“Vậy ai mới là bạn của hoàng gia?”

Đối mặt với câu hỏi của phụ hoàng, Chu Hòa Hân Kiều cũng không trả lời ngay, mà nhìn chằm chằm vào phao câu một lúc lâu, rồi mới nghiêm túc nói.

“Phụ hoàng, ngàn dặm làm quan, chỉ vì ăn mặc, có lẽ là nói lên sự thật. Những đại thần kia chịu mệnh từ hoàng gia, làm quan trong triều, tự nhiên phải ban cho bổng lộc. Nhưng lời này, người ngoài có thể nói, quan lại có thể cười xòa cho qua, phụ hoàng có thể dùng để giáo huấn nhi thần, nhưng tuyệt đối không thể nói với người ngoài.”

Câu trả lời nghiêm túc của con trai khiến Chu Minh Trung mỉm cười đáp lời.

“Ồ? Đây là vì sao?”

“Phụ hoàng, quốc gia đối mặt với sinh tử ngoại địch, đại thần đầu địch, phụ ơn quân vương; quốc gia an định, đại thần tham nhũng, cũng là phụ ơn quân vương. Nhi thần cho rằng, từ cổ chí kim, phàm là hoàng gia đều nói “ơn vua” với đại thần, bất qua cũng chỉ là hy vọng bọn họ có thể “lấy cái chết để báo ơn vua”……”

Nhìn phụ hoàng, Chu Hòa Hân Kiều lại nói.

“Cho nên câu “ngàn dặm làm quan, chỉ vì ăn mặc” nếu để bọn họ biết là phát xuất từ miệng hoàng gia, ắt sẽ khiến lòng người nguội lạnh. Rốt cuộc, đối với hoàng gia mà nói, cho dù là lòng trung thành trên bề mặt, cũng có lợi, cho dù là tiền……”

Chu Hòa Hân Kiều vốn định nhắc đến Tiền Khiêm Ích, nhưng ngay lập tức nhớ tới người bề trên trong cung chính là con gái của ông ta, bèn đổi lời nói.

“Chính là lúc biến cố Giáp Thân, cũng có đại thần dẫu nhút nhát, nhưng cũng từng có hành động nhảy sông, dẫu cho không nhảy xuống, nhưng sự ràng buộc về đạo đức từ ngàn xưa, vẫn khiến cho rất nhiều người không dám dốc lòng dốc sức hiệu lực cho dị tộc. Nhi thần cho rằng, chuyện ăn mặc vốn là ý ban đầu, nhưng lại phải không ngừng nhắc nhở bọn họ báo ơn vua, ban thưởng danh dự cho trung thần, ghi tên bọn họ vào sử sách, đời đời kiếp kiếp làm gương cho hậu thế, chỉ có như vậy, mới có thể khiến nhiều người trung thành với việc nước hơn.”

Lời nói của con trai khiến Chu Minh Trung tỏ ý hài lòng khẽ gật đầu, nhưng sau đó lại lắc đầu nói.

“Đây quả thật là đạo lý dùng người của hoàng gia, không như thế thì không thể thu phục lòng người. Thánh nhân có dạy “vua sai khiến bề tôi bằng lễ, bề tôi thờ vua bằng trung”, từ cổ chí kim, vì sao trung thần nghĩa sĩ lại trước sau nối gót? Một là lòng người vốn có trung nghĩa, còn về thứ hai, chính là để báo ơn vua, thứ ba, chính là gương sáng của người xưa có thể làm vết xe đổ……”

Vừa bày tỏ sự đồng tình với quan điểm của con trai, Chu Minh Trung vừa hỏi ngược lại.

“Nhưng, tư cách là hoàng đế, quốc quân, trước hết phải là một người theo chủ nghĩa thực dụng, điều buộc phải thấy rõ là, đại thần nhận ơn từ bề trên, mới báo ơn vua. Đối với đại đa số đại thần mà nói, cả đời mưu cầu không ngoài danh và lợi. Có kẻ trung nghĩa xem trọng danh tiết, có thể làm gương cho hậu thế; cũng có kẻ trọng lợi như Hồng Thừa Trù, cam tâm tình nguyện làm tay sai cho dị tộc. Vào lúc này, hoàng gia với tư cách là kẻ thống trị, buộc phải cẩn trọng lựa chọn bạn bè. Vậy ai mới là bạn của hoàng gia? Hiển nhiên, nên là những kẻ trung nghĩa như vế trước, nhưng như Hồng Thừa Trù, thuở ban đầu cũng từng bề ngoài trung tâm kính cẩn, hơn nữa trong đa số thời kỳ, ví dụ như trong thời thái bình thịnh thế, đại thần ít nhất trên bề mặt đều trung tâm kính cẩn. Trong tình huống này, ai mới là bạn của hoàng gia?”

Câu hỏi ngược lại của phụ hoàng khiến Chu Hòa Hân Kiều trầm ngâm một lát, rồi đoạn ngữ khí kiên định nói.

“Phụ hoàng, đại thần vốn không phải là bạn của đế vương. Trong ba bậc dân, thần, quý, chỉ có huân quý mới là bạn của hoàng gia.”

Câu trả lời của con trai khiến khóe môi Chu Minh Trung khẽ nhếch lên, hỏi ngược lại.

“Cái này lại là vì sao?”

“Phụ hoàng, bởi vì huân quý khác với đại thần. Đại thần dựa vào tài học, giống như nhân tài ngày nay, bất luận là ở Đại Minh, hay là ở chư Hạ cho đến các nước, đều có thể nhận được trọng dụng, nhưng chỉ giới hạn ở cá nhân họ, không liên quan đến con cái. Địa vị tương lai của con cái họ vẫn cần phải dựa vào tài học cá nhân. Nhưng huân quý thì không giống vậy, bọn họ rời khỏi Đại Minh rồi, ở dị quốc chẳng qua chỉ là bách tính bình thường. Kẻ gọi là huân quý, một đời đều là “quân công hầu”, sau đời thứ hai đều hoàn toàn dựa vào dòng máu của họ. Tất cả địa vị, tài phú của bọn họ đều được xây dựng hoàn toàn trên tước vị mà hoàng gia ban tặng, không có hoàng gia, bọn họ chẳng là gì cả! Cho nên, so với đại đa số đại thần, huân quý càng thân cận với hoàng gia hơn, càng hy vọng được hoàng gia sủng ái hơn……”

Trong lời giải thích của con trai, Chu Minh Trung chỉ cười mà không nói.

Quan điểm này có chính xác không?

Dưới con mắt của đại thần và bình dân bách tính, quan điểm này không nghi ngờ gì là sai lầm chết người.

Bởi vì điều này đi ngược lại nhận thức chính trị cơ bản nhất. Nhưng từ một phương diện khác, đây lại chính là nhận thức chính trị cơ bản nhất —— củng cố nền tảng thống trị.

Đối với hoàng quyền mà nói, nền tảng thống trị của nó là gì?

Là ức vạn bình dân đầu đất?

Cổ huấn “Nước có thể chở thuyền, cũng có thể lật thuyền” có lẽ khiến người ta phải lấy đó làm răn đe, nhưng câu nói này cùng lịch sử đã lặp đi lặp lại nói cho kẻ thống trị biết —— dân chúng sẽ lật đổ sự cai trị của bọn họ.

Hết lần này tới lần khác khởi nghĩa, dẫu cho có thiên tai nhân họa, quan lại tham nhũng cùng vô vàn nguyên nhân khác, nhưng có thể khẳng định rằng, sự trung thành của bách tính đối với hoàng gia là có hạn. Trong đại đa số thời điểm, trong lòng bách tính, hoàng gia chỉ là đối tượng nộp thuế thóc, đóng sưu cao thuế nặng.

Dân thuận sẽ biến thành bạo dân, dân nghĩa sẽ biến thành giặc cướp.

Mà triều đình định ra luật pháp, một mặt quả nhiên là để duy trì trật tự cơ bản nhất của xã hội, nhưng mặt khác, chính là uy hiếp đại đa số bách tính —— trói buộc bọn họ thành dân thuận. Đây cũng là cốt lõi của Pháp gia —— trị dân, ngu dân.

Còn về đại thần…… Bọn họ xuất thân từ dân chúng, thay hoàng gia thống trị bách tính. Chiếu theo luận điểm giai cấp mà nói, khi dân làm quan, vì kẻ thống trị mà phục vụ, bọn họ thường sẽ phản bội giai cấp của chính mình —— bách tính. Sự phản bội đối với giai cấp cũ đã mang lại cho bọn họ quyền lực, địa vị, cái mông quyết định cái đầu. Nếu phản bội có thể đổi lấy địa vị cao hơn, quyền lực nhiều hơn, một bộ phận không nhỏ trong số những kẻ bản chất là phản bội này sẽ lựa chọn phản bội.

Dân và quan, với hoàng gia, xưa nay chưa từng cùng chung một giai cấp, mặc dù quan thoạt nhìn là “giai cấp thống trị”.

Nền tảng cơ bản của hoàng đế là những người nào?

Bách tính lúc nào cũng chuẩn bị lật đổ bọn họ?

Hay quan lại lúc nào cũng chuẩn bị mưu quyền?

Đều không phải!

Là huân quý thế tập võng thế, cùng hưởng vinh nhục với quốc gia!

Khác với bách tính bị thống trị, khác với quan lại bước vào “giai cấp thống trị” bằng tài học, huân quý tương tự như hoàng gia, bọn họ “sinh ra đã là kẻ thống trị”, bọn họ dựa vào dòng máu là có thể leo lên vị trí cao. Đây cũng là nguyên nhân vì sao từ cổ chí kim, huân quý lại là đối lập tự nhiên của văn quan.

“Hơn nữa huân quý sinh ra đã tôn quý, thường mới hai ba mươi tuổi đã có thể ở vị trí cao, mà kẻ làm quan lại cần mười năm đèn sách, từ một viên lại nhỏ từng bước thăng tiến, mấy chục năm vất vả của họ lại chẳng bằng chiếc môn miếp vinh quý của người thừa kế huân quý. Như vậy, tâm lý của bọn họ tự nhiên khó mà cân bằng, cho nên trong triều, văn quan và huân quý không nghi ngờ gì là đối lập. Mà sự đối lập này……”

Liếc nhìn phụ hoàng một cái, Chu Hòa Hân Kiều nói.

“Đối với hoàng gia là có lợi, hoàng gia chỉ cần cân bằng tốt mối quan hệ giữa hai bên, là có thể duy trì sự ổn định của cục diện chính trị.”

Mặc dù câu trả lời của con trai khiến Chu Minh Trung cảm thấy khá hài lòng, nhưng câu trả lời của hắn vẫn chưa chạm đến cốt lõi mấu chốt —— hoàng đế đồng thời cũng là đối lập của văn quan!

Bởi vì hoàng đế, cũng là sinh ra đã tôn quý!

Điểm này chính xác là điểm chung lớn nhất giữa hoàng gia và huân quý, cũng chính vì thế, bọn họ mới là đồng minh tự nhiên. Lợi ích của huân quý sớm đã trói buộc trên người quốc gia, hoàn toàn phụ thuộc vào hoàng quyền. Quân chủ anh minh nên nghĩ cách đảm bảo việc bồi dưỡng nuôi dạy đời sau của huân quý, chứ không phải xem đó là uy hiếp của hoàng quyền mà đè nén. Hơn nữa bọn họ còn là con bài để cân bằng đại thần, bởi vì bọn họ bất cứ lúc nào cũng có thể thay thế.

Giống như nước Anh vậy, nội các quý tộc sau Thế chiến thứ nhất, sau khi chiến tranh kết thúc, điều đầu tiên nghĩ đến là làm thế nào để khôi phục vinh quang của đế quốc, mặc cho cái giá phải trả là những người lính đã phải chiến đấu trong vũng bùn tiền tuyến đại lục, hy sinh suốt mấy năm trời, sau khi giải ngũ vẫn phải chịu đựng bệnh tật, nghèo đói, cũng bất chấp tất cả. Đối với tầng lớp quý tộc cao cấp mà nói, so với phúc lợi trước mắt của bách tính, thứ mà họ quan tâm là lợi ích của đế quốc.

Còn nội các văn quan hất cẳng Churchill sau Thế chiến thứ hai, thứ mà bọn họ suy tính từ trước đến nay chưa từng là lợi ích của đế quốc, mà mãi mãi là —— lá phiếu!

Bọn họ vì lá phiếu, có thể vứt bỏ tất cả!

Vào thời điểm chiến tranh sắp kết thúc, bọn họ ở đó hô hào “trách nhiệm của chúng ta là đảm bảo bạn bè, gia đình, hàng xóm của chúng ta, người lao động Anh quốc, sẽ không còn bị kẻ đương quyền phản bội nữa…… bảo hiểm y tế toàn dân, nhà ở toàn dân, từ lúc sinh ra cho đến khi chết đi, phúc lợi toàn diện”.

Sau đó, để đạt được tất cả những điều này, người Anh đã từ bỏ tất cả, Ấn Độ, Châu Phi…… Bọn họ đưa đại hạm đội vào xưởng đóng tàu tháo dỡ, biến thành vật liệu xây dựng, ném vũ khí vào lò luyện, biến thành đồ chơi. Chỉ trong vỏn vẹn vài năm ngắn ngủi, Đại ÁC Quốc từng hiển hách một thời, đã đi đến đường cùng.

Mà trong một cuộc chiến tranh khác kết thúc vào mấy chục năm trước, những kẻ đương quyền xuất thân quý tộc kia đang làm gì? Khi những người lính lê đôi giày đắm chìm trong bùn lầy trở về nước Anh, hy vọng được trở về “quê hương anh hùng” từng được hứa hẹn, thì trong căn phòng kín ở Luân Đôn, những chính trị gia quý tộc đó, bọn họ ngồi trước lò sưởi, tay cầm whisky, ngậm xì gà, ở đó bàn luận về việc làm thế nào để củng cố thuộc địa của họ, khôi phục uy tín của Đại Anh Đế quốc bị tổn hại nặng nề trong chiến tranh, mặc cho lúc bấy giờ, toàn bộ hòn đảo đang phải đối mặt với nạn đói, bệnh tật.

Sau cái giá ngắn hạn, tài nguyên của thuộc địa liên tục chảy vào bản thổ, thị trường khổng lồ của thuộc địa đã kích thích sự phục hồi kinh tế của nước Anh. Đại Anh Đế quốc nhanh chóng lấy lại vị thế lãnh đạo của họ một lần nữa, cho dù là trong cuộc khủng hoảng kinh tế, dựa vào thuộc địa khổng lồ, Anh, Pháp nhanh chóng bước qua thời kỳ suy thoái, nhìn lại nước Mỹ, nếu không có sự cứu rỗi của Thế chiến thứ hai, bọn họ sẽ rơi vào đại suy thoái kéo dài.

Đứng ở lập trường của bách tính, Đảng Lao động có lẽ là tốt nhất, nhưng còn quốc gia thì sao?

Chu Minh Trung với tư cách là kẻ thống trị, rất rõ ràng lập trường của mình nằm ở đâu, đồng thời cũng rất rõ ràng, văn quan không có sự kiềm chế sẽ làm ra những chuyện gì. Đương nhiên, cũng rất rõ ràng huân quý sẽ làm gì.

“Huân quý quả nhiên là bạn của hoàng gia, nhưng trong huân quý cũng có kẻ tốt người xấu. Năm xưa thanh quân nam hạ, huân quý đều đầu hàng, quốc gia nuôi dưỡng họ ba trăm năm, thì còn có ích gì nữa? May mắn thay, Mãn Thanh bạo ngược, cho dù là huân quý đầu hàng, thì kết cục của họ là gì? Văn quan đầu hàng có lẽ còn được Mãn Thanh trọng dụng, nhưng huân quý đầu hàng sau đó, không phải bị đủ mọi lý do sát hại, thì cũng bị tước đoạt cơ nghiệp, đuổi làm bình dân, cùng chung vận mệnh với quốc gia……”

Cười lạnh một tiếng, Chu Minh Trung ở tận sâu trong nội tâm, ngược lại rất cảm ơn Mãn Thanh.

“Đương nhiên không phải là một câu nói suông, bọn họ tưởng đầu hàng là có thể đổi lấy sự sủng ái của chủ mới sao? Đương nhiên là không thể rồi, sự hưng vong của triều đại, chính là quá trình huân quý mới thay thế huân quý cũ. Quan lại đổi chủ nhân có thể tiếp tục làm quan, nhưng huân quý thì không được! Cho nên, trẫm mới ở trong trường học hoàng gia, để bọn họ ghi nhớ kết cục sau khi đầu hàng của những kẻ đó. Thần có thể hàng, vua không thể hàng, huân cũng không thể hàng!”

Quay đầu nhìn con trai một cái, Chu Minh Trung ngữ khí sâu sắc nói.

“Kỳ nhi, sau này ngươi đến phiên trấn của mình, cũng phải trị quốc lãnh dân, những chuyện này buộc phải khắc ghi trong lòng. Quý, thần, dân, trong ba bậc, lòng dân là có thể mua chuộc, nhưng buộc phải do hoàng đế đi mua chuộc. Đại thần thường đều có tài năng của họ, có thể dùng để sai khiến, nhưng tuyệt đối không được để họ ban ơn đức của quốc gia cho dân, thu phục lòng dân. Còn về huân quý khó tránh khỏi cũng có kẻ tốt người xấu, phải chú trọng bồi dưỡng nhân tài, tuyệt đối không được để họ biến thành những kẻ vô dụng đời đời ăn lộc, cần phải cho họ biết, huân quý chẳng qua chỉ là danh hiệu mà thôi, muốn môn miếp hiển hách, còn phải dựa vào tài học của chính mình, kẻ làm vua không được tiếc rẻ việc ban cho bọn họ cơ hội này.”

Hồi tưởng lại từ cổ chí kim, hoàng gia phòng bị huân quý, Chu Minh Trung tự nhiên cũng biết đạo lý trong đó.

“Nhưng tuyệt đối không được cho bọn họ cơ hội chuyên quyền! Bất luận là văn quan hay là huân quý, chuyên quyền tất độc, quân quyền tất sẽ rơi vào tay kẻ khác……”

Trầm ngâm một lát, Chu Minh Trung lại bổ sung.

“Xe ngựa hai vó, thiếu một cũng không được. Với tư cách là hoàng đế, đừng mưu tính dùng ai để thay thế ai, cũng đừng dùng ai để đả kích ai, mà là phải nói cho bọn họ biết, bọn họ đều là tay trái tay phải của hoàng gia, nhưng bên trái là quan bên phải là huân, phân định rõ trọng lượng là được, duy trì sự cân bằng, vĩnh viễn đừng nghe một phía tin một phía, đặc biệt là đừng tin những lời “vì dân thế này thế nọ” mà bọn họ nói, bởi vì, ngoại trừ hoàng gia ra, bất luận là văn quan hay là huân quý, bọn họ căn bản không hề quan tâm đến bách tính, mà chỉ lấy bách tính làm cái cớ để tranh thủ lợi ích cho mình. Khi bọn họ lấy danh nghĩa bách tính, hoàng đế buộc phải cảnh giác.”

Cá đã cắn câu.

Sau khi giáo huấn con trai như vậy, lúc Chu Minh Trung kéo cần câu cá lên, dường như nói với con trai, lại dường như đang nói với chính mình.

“Làm hoàng đế, buộc phải yêu bách tính, nhưng tình yêu này, nên là tình yêu kiểu người cha nhân từ, chứ không phải là sự nuông chiều vô điều kiện, nếu không, thứ bị hủy hoại sẽ là cả cái nhà này……”

Sau một tiếng thở dài, Chu Minh Trung lại nói.

“Để mặc cho bọn họ tranh đấu, còn về phần kẻ làm vua này, ban cho bách tính một chút ơn huệ, để bách tính cảm kích ơn đức của hoàng gia là được.”

Một câu nói thoạt nhìn có vẻ nhẹ bẫng, nhiều hơn lại là một loại bất lực, chỉ có kẻ làm vua mới biết được sự cô độc của kẻ làm vua.

Hoàng đế vốn dĩ không có bạn bè!

Cái gọi là “bạn của hoàng gia”, bất quá chỉ là lời nói đùa cợt, chẳng qua chỉ là những lời nói để thu phục lòng người mà thôi.

Giống như nửa tháng sau, trong buổi lễ không thể gọi là không long trọng đó, hơn một trăm ba mươi sáu vị bình dân bách tính đã được ban tặng danh hiệu “Thái bình thân sĩ”, hơn nữa lại do chính hoàng đế ban tặng. Mỗi một người bách tính được ban tặng, không một ai không cảm kích rơi nước mắt, bất luận là diện kiến quân vương hay là được thụ phong, đều đủ để bọn họ khoe khoang suốt cả đời, khiến bọn họ cả đời tâm nguyện làm trung thần của hoàng gia.

Sấm sét mưa sa đều là ơn vua, có đôi khi, với tư cách là hoàng đế, chỉ cần khiến bách tính cảm kích rơi nước mắt ơn đức của hoàng gia là được rồi…… Còn chuyện tăng thuế gì đó…… đó là tai họa của quan lại triều đình, hoàng đế không gánh.

Đương nhiên, cũng sẽ không có ai quan tâm, trong số những “Thái bình thân sĩ” được ban tặng vào năm Hưng Càn thứ bảy, có 15% là hậu duệ của huân quý, bọn họ đồng thời cũng cần dùng một số việc thiện để đổi lấy một số báo đáp nào đó cho các con thứ.

Dưới ánh mặt trời không có chuyện gì mới mẻ, đằng sau danh dự vĩnh viễn là lợi ích……