cho dù là hoàng tử, suy cho cùng thì cũng chẳng có gì khác biệt so với người bình thường.

Nhanh chóng, Chu Hòa Vực xuống thuyền, bước lên cỗ xe ngựa hướng về ga xe lửa. Sau đó ngồi xe lửa đi Trung Đô.

Sự xuất hiện của Tấn Vương không hề tạo ra bất kỳ gợn sóng nào ở Trung Đô. Thậm chí không có đại thần nào biết chuyện này, thực ra, đây chẳng qua chỉ là một đứa trẻ về nhà mà thôi.

Và khi hoàng đế ở cùng hoàng tử, có phải nên tuân thủ lễ nghĩa quân thần hay không?

Đầu tiên phải là cha con.

Khi Chu Hòa Vực trên đường đến Nam Kinh, "đi ngang qua" Trung Đô, ngoại trừ Điền Chiêu là mẹ ruột vui mừng đến mức suýt tuôn mồ hôi, thì Chu Minh Trung với tư cách là cha cũng vô cùng vui mừng.

Cha con hai người nên cùng nhau làm gì đây?

Cuối cùng cả hai chọn đi săn ở bãi săn hoàng gia, cưỡi trên lưng ngựa, phi nước đại giữa rừng cây, trong tiếng chó săn sủa vang, tiếng súng hỏa mai thỉnh thoảng vang lên, nhiều hơn cả là tiếng cười đùa của hai cha con.

Từ sáng sớm cho đến giữa trưa, suốt nửa ngày trời, giống như hồi Chu Hòa Vực còn nhỏ, hai cha con săn bắn trong bãi săn, chỉ có điều hôm nay không có các hoàng tử khác tham gia mà thôi.

Cơ hội như vậy rất hiếm hoi, đặc biệt là khi phụ hoàng tự tay nướng con mồi vừa bắt được, nhìn phụ hoàng, Chu Hòa Vực đem chủ đề đã nói chuyện với hoàng huynh hôm trước, từng cái nói hết cho phụ hoàng nghe. Đương nhiên cũng nhắc đến những lo lắng của cậu và hoàng huynh.

"...Con và đại ca, đều lo lắng rằng sau này, đại thần và huân quý, có vì lợi ích thương nghiệp mà kết thành cộng đồng lợi ích hay không, cứ như thế, liệu có gây nguy hiểm cho hoàng gia hay không."

Nhìn phụ hoàng, Chu Hòa Vực không hề vì mình là Tấn Vương mà cẩn thận dè dặt không dám bàn về tương lai của Đại Minh, dù sao thì tương lai của Đại Minh cũng có liên quan đến cậu, cậu là Tấn Vương của nước Tấn, nhưng lại được phong tước ở Đại Minh, cho dù là sau này, con cháu của cậu cũng sẽ được phong tước ở Đại Minh, chỉ có được sự sách phong của Đại Minh, mới có thể trở thành chính thống của nước Tấn.

"Vậy, các con nghĩ thế nào?"

Chu Minh Trung cười hỏi.

"Hai anh em các con ở Thiên Tân nửa tháng, chắc là có một số suy nghĩ của riêng mình chứ."

"Phụ hoàng, hoàng huynh cảm thấy, chỉ đơn thuần dựa vào sự kiềm chế lẫn nhau giữa đại thần và huân thần, huân thần kiềm chế đại thần, không thể đảm bảo được sự cân bằng, con cũng cho là như vậy, cho nên cần thiết phải đưa thêm một lực lượng nữa vào, để kiềm chế cả hai bên."

Thấy phụ hoàng có vẻ rất có hứng thú, Chu Hòa Vực lại nói tiếp.

Như cục tư nghị, trao cho họ nhiều quyền lực hơn, thông qua cục tư nghị, mượn sức mạnh của bách tính để kiềm chế bọn họ.

Ở Thiên Tân, cậu và hoàng huynh đã thảo luận hơn mười ngày, đến cuối cùng đưa ra một kết luận, chính là giới thiệu lực lượng mới, mượn lực lượng mới để kiềm chế cả hai, cân bằng cả hai.

"Ừm, nên gọi là sự cân bằng lẫn nhau, kiềm chế lẫn nhau tay ba giữa đại thần, huân quý và cục tư nghị."

Lúc đứa con trai thốt ra những lời này, Chu Minh Trung thậm chí còn có chút kinh ngạc nhìn nó, người đến từ thế kỷ 21 rất rõ ràng gợi ý này của con trai có ý nghĩa gì, tương đương với việc mở nghị hội!

Trong mười tám năm qua, Chu Minh Trung vẫn luôn học hỏi kinh nghiệm của đời sau để cải tiến thể chế chính trị của Đại Minh, mười tám năm qua, một mặt là cách mạng công nghiệp đang thay đổi Đại Minh, mà mặt khác, việc tham khảo đầy đủ cấu trúc chính quyền thế kỷ 21 đã xuất hiện ở Đại Minh, và được đón nhận rộng rãi, đương nhiên, trong đó rất nhiều cơ quan được thiết lập dưới danh nghĩa phục cổ, ví dụ như cục tư nghị, chính là học hỏi "Tam lão" thời nhà Hán.

Mặc dù kinh ngạc trước đề xuất biến cục tư nghị thành nghị hội của con trai, nhưng Chu Minh Trung cũng hiểu sâu sắc những điểm bất cập của nghị hội.

"Đại thần không đáng tin cậy, huân quý cũng không đáng tin cậy, nguyên nhân sâu xa, nằm ở lợi ích!"

Nhìn miếng thịt nai đang nhỏ giõ mỡ trên ngọn lửa, Chu Minh Trung có chút thất vọng, bãi săn hoàng gia có diện tích không nhỏ này hiện đã thu hút những mãnh thú như hổ, báo, sói, nhưng đáng tiếc là hắn vẫn chưa săn được loại mãnh thú đó.

Mặc dù có chút thất vọng vì không săn được hổ, nhưng Chu Minh Trung vẫn không quên trò chuyện với con trai.

"Đã bọn họ vì lợi ích mà trở nên không đáng tin cậy, vậy bách tính chẳng lẽ không như vậy sao?"

Vừa xoay miếng thịt nai trên giá nướng, Chu Minh Trung vừa nói tiếp.

"Phụ hoàng, nhi thần cho rằng, cục tư nghị địa phương hiện nay có thể dùng để kiềm chế quan lại, cũng có thể dùng để ràng buộc huân quý, miễn là hoàng gia trao cho họ đầy đủ sự ủng hộ."

Thấy con trai nhắc đến cục tư nghị, trong lòng Chu Minh Trung chỉ là một trận bất lực, tác dụng của việc thiết lập cục tư nghị là để giám sát quan phủ thi hành chính trị, ở một mức độ nào đó là kế thừa "chế độ Tam lão" thời nhà Hán. Nhưng nếu theo lời của Hòa Vực, cục tư nghị này sẽ biến thành nghị hội, mà đây lại chính là điều Chu Minh Trung không muốn nhìn thấy.

Tuy nhiên mặc dù vậy, hắn vẫn ra hiệu cho Hòa Vực nói tiếp.

"Nhi thần cho rằng, hiện nay cục tư nghị đã có thể giám sát quan phủ địa phương, trình đề xuất bổ nhiệm miễn nhiệm lên Lại bộ. Vậy tại sao không giao những việc như khảo hạch quan lại cho cục tư nghị? Như vậy quan lại trên chịu sự kìm kẹp của triều đình, dưới chịu sự ràng buộc của cục tư nghị, tự nhiên sẽ không dám bước qua lằn ranh dù chỉ nửa bước."

"Hòa Vực, ý tưởng của con rất hay, nhưng,"

Nghe lời con trai kể lại, Chu Minh Trung phản vấn.

"Cứ như vậy, quan lại nên chịu trách nhiệm với ai? Nếu là chịu trách nhiệm với triều đình, thì hắn buộc phải hoàn thành các chỉ thị do triều đình ban xuống, nếu là chịu trách nhiệm với cục tư nghị, mà nghị viên cục tư nghị đưa ra yêu cầu vô lý, ví dụ như cục tư nghị một nơi nào đó yêu cầu giảm phụ phí giáo dục, để giảm gánh nặng cho bách tính, kinh phí giáo dục nên do quan phủ gánh vác, nếu quan lại từ chối, họ đánh giá quan lại là không đủ năng lực, thì nên xử lý thế nào? Nếu quan lại vì để đạt chuẩn năng lực, vì mưu cầu thăng tiến, trăm phương kế nịnh hót cục tư nghị, thì nên xử lý thế nào?"

"Phụ hoàng, chẳng phải người từng nói, triều đình gánh vác chi phí giáo dục là điều đương nhiên sao?"

Chu Hòa Vực có chút khó hiểu hỏi.

"Ban đầu là giáo dục, rồi đến cục thi dược, rồi cứu trợ người nghèo khó, rồi, ừm, từ cái nôi cho đến mồ chôn, sẽ sẵn sàng ban phát cho bách tính tất cả những gì họ cần, miễn là có lợi cho việc họ giành được quyền lực! Tin ta đi, một khi những tên quan lại đó phát hiện ra rằng họ chỉ cần nịnh hót cục tư nghị là có thể thăng quan, thì để có được sự ủng hộ của cục tư nghị, bọn chúng tuyệt đối không ngại việc tổn công béo mình đâu."

"Phụ hoàng, trong cục tư nghị toàn là sĩ phu, bọn họ tuyệt đối sẽ không... cấp bách những việc bách tính cấp bách như vậy đâu."

Chịu ảnh hưởng của phụ hoàng, đối với cái gọi là "sĩ phu", Chu Hòa Vực cũng ôm thái độ cảnh giác.

Quả thực, hiện tại bọn chúng quả thực không làm thế, không những không làm, bọn chúng còn thông qua hình thức pháp luật, trăm phương ngàn kế chèn ép bách tính! Để tổn công béo mình.

Bị giới hạn bởi thời đại, Chu Minh Trung liền nói từ một góc độ khác.

"Ví dụ, để lấy lòng đám sĩ phu đang nắm giữ con đường làm quan của họ, quan lại sẽ thi nhau ủng hộ 'bán quan điền', hiện nay, có rất nhiều quan lại ủng hộ việc bán quan điền, lý do của họ là 'triều đình nắm giữ một nửa đất đai trong thiên hạ, thực sự không có lợi cho bách tính, trong chốn dân gian không biết có bao nhiêu bách tính không có ruộng để canh tác, đành phải đi ăn mày trong thành', thoạt nhìn thì là tấm lòng xích tử đều vì bách tính, nhưng giả sử triều đình bây giờ bán quan điền, Hòa Vực, con cảm thấy sẽ có bao nhiêu bách tính có được ruộng đất?"

Câu hỏi ngược lại của phụ hoàng khiến Chu Hòa Vực ngẩn người một lúc, suy nghĩ một lát, cậu lắc đầu nói.

"Giá đất hiện nay đắt đỏ, bách tính bình thường tự nhiên mua không nổi, đến cuối cùng kẻ được hưởng lợi e rằng vẫn là hào môn đại hộ ở địa phương."

Suy nghĩ một lúc, Chu Hòa Vực lại nói.

"Có thể thông qua hình thức lập pháp để hạn chế, ví dụ như chỉ cho phép bách tính có ít ruộng hoặc không có ruộng mua đất, hơn nữa..."

Lời chưa dứt, Chu Hòa Vực có chút buồn bực nói.

"E rằng, đến cuối cùng, vẫn không cấm được bách tính đem đất bán cho đại hộ, từ cổ chí kim, cứ hễ gặp năm mất mùa hạn hán là hào môn đại hộ luôn tiến hành thôn tính ruộng đất."

"Đúng vậy, kết quả của việc bán đi, cuối cùng vẫn rơi vào tay hào môn đại hộ, mà hiện tại, quan lại có thể dựa vào đó để lấy lòng hào môn đại hộ, tổn công béo mình, ban ơn cho dân, con nói xem nếu để cục tư nghị đến khảo hạch quan lại, thậm chí là bổ nhiệm miễn nhiệm quan lại, có dẫn đến tất cả những chuyện này không?"

Thấy con trai đang trầm tư ở đó, Chu Minh Trung lại nói.

"Hơn nữa, trong tương lai việc bổ nhiệm nghị viên cục tư nghị, cũng sẽ thay đổi theo sự thay đổi của thời gian, bây giờ là quan lại chỉ định sĩ phu có tiếng tăm ở địa phương đảm nhận, mà đến cấp tỉnh, phủ cục tư nghị, thì là đại diện do cục tư nghị các phủ huyện bầu ra, vậy thì, sau này liệu có phải do bách tính bầu ra cục tư nghị huyện hay không?"

Ngoài việc phản vấn, Chu Minh Trung cười nói.

"Trong lòng bách tính có một cây cân, khi họ lựa chọn nhân tuyển, thường sẽ vì lời hứa của ai hấp dẫn hơn mà đưa ra lựa chọn, lâu ngày chầy tháng, để có được phiếu bầu, những nghị viên cục tư nghị đó sẽ cấp bách những việc dân cấp bách, lên tiếng vì bách tính, tranh giành quyền lợi cho họ, quyền lợi này hợp lý thì là chuyện tốt cho quốc gia, nhưng nếu không hợp lý, sẽ kéo sập toàn bộ quốc gia."

Nghĩ đến những nước phát triển từng lừng lẫy một thời ở Âu Mỹ rơi vào vòng luẩn quẩn trước khi xuyên không đến thời nhà Minh, trong lòng Chu Minh Trung thầm thở dài, những đảng phái cánh tả đó dựa vào việc hứa hẹn với bách tính để thiết lập phúc lợi "từ cái nôi đến mồ chôn" nhằm giành lấy chính quyền, để có được phiếu bầu, các phúc lợi mà họ tung ra thậm chí gần như đến mức "tỉ mỉ chu đáo", thế nhưng cái giá phải trả là quốc gia gánh chịu gánh nặng nặng nề, chỉ có thể liên tục cắt giảm các khoản chi tiêu ở mọi mặt như chi phí quân sự, giáo dục, nghiên cứu khoa học. Cho dù có một số quốc gia lực lượng cánh hữu lên nắm quyền mất đi chính quyền, thì cũng là căn bệnh trầm kha khó lòng xoay chuyển, bởi vì chính phủ do dân bầu mà cắt giảm phúc lợi chính là chấm dứt sự nghiệp chính trị, nhân tiện cung cấp công cụ nâng cao uy tín cho người kế nhiệm, cho nên các nước Âu Mỹ phải đối mặt với vòng luẩn quẩn tử thần.

Mà bây giờ bàn về vòng luẩn quẩn tử thần này đối với Đại Minh mà nói, vẫn còn quá sớm, dẫu sao thì, theo "Thuyết nhu cầu Maslow", tỷ lệ số người mà nhu cầu sinh lý và nhu cầu an toàn chiếm chủ đạo ở Đại Minh hiện tại vẫn tương đối lớn.

Thế nhưng nội tâm của Chu Minh Trung lại bài xích "cánh tả vàng", thậm chí bài xích cái gọi là "kiêm ái" hay "bác ái", dù sao thì, theo hắn thấy, một đế quốc là không cần "kiêm ái".

"Phụ hoàng, bọn họ thực sự sẽ làm như vậy sao?"

Chu Hòa Vực có chút khó hiểu phản vấn.

"Năm xưa Sấm tặc binh lâm thành hạ kinh sư, có người đề nghị dời đô về phương Nam, mà Liệt hoàng bản thân cũng hy vọng dời đô về phương Nam, trong cục diện nội ưu ngoại hoạ năm đó, triều đình dời đô đến Nam Kinh, lại trù tính phục hưng hẳn là lựa chọn tốt nhất. Phải biết rằng nhà Đường cường thịnh như vậy, thủ đô Trường An cũng từng bị phản quân An Sử và Thổ Bố lần lượt công chiếm, cuối cùng triều đình nhà Đường phải trốn sang đất Thục mới có thể dẹp yên loạn đảng; cuối Bắc Tống hoàng tử thứ chín Triệu Cấu rút lui về Lâm An thậm chí từng có lúc tránh địch ngoài biển, tuy là tạm an một góc, nhưng cũng nhờ vậy mà tiếp tục hưởng quốc miếu trăm năm. Thế nhưng tại sao, lại không thể dời đô về phương Nam?"

Chu Hòa Vực lập tức đáp.

"Năm xưa mặc dù bản thân Liệt hoàng cực kỳ khao khát dời đô về Nam Kinh, tránh né mũi nhọn của địch, từ mùa xuân năm Sùng Trinh thứ mười sáu đã bàn bạc chuyện dời đô về phương Nam với thủ phụ đương nhiệm Chu Diên Nho. Thế nhưng trong những lần bàn bạc sau đó, Liệt hoàng đều chưa từng rõ ràng biểu thái ủng hộ dời đô về phương Nam, chỉ có một số ít quan viên phẩm cấp thấp hơn đưa ra phương án dời đô về phương Nam nhưng vì không nhận được sự ủng hộ của đại thần nên cuối cùng đành phải bỏ dở. Người đời sau thường nói Liệt hoàng không chủ động đề xuất dời đô mà trách móc ngài không thể gánh vác trách nhiệm, không muốn gánh tiếng ác bỏ thủ đô, lăng tẩm tông thất, thực ra đại thần cũng thế thôi, Liệt hoàng không muốn gánh tiếng ác đó, đại thần đại khái cũng không muốn gánh tiếng ác."

Nhắc đến chuyện cũ năm xưa, chân mày Chu Hòa Vực nhíu lại, rồi nói.

"Phụ hoàng con hiểu rồi, năm xưa đối mặt với nguy cơ vong quốc, mặc dù Liệt hoàng vốn dĩ không muốn gánh tiếng ác, nhưng làm bề tôi, lẽ ra nên vì vua chia sẻ lo âu, thế nhưng các đại thần vẫn chỉ cân nhắc danh tiếng cá nhân, mà không màng tới thiên hạ, bọn họ đã có thể làm như vậy, thì sau này, bọn họ nhất định sẽ vì lợi ích cá nhân, ban ơn cho bách tính, hoàn toàn không màng tới lợi ích quốc gia."

"Cho nên..."

Rắc một ít bột thì là lên thịt nướng, Chu Minh Trung cười nói.

"Huân quý, bách quan, bách tính, thực ra, nói cho cùng, bản chất đều sẽ vì lợi ích mà sai khiến, mà người làm hoàng đế, chính là phải cân bằng lợi ích các bên, không thể để bất kỳ bên nào mất cân bằng, cũng không thể để bất kỳ bên nào kết thành đồng minh vững chắc với bên khác, còn những thứ khác..."

Vốn dĩ Chu Minh Trung muốn nói thuận theo tự nhiên, nhưng trầm tư một lát, Chu Minh Trung nói.

"Tuy nhiên, đề xuất vừa rồi của con rất hay, quả thực nên thiết lập cục tư nghị của quốc gia, nhưng không phải của Đại Minh... mà nên là... của Đế quốc!"