Hành trình trên đại dương vừa dài đằng đẵng lại vừa tẻ nhạt. Đối với gần tám trăm di dân với độ tuổi khác nhau trên con tàu "New York", dẫu họ buộc phải chịu đựng chuyến đi dài dạt, nhưng họ lại không hề biết rằng, thực ra bản thân họ rất hạnh phúc. Tàu nhanh đã thu hẹp khoảng cách không gian, còn lịch thiên văn hàng hải bảo đảm cho họ không bị lạc đường trên biển lớn. Việc đi lại trên biển không còn đầy rẫy nguy cơ hiểm nghèo như trước kia nữa.
Đối với những thay đổi do cuộc cách mạng kỹ thuật mang lại, những con người trên tàu hoàn toàn vô tri. Trong chặng đường dài đằng đẵng ấy, những kẻ khai hoang bước về đại lục mới, từ sự hưng phấn và kỳ vọng ban đầu, đến nay, nhiều hơn cả lại là nỗi niềm hoài niệm quê hương. Không biết bao nhiêu người đã bắt đầu hối hận.
Có lẽ, có thể quay trở về chăng.
Khi ý niệm này nảy ra trong lòng Lý Minh Điển, sắc mặt của hắn liền trở nên có chút tang thương.
Căn nhà đã bán, toàn bộ gia sản đều đưa cho người khác. Khi rời quê, hắn đã dâng lên chút lễ vật mọn trước phần mộ tổ tiên nhà mình, từ biệt các bậc tiên tổ đã khuất, chỉ mang theo một nắm đất bên cạnh mộ tổ.
Lại một lần nữa, khoảnh khắc sinh ly tử biệt với đại Minh hiện lên trong tâm trí Lý Minh Điển, khóe mắt lại một lần nữa trở nên hơi ẩm ướt.
"Sao thế, lại nhớ nhà rồi ư?"
Âm thanh bên tai khiến Lý Minh Điển gật đầu, đầy vẻ áy náy nói.
"Làm ngài chê cười rồi, đội trưởng Trần."
Đội trưởng, đây là một chức vụ tạm thời trên tàu di dân. Sau khi lên tàu, di dân phải giao tiền mặt và vật dụng quý giá cho phó thuyền trưởng bảo quản, đồng thời sẽ nhận được cuốn cẩm nang du lịch do công ty di dân phát hành, ghi chép chi tiết những vấn đề cần chú ý trong hành trình hàng hải, như rèn luyện thể chất, những điều cần chú ý khi lên bờ, việc mở nhà trẻ và trường tiểu học trên tàu, các hoạt động giải trí trên tàu v.v.
Để hiểu rõ tình hình của di dân, xoa dịu tâm trạng của di dân, từ khi còn ở trạm tiếp thu di dân, nhân viên đã được tuyển chọn từ trong số di dân, cùng với các thuyền viên đảm nhận công tác quản lý và xoa dịu di dân.
Đêm tối ngày họ rời Châu Giang, cuộc họp chủ hộ đã được triệu tập, tuy nhiên một số chủ hộ vì say sóng và cảm lạnh không thể tham gia hội nghị, 213 hộ gia đình đã cử ra 153 đại biểu, sau đó giám sát viên đi theo liền tổ chức các di dân lại, thành lập tổ chức tự trị của di dân mang tên "Thôn dự bị". Chia khoang khách thành 8 khu, mỗi khu bầu ra một vị khu trưởng kiêm nghị viên tư vấn thôn, nam giới từ đủ 20 tuổi trở lên có quyền bầu cử và ứng cử... Giám sát viên đi theo Triệu Minh Huy nhậm chức thôn trưởng và thành lập hội đồng thôn, đưa ra quyết định đối với các sự hạng được thảo luận theo ý kiến của đa số người. Đoàn Tĩnh An được thành lập bởi những nam giới từ 15 tuổi trở lên đến 30 tuổi — đây là thói quen đã hình thành từ khi di dân từ Đông Bắc, cái gọi là Đoàn Tĩnh An chính là có ý nghĩa an phủ (vỗ về, yên ổn), trong khu di dân, nam giới trong Đoàn Tĩnh An chính là những người lính không mặc quân phục.
So với những di dân của mười tám năm trước, những người trẻ tuổi lớn lên trong năm Hưng Càn này, đại đa số đều từng học võ nghệ, bắn súng trong xã học, cho nên càng dễ dàng được biên thành dân binh, đề phòng sự tập kích của thổ dân.
Mà Lý Đức Khôn, chính là đội trưởng của Đoàn Tĩnh An. Thường ngày hắn sẽ dạy họ cách sử dụng vũ khí trong khoang tàu — cách nạp đạn cho súng lục ổ quay sáu phát, hạt nổ, những bài huấn luyện kiểu này, đều là thuyền viên huấn luyện đội trưởng trước, sau đó đội trưởng mới huấn luyện di dân.
"Lúc rời cửa sông Châu Giang, trời có mưa, là làn mưa nhỏ mịn màng. Đại biển xám xịt, sắc trời ảm đạm tựa chập tối, có lẽ thiên địa của mẫu bang cũng không nỡ để chúng ta rời đi..."
Lý Đức Khôn nhìn đại dương nói bằng giọng điệu tang thương. Trong ánh mắt hắn cũng mang theo nỗi nhớ nhung, nhưng cuối cùng lại nói bằng giọng điệu kiên định.
“Thế nhưng, cho dù có không nỡ đến đâu, chúng ta chung quy vẫn phải đi ra ngoài, chúng ta phải đến đại lục mới để khai chi tán diệp cho Hoa Hạ, chỉ có như vậy, mới không phụ ơn mẫu bang...”
Tiếp theo, hắn lại đăm đăm nhìn về phía xa nói.
"Bây giờ hành trình gian khó nhất đã kết thúc rồi, đợi đến Natal, lại đi về phía bắc qua biển Caribbean, rất nhanh, chúng ta có thể đến New York!"
Do hành trình xa, thời gian hàng hành dài, giữa chừng ắt hẳn cần lên bờ nghỉ ngơi, tuyến đường hàng hải từ Quảng Châu đến New York được chia thành 3 chặng hành trình: Chặng thứ nhất là từ Quảng Châu đến Nam Thiên Môn, đối với di dân mà nói, chủ yếu là để quen thuộc với các trang thiết bị trên tàu, thích ứng với cuộc sống trên biển, khắc phục tình trạng say sóng và nỗi buồn ly biệt. Chặng thứ hai là từ Nam Thiên Môn đến Hảo Vọng Giác, tuy có sự đe dọa của nắng gắt và bệnh tật, nhưng những di dân đã dần thích ứng với cuộc sống hàng hải lúc này đã bắt đầu tận hưởng niềm vui du lịch, triển khai các hoạt động phong phú muôn màu, thể hiện tài nghệ của bản thân, và kết lập tình hữu nghị sâu sắc trong hành trình. Chặng thứ ba là từ Hảo Vọng Giác đến Belém hoặc các cảng khác ở Nam Mỹ, cuối cùng cập cảng New York, mà đây là lần duy nhất ghé vào cảng của xứ người, theo quy định, cần phải nghỉ ngơi hai ngày trong cảng rồi mới lên đường, sở dĩ có sự sắp xếp như vậy, là để cân nhắc đầy đủ tình hình sức khỏe của các di dân, để họ có nhiều thời gian lên bờ nghỉ ngơi hơn.
"Ừm, ừm, đúng vậy, đợi qua Natal là chúng ta đến nhà rồi..."
Dưới sự nhắc nhở của các thuyền viên, khi cách Natal một ngày đường, di dân chuẩn bị cho việc xuống tàu ở Natal, trên tàu bao trùm bầu không khí căng thẳng bất an. Dẫu sao, đây là lần đầu tiên họ đặt chân lên mảnh đất xứ người, mà trước đó, họ đều nghỉ ngơi trên các thuộc địa của đại Minh.
"Mọi người có vẻ đều hơi căng thẳng."
Cảm nhận được tâm trạng của di dân có chút căng thẳng, thuyền trưởng liền nói với Triệu Minh Huy.
"Ai bảo chúng ta không có thuộc địa ở Nam Mỹ chứ?"
Triệu Minh Huy đành chịu thở dài.
"Dẫu sao cũng là địa bàn của người ngoài, họ khó tránh khỏi sẽ có chút lo lắng."
Do tàu di dân sau khi xuất cảng từ Hảo Vọng, lại hải hành thêm 17 ngày, "New York" liền cập bến cảng dừng chân đầu tiên ở Mỹ Latinh———Natal. Đây là một thành phố cảng biển nằm ở Đông Bắc Brazil, được người Bồ Đào Nha khởi xây vào ngày 25 tháng 12 năm 1599, đặt tên là Natal, có ý nghĩa là ngày lễ Giáng Sinh. Năm 1611 thiết lập trấn, là một trung tâm mậu dịch sản xuất nhiều mía đường, bông vải, muối biển.
Từ vài năm trước, thành phố chỉ có hơn một ngàn người này, cứ cách mấy tháng, lại đón tiếp những con tàu di dân đi ngang qua đây, việc cập bến neo đậu của tàu di dân nay đã trở thành một trong những trụ cột kinh tế quan trọng nhất của thành phố này, từ trên xuống dưới không ai là không khao khát chuyến viếng thăm của tàu di dân. Cũng chính vì thế, hầu như ngay khi lính canh gác pháo đài nhìn thấy tàu di dân của đại Minh, liền lập tức gióng lên những phát đại bác chào mừng, biểu thị sự hoan nghênh đối với họ.
Khi đáp lại pháo chào trên bờ bằng pháo không, di dân thì bắt đầu chuẩn bị cho việc nhập cảnh, theo yêu cầu khi lên cảng, di dân bắt buộc phải ăn mặc gọn gàng sạch sẽ, phụ nữ đặc biệt là phụ nữ lớn tuổi phải trang điểm thỏa đáng, nam giới cũng nên chỉnh tề dung mạo, lúc xuống tàu phải nở nụ cười trên mặt, tinh thần phơi phới, tạo cho người ta ấn tượng khỏe mạnh. Cho nên, trải qua hành trình dài đằng đằng, di dân đại Minh bước xuống từ trên tàu, không một ai là không mặc Hán phục chỉnh tề, sạch sẽ vệ sinh, nho nhã lịch sự, tạo thành sự đối lập rõ rệt với những di dân rách rưới, đầu bù tóc rối đi tới từ châu Âu. Cũng chính vì thế, được ca ngợi là "những quý ông đến từ phương Đông."
Giống như trước đây, khi đoàn người Lý Minh Điển bước xuống từ trên tàu, cư dân bản địa trên bờ, nhìn thấy những người Minh y quan chỉnh tề này, không một ai là không cảm thấy tự ti hổ thẹn, cho dù là thị trưởng mặc lễ phục trang trọng, lại một lần nữa cảm nhận được khoảng cách giữa họ với thiên triều.
"Chà, bộ y phục trên người người phụ nữ kia thật đẹp làm sao, chắc là lụa là chứ nhỉ!"
"Ôi Chúa ơi, các người nhìn xem, làn da của họ, giống như vàng và bạc trộn lẫn vào nhau, vừa không trắng bệch như da của chúng ta, lại vừa không đen như người da đỏ, thật đẹp làm sao..."
"Các người xem, chiếc quạt trong tay vị phu nhân xinh đẹp kia thật đẹp làm sao..."
Trong tiếng trò chuyện người một câu kẻ ba của đám đông, trong ánh mắt ngưỡng mộ của mọi người, những di dân vừa bước xuống tàu này, mặt mày hớn hở bước vào quảng trường, vì số lượng lữ quán trong thành có hạn, lại thêm môi trường tồi tàn, cho nên họ sẽ dùng bữa, vui chơi ở quảng trường lộ thiên, rồi sau đó mới quay trở lại tàu nghỉ ngơi.
Hai ngày trôi qua rất nhanh, đối với mỗi một di dân, trái cây nhiệt đới ở đây, cùng với những người bản địa nhiệt tình cởi mở, đều để lại cho họ ấn tượng sâu sắc, đặc biệt là những người phụ nữ bản thổ nhiệt tình cởi mở ấy, càng khiến cho họ ấn tượng sâu sắc hơn, thậm chí đến khi tàu "New York" rời đi, trên tàu lại có thêm mấy hành khách — mấy cô gái nói tiếng Bồ Đào Nha, họ đã đem lòng yêu mến một hành khách nào đó, tình nguyện đi theo hắn, cho dù chỉ là đi theo hắn với tư cách là vợ lẽ. Kỳ thực, hầu như cứ mỗi lần tàu di dân cập cảng, tình huống này đều sẽ xảy ra, thậm chí còn dẫn đến việc phụ nữ bản địa sẽ đột ngột sinh ra một số đứa trẻ sau chín tháng, thường thì đó đều là những món quà mà các thủy thủ trên tàu di dân để lại cho phụ nữ bản địa.
Cho dù có muôn vàn lưu luyến, sau khi tàu "New York" rời cảng, lại một lần nữa giương buồm viễn chinh.
Cũng ngay vào ngày hôm đó, trên tàu lại một lần nữa khôi phục lại sự bình thường, mỗi ngày buổi sáng, di dân sẽ thức dậy vào lúc sáu giờ, sau đó mọi người bắt đầu tập thể dục trên boong tàu, hoạt động gân cốt, rèn luyện thân thể, hai tiếng sau, luân phiên dùng bữa sáng, chín giờ sáng trường tiểu học trên tàu khai giảng — dẫu là ở trên tàu, xã học vẫn chưa ngừng việc giảng dạy, sẽ tuyển chọn ra những người phù hợp từ các thuyền viên hoặc nhân viên đi theo để sung làm giáo viên tạm thời. Mười hai giờ ăn trưa. Một giờ chiều là buổi giảng bài về tiếng Anh hoặc tiếng thổ dân da đỏ — xung quanh thuộc địa New York sinh sống rất nhiều người Anh và thổ dân, không cần thiết phải cấu kết với họ, ít nhất cần phải hiểu được những đoạn đối thoại cơ bản. Hai tiếng sau, để tăng cường thể chất cho di dân và phong phú đời sống trên biển, những người đàn ông bắt đầu luyện tập quyền thuật, đao thuật vân vân cũng như huấn luyện sử dụng vũ khí. Năm giờ chiều ăn tối. Mà vào lúc này, boong trước là dùng cho nhà trẻ, còn boong sau là địa điểm giảng dạy của trường tiểu học. Những người phụ nữ cũng sẽ không rảnh rỗi, họ sẽ ở đó lắng nghe các buổi giảng bài về thợ may và vệ sinh. Nhà trẻ trực thuộc hội phụ nữ, bầu ra 7 người đảm nhận chức vụ vú em, chịu trách nhiệm trông nom các hoạt động vận động và trò chơi của trẻ nhỏ.
Hành trình hơn hai tháng trên đại dương, dẫu là dài đằng đẵng, nhưng đối với di dân mà nói, đồng thời cũng là một quá trình học tập, là những kẻ khai hoang, họ không biết tương lai sẽ phải đối mặt với điều gì, nhưng quan phủ lại hy vọng thông qua những khóa huấn luyện này, có thể giúp họ thích ứng tốt hơn với cuộc sống tại thuộc địa.
Thực dân hóa, thường dùng sinh mạng tươi trẻ để đổi lấy sự củng cố của thuộc địa. Mà đại Minh lựa chọn đem những kinh nghiệm do thế hệ di dân đầu tiên dùng sinh mạng đổi lấy, tiến hành chỉnh lý truyền dạy cho những di dân khác, để họ thích ứng tốt hơn với cuộc sống ở nơi đó, đây cũng là nguyên nhân khiến sự nghiệp di dân của đại Minh đạt được sự phát triển nhanh chóng.
So với thời đại này, những di dân châu Âu bị giam kín trong những con tàu cực kỳ chật chội, không có bất kỳ thiết bị thông gió nào, thậm chí ngay cả thực phẩm cơ bản nhất cũng không sao cung cấp nổi, chật vật giãy giụa mưu sinh trong con tàu chật hẹp. Dẫu rằng trong quá trình vận chuyển di dân cũng đã xảy ra các sự kiện bệnh truyền nhiễm dẫn đến tử vong người, nhưng hiện tại di dân hải ngoại của đại Minh vừa nhanh chóng lại vừa hiệu quả. Chẳng qua chỉ trong mười mấy năm ngắn ngủi, thuộc địa New York đã có hơn ba vạn di dân đại Minh. Hơn nữa còn không ngừng gia tăng với tốc độ mấy ngàn người mỗi năm.
Cuối cùng, khi Tết Trung thu sắp đến, sau khi đo được vị trí trên biển, thuyền trưởng liền nói cho mọi người một tin vui — họ sẽ cập cảng New York vào chiều ngày hôm nay.
"Mọi người sẽ được trải qua Tết Trung thu ở nhà mới!"
Dẫu rằng trong mấy chục ngày qua, họ vẫn luôn bàn tán về New York, bàn tán về ngôi nhà mới của họ, nhưng khi mọi thứ thực sự đến, mọi người lại tỏ ra có chút căng thẳng, Lý Minh Điển cũng không ngoại lệ, hắn hoảng sợ bất an nhìn về phía xa, nhà mới sẽ có hình dáng ra sao? Liệu có những tên thổ dân cắm lông vũ trên đầu làm loạn không?
Trong bầu không khí căng thẳng, lòng người hoang mang, lễ tốt nghiệp của nhà trẻ và trường tiểu học vẫn được tổ chức lần lượt trước sau. Với tư cách là hiệu trưởng, thuyền trưởng đã phát giấy chứng nhận tốt nghiệp cho các em nhỏ — một tờ giấy chứng nhận tốt nghiệp có đóng dấu của tàu "New York".
"Các em nhỏ, các em hãy nhớ lấy, các em từng đáp một con tàu đến New York, đến với vùng đại lục mới này, đối với chúng ta mà nói, các em mãi mãi là những đứa trẻ trên con tàu New York..."
Giọng điệu của thuyền trưởng bình tĩnh mà kích động, ông nhìn những di dân đó, ông biết rằng, họ đều là những đứa trẻ của tàu "New York", họ đã đến được đại lục mới rồi, rất nhanh sẽ được cần cù lao động trên mảnh đất của chính mình, "New York" là trải nghiệm của 213 hộ gia đình này, nhưng trải nghiệm này, sẽ gắn kết chặt chẽ họ lại với nhau. Cuối cùng, những con người đáp tàu "New York" đến đây, sẽ khai chi tán diệp trên mảnh đất này, làm thay đổi đại lục xa lạ này...
Mà thuyền trưởng nhìn họ, tâm trạng lại có vẻ hơi nặng nề. Dẫu rằng ông đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, nhưng trong hải trình vẫn có người chết đi, vẫn có hai di dân vì cơ thể suy nhược, đã chết trên biển, ngay ngày trước khi cập bến New York, họ còn cử hành nghi lễ thủy táng long trọng cho người bệnh vong ở đuôi tàu.
Lại qua mấy tiếng nữa, tàu sẽ cập bến New York, sau khi làm xong các thủ tục liên quan tại cảng, di dân sẽ đi đến nơi ở của di dân. Lưu lại đó mấy ngày, rồi sau đó sẽ đi đến vùng khẩn hoang để khai khẩn. Họ sẽ khai phá những thị trấn, ngôi làng mới ở đó, cuối cùng, từng điểm di dân sẽ là cứ điểm để đại Minh tiến quân vào Bắc Mỹ, từ đông sang tây, không ngừng mở rộng vào sâu trong nội địa.
Trong hành trình dài đằng đẵng trên biển, tổ chức tự trị trên tàu đã phát huy tác dụng quan trọng. Kỳ thực trong các đời di dân đều đã chứng minh điều này, thôn dự bị này là một tổ chức hoàn toàn tự trị, dưới sự điều phối của nó, trên tàu hầu như chưa từng xảy ra sự kiện tranh chấp nào, di dân hoàn toàn thân thiết như một nhà, kết lập tình hữu nghị sâu sắc. Cũng chính vì thế, từ nhiều năm trước, nơi tiếp nhận di dân thường sẽ dựa theo ý nguyện của họ, sắp xếp một con tàu di dân vào chung một khu vực, những con người từng xa lạ này, chăm sóc lẫn nhau trên đất khách quê người.
Cuối cùng, vào ngày 14 tháng 8 năm Hưng Càn thứ mười tám, tàu "New York" chậm rãi chạy vào cảng New York, trên boong tàu đứng kín di dân, họ mang đầy vẻ mơ ước nhìn thành phố xa lạ này, chăm chú nhìn thành phố New York đang đến ngày một gần hơn.
---❊ ❖ ❊---