“Tình hình ở đó hiện tại như thế nào, chẳng lẽ các ngươi không nhìn thấy sao?”

Câu hỏi ngược lại này khiến Tiền Lỗi, Chu Đại Hàm và những người khác đều nghẹn lời, bọn họ biết rõ tình hình ở đó ra sao.

Tình hình ở nơi đó hoàn toàn khác biệt với khắp nơi ở Trung Nguyên.

Thấy bọn họ không trả lời mình, Chu Minh Trung liền nhìn về hướng Thiểm Tây, đoạn không kìm được mà lắc đầu cảm thán. Hồi đó hắn nghĩ đến việc vi hành ch vi phục đi thăm dò dân tình, thị sát dân tình ở Thiểm Tây, nào ngờ thứ nhìn thấy chỉ là một mảnh nghèo khó. Trong đầu hắn lại một lần nữa hiện lên cảnh tượng những ngôi làng nhìn thấy ở Thiểm Tây. Nếu phải dùng từ để hình dung các thôn làng ở Thiểm Tây, thì chỉ cần một chữ là đủ —— đó là chữ "nghèo"!

Thật sự là quá nghèo!

Thậm chí nghèo đến mức độ khó mà tưởng tượng nổi!

Bách tính ở đó ăn thứ gì?

Chẳng qua chỉ là một bát cháo kê, thứ nấu trong nồi cũng chẳng biết là rau gì, dẫu sao thì, mỗi một người dân trăm họ nhìn thấy ở nơi đó đều gầy rộc xương xẩu, mang bộ dạng thiếu dinh dưỡng, trên khuôn mặt đa số bách tính chỉ có sự tê dại, quần áo trên người họ cũng là vá chằng vá đụp, một bộ áo sớm đã rách nát không ra thể thống gì. Thậm chí có nhà nghèo đến mức mấy người mặc chung một chiếc quần.

So với Thiểm Tây, người nghèo ở Hà Nam, Bắc Trực Lệ cùng Sơn Tây v.v., giống như đang sống trong thiên hạ chốn thiên đường vậy, mà nguyên nhân của sự nghèo đói chính là do sản lượng đất đai có hạn. Đương nhiên, cũng là vì sự bóc lột của Mãn Thanh, nhưng trong mắt Chu Minh Trung, nguyên nhân căn cơ nhất vẫn là xuất phát từ đất đai.

“Đất đai Thiểm Tây cằn cỗi, một mẫu chỉ thu được đấu lương thực, để có thể thu hoạch nhiều lương thực nhất có thể, bọn họ chỉ có thể khai hoang thêm nhiều đất đai, hễ là chỗ nào có thể trồng trọt được thì đều gieo trồng lương thực, hiện tại người ít đất nhiều còn thế, huống chi là sau này? Cứ kéo dài thế này e là thật sự sẽ xảy ra vấn đề...”

Chu Minh Trung vừa đi chậm rãi bên bờ sông vừa đăm chiêu nhìn sông Hoàng Hà.

“Một bên là không ngừng khai hoang, dẫn đến môi trường Thiểm Tây ngày càng xấu đi, còn một bên thì sao? Cuộc sống ngày càng bần cùng của bách tính, thế cho nên... bách tính ở đó buộc phải di cư ra ngoài, ngoài cách này ra, không còn con đường nào khác!”

“Bệ hạ, hiện tại tuần phủ tỉnh Thiểm Tây đã bắt đầu tổ chức di dân rồi, rất nhiều bách tính nghèo rớt mồng tơi lại ít ruộng đất sẽ sớm được di dời ra ngoài.”

“Không đủ đâu!”

Lắc đầu, Chu Minh Trung thở dài thườn thượt, nét mặt ngập tràn vẻ phiền muộn.

“Bệ hạ, ngài đang phiền lòng vì chuyện di dân ở Thiểm Tây sao?”

Chu Đại Hàm dò hỏi.

Đăm đăm nhìn về hướng Thiểm Tây, Chu Minh Trung trầm giọng nói.

“Trẫm không phải phiền lòng vì một mình Thiểm Tây, Đại Minh hiện nay có sáu bảy mươi triệu dân, còn Thiểm Tây chẳng qua chỉ là một vùng đất, dẫu cho có thực sự...”

Thực sự chết đói mấy vạn mấy chục vạn người thì có sao chứ? Thậm chí bọn họ còn chẳng thể châm ngòi cho một cuộc nổi dậy của dân chúng, không phải vì hiện tại bọn họ vẫn còn cơm ăn, mà là vì Chu Minh Trung vốn dĩ không hề sợ.

“Nếu thực sự xảy ra bạo loạn dân gian, trẫm cũng chẳng cần phải lo lắng... Mãn Thanh đại quân của trẫm còn có thể đánh bại, đây chỉ là một đám bách tính làm loạn, há chẳng phải muốn trấn áp lúc nào cũng được...”

Không lo lắng về bạo loạn dân gian là vì ưu thế võ lực tuyệt đối, so với dân chúng, quan quân nắm giữ ưu thế võ lực tuyệt đối, hơn nữa khác với quân Minh thời cũ, quân Minh hiện tại đang ở thời kỳ khí thế ngút trời, thế nhưng tương lai thì sao?

“Điều trẫm lo lắng là tương lai, là chuyện mấy chục năm, mấy trăm năm sau. Hiện nay Đại Minh có sáu bảy mươi triệu bách tính, qua mấy chục năm sinh sôi nảy nở, dân số chắc chắn sẽ tăng lên gấp bội, đạt tới hàng vạn vạn người. Đến lúc đó, tất yếu sẽ lại bộc lộ khốn cảnh người đông đất ít, hiện nay khắp nơi ở Thiểm Tây toàn dân nghèo là vì sản lượng đất đai không đủ, nhưng tương lai đợi đến khi thiên hạ người đông đất chật, tất yếu lại sẽ là cảnh đói kém khắp nơi. Đợi đến khi hàng vạn vạn bách tính này lại trải qua thêm trăm năm thái bình thịnh thế, sinh sôi nảy nở thành ba bốn trăm triệu người. Đến lúc đó, con cháu của trẫm và con cháu các ngươi e là sẽ phải đau đầu nhức óc đấy.”

Người không có lo xa, tất có họa gần!

Sở hữu tầm nhìn vượt trội hơn thời đại này, Chu Minh Trung hiểu rõ, ở một không gian khác, một trăm ba mươi năm sau, dân số của quốc gia này đã vượt mốc bốn trăm triệu. Vào thời điểm đó, quả thực là cảnh nghèo đói cùng cực khắp nơi!

“Chắc không đến mức độ đó đâu.”

Sắc mặt của Chu Đại Hàm cũng trở nên có chút không tự nhiên.

“Bệ hạ phong tước các phiên vương hải ngoại, chẳng phải là vì để đưa bớt nhân khẩu dư thừa đi sao? Bệ hạ hiện nay có chín hoàng tử, hơn nữa hiện tại bệ hạ đang lúc tráng niên đỉnh cao, ngày sau chắc chắn sẽ giống như Cao Hoàng đế sinh nhiều con cháu, có mấy chục hoàng tử được phong ra hải ngoại, tính theo mỗi hoàng tử vạn dư vương vệ, dẫu cho chỉ giống như Cao Hoàng đế chỉ có chừng ba mươi mấy hoàng tử, thì vừa có thể đưa đi 50 vạn tráng đinh cộng thêm vợ con của họ, là có thể đưa đi tới cả triệu người.”

“Chu các phụ nói rất phải, bệ hạ phân phong chư phiên chính là để cho người Hán chúng ta ở Nam Dương, ở khắp chốn thiên hạ đâm chồi nảy lộc, như vậy, nhân khẩu trong nước tất sẽ không nhiều như bệ hạ đã nói...”

Tiền Lỗi vội vàng phụ họa ở bên cạnh.

“Các ngươi không hiểu đâu!”

Lắc đầu, Chu Minh Trung nhìn sông Hoàng Hà, chậm rãi nói.

“Không nói đến chuyện khác, mấy năm nay việc tiếp nhận thí nghiệm đậu mùa đã cực kỳ thành công, tiếp theo sẽ được phổ biến rộng rãi trong toàn thiên hạ, cộng thêm mấy năm nay các kỹ thuật y tế như đỡ đẻ được cải tiến, cũng sẽ khiến cho nhân khẩu tiếp tục tăng lên, người dưới gầm trời này chỉ ngày một đông hơn...”

Sự nâng cao của trình độ y tế, đặc biệt là những kỹ thuật y học tưởng chừng như nhỏ nhặt mà Chu Minh Trung mang vào thời đại này, có tác dụng thúc đẩy y học là điều hiển nhiên, một phương pháp chủng đậu mùa không biết đã cứu sống bao nhiêu người, còn về việc phát minh ra kẹp sản khoa, lại càng thúc đẩy hơn nữa sự gia tăng của dân số.

“Xét về đất đai Quan nội mà nói, nuôi sống một trăm triệu người, có thể khiến cho những bách tính này có cuộc sống áo cơm không lo lắng lại khá giả, một trăm rưỡi triệu người đã là giới hạn rồi, nếu muốn nhiều hơn nữa thì...”

Lắc đầu, hồi tưởng lại cảnh nghèo đói kinh hoàng khắp nơi của Mãn Thanh qua lời kể của người nước ngoài ở một không gian khác, Chu Minh Trung nói tiếp.

“Có lẽ sẽ không đến mức chết đói, nhưng cũng chỉ là miễn cưỡng qua ngày, giống như bách tính Thiểm Tây hiện tại vậy, đợi đến khi sức tải của đất đai đạt đến giới hạn, sản lượng cũng sẽ ngày càng ít đi, bởi vì độ phì nhiêu của đất đai đang không ngừng suy giảm, giống y như Thiểm Tây vậy, cho nên bách tính ở đó dẫu có nỗ lực hơn bách tính bất cứ nơi nào khác, vất vả hơn bất cứ ai, nhưng vất vả cả năm trời, thì vẫn cứ là cảnh không đủ ăn, họ sẽ cứ nghèo mãi, hơn nữa sau này cũng sẽ mãi nghèo như thế! Thậm chí ngày càng nghèo hơn!”

Trừ phi đợi đến khi cuộc cách mạng công nghiệp phát triển, đợi đến khi phân bón hóa học, giếng máy tầng sâu cùng các thiết bị khác xuất hiện, thì mới có khả năng thay đổi tất cả những điều này. Thế nhưng sự thay đổi đó cũng có hạn.

Đăm đăm nhìn phía xa, Chu Minh Trung im lặng giây lát, rồi lại nói.

“Đại Minh hiện tại, có trẫm ở đây, tự nhiên không có gì phải lo lắng. Thế nhưng tương lai thì sao? Nếu trẫm không còn nữa, trẫm lo rằng đến lúc đó, sẽ xuất hiện một Lý Tự Thành thứ hai đây!”

Một trăm năm? Hai trăm năm?

Dẫu cho không xuất hiện Hồng Tú Toàn, đến lúc đó, nhỡ đâu lại xuất hiện một Lý Tú Toàn, thậm chí là... ai mà biết được chứ? Thế giới của một hai trăm năm sau có bộ dạng thế nào, hiện tại Chu Minh Trung cũng không nhìn thấy, rốt cuộc thì, thế giới hiện tại đã thay đổi rồi, cách mạng công nghiệp hiện đã bắt đầu ở Đại Minh.

Thế nhưng cuộc cách mạng này, lại không thể thay đổi thực tế đất ít người nhiều của Đại Minh.

“Thần đẳng đáng muôn chết...”

Lúc này, ngoại trừ cúi đầu biểu thị đáng muôn chết ra,Vô luận thị Tiền Lỗi hay Chu Đại Hàm đều chỉ có thể ngơ ngác nhìn bệ hạ, trong lòng họ thật sự không hiểu rốt cuộc bệ hạ lại đang suy nghĩ những gì.

Lo lắng chuyện của hai trăm năm sau ư?

Có lẽ, vị hoàng đế nào cũng hy vọng giang sơn nhà mình vạn đời vạn kiếp, thế nhưng ai lại có thể đoán trước được chuyện mấy trăm năm sau chứ?

Tâm tư của bệ hạ ngày càng khó dò.

Thực ra, từ trước đến nay chưa từng có ai đoán được tâm tư của bệ hạ.

Sẽ không bao giờ có ai biết được, Chu Minh Trung đến từ tương lai, có lẽ người khác không nhìn thấy thế giới của hai trăm năm sau, nhưng hắn không những có thể, mà thậm chí còn có thể nhìn thấy thế giới của ba trăm năm mươi năm sau! Cho nên, hắn mới có nhiều nỗi lo âu đến thế, mỗi khi đối mặt với những vấn đề đó, không thể giống như bọn họ, dùng câu "thuyền đến đầu cầu tự khắc thẳng" để đối phó với mọi thứ.

Là Đại Minh, phải nói là người đặt nền móng cho Tân Minh đế quốc, Chu Minh Trung hy vọng thứ mình có thể xây dựng là một đế quốc ngàn năm, chứ không phải là một đế quốc chu kỳ ba trăm năm, hay nói cách khác, là một Mãn Thanh thứ hai, bị triều đại khác thay thế sau hai ba trăm năm.

Mỗi một con người, đều có tâm nguyện của riêng mình, tâm nguyện của Chu Minh Trung vô cùng đơn giản, hắn vừa hy vọng xây dựng một đế quốc ngàn năm thuộc về mình, đồng thời cũng hy vọng nền văn minh Hoa Hạ có thể lưu truyền đời đời kiếp kiếp, thậm chí đối với hắn mà nói, điều sau quan trọng hơn điều trước rất nhiều, khi hoạch định một số chính sách, hắn thậm chí sẽ thỏa hiệp với điều sau, dẫu cho cái giá phải trả là hy sinh giang sơn họ Chu!

Dẫu cho cái giá để lưu truyền văn minh Hoa Hạ là giang sơn do chính tay hắn đánh nên, hắn cũng không tiếc nuối. Rốt cuộc, từ một không gian khác đến với thời đại này, hắn đã cảm nhận sâu sắc được sự tàn phá của văn minh sẽ mang lại tai họa gì cho đất nước này, dân tộc này.

Thiên hạ của một nhà một họ, suy cho cùng vẫn là của một nhà một họ.

Cho dù có ích kỷ đến đâu, hắn cũng buộc phải đặt việc duy trì văn minh lên hàng đầu!

Thở ra một hơi, dường như muốn trút hết ngổn ngang bức bối trong lồng ngực ra ngoài, Chu Minh Trung bỗng cảm thấy bản thân dường như có chút quá vĩ đại.

Thế nhưng, có một số vấn đề, hắn buộc phải suy tính!

Dẫu tự giễu cợt như vậy, trong ánh mắt Chu Minh Trung vẫn mang theo chút ít vẻ u sầu.

“Có người nói, trẫm dùng chế độ thế tập con trưởng, thực sự quá mức tàn nhẫn, khiến cho anh em trong thiên hạ mỗi người một ngả, khiến cha mẹ không thể quây quần bên con cháu, quả thực là trái với nhân luân. Thế nhưng bọn họ lại đâu biết rằng, từ thời Tần Hán trở đi, người Hán chúng ta cứ ba trăm năm lại lặp lại một vòng tuần hoàn, đại trị, đại loạn, thời loạn, thịnh thế, trong vòng tuần hoàn như thế, nền văn minh bị hủy hoại, hàng ức người chết vì binh đao chiến họa, thực hiện chế độ chia tài sản, anh em cùng chia gia nghiệp, thoạt nhìn thì chăm lo cho tất cả mọi người, thế nhưng giàu không quá ba đời, dẫu là gia tộc giàu có hào phú, gia nghiệp chia qua ba đời rồi, cũng sẽ biến thành gia đình tiểu khang, mà năng lực chống chịu rủi ro của gia đình tiểu khang gần như bằng không, hễ gặp thiên tai dịch bệnh, vì để sinh tồn thì việc cầm cố ruộng đất nhà cửa là chuyện vô cùng bình thường, cho nên, sự thôn tính ruộng đất sẽ tự nhiên diễn ra, nếu không phải vì để sinh tồn, thì có ai muốn bán rẻ gia nghiệp chứ? Chế độ chia tài sản khi anh em phân gia thực chất là chia cái gì? Chia là càng chia càng nghèo, đến cuối cùng, thoạt nhìn thì nhân đinh hưng vượng, nhưng chẳng qua chỉ là một lũ ăn mày nghèo kiết xác mà thôi, hễ gặp thiên tai, vì để sinh tồn nên đành đem tổ nghiệp cầm cố cho người giàu, bản thân thì thuê ruộng để mưu sinh, như vậy ruộng đất lại càng thêm tập trung, hơn nữa với việc dân số ngày càng đông, đến cuối cùng một nửa người trong thiên hạ đều là kẻ tay trắng không tấc đất cắm rũi, thiên hạ tự nhiên sao có thể trị an lâu dài được? Sau đó dân loạn nổi tứ phương, bạo loạn dân gian không dứt, rồi hàng ức trăm họ bỏ mạng trong biến đổi đổi triều đại, lê dân bách tính có tội tình gì, dẫu cho cứ cách hai ba trăm năm, lại phải hứng chịu hạo kiếp này?”

Một câu hỏi ngược lại như thế, khiến trán của Tiền Lỗi và Chu Đại Hàm đều không khỏi rịn mồ hôi, còn Chu Chương Bồi – người trong suốt mấy năm qua vẫn luôn giữ lập trường rõ ràng phản đối “chế độ thế tập con trưởng” – lại càng kinh hãi trừng lớn mắt nhìn bệ hạ, ánh mắt tràn ngập vẻ không thể tin nổi, thậm chí ngay cả đôi môi cũng hơi run rẩy, hắn tuyệt đối không dám tin, gốc rễ của cái gọi là “thôn tính ruộng đất”, hóa ra lại nằm ở chỗ này.

Thế nhưng sau đó, hắn nghĩ đến mấy chục năm qua, những gì tận mắt chứng kiến về sự hưng suy của các gia tộc ở nông thôn, không biết bao nhiêu gia đình hiển hách, sau mấy đời phân gia, đều đã biến thành gia đình tiểu khang, nếu như gặp phải thiên tai hoạ kiếp, thường thì chỉ đành bán rẻ tổ nghiệp để duy trì sinh kế. Gia đình bách tính bình thường quả thực không có năng lực chống chịu rủi ro, chỉ có những gia đình giàu có kia mới có năng lực tương ứng để vượt qua thiên tai, thế nhưng gia đình giàu có này nếu như lại trải qua hai đời phân chia nữa, thì e rằng đến tiểu khang cũng chẳng tính nổi.

Nhìn bệ hạ, Chu Chương Bồi dường như đã hiểu, hiểu vì sao bệ hạ lại cố chấp ra lệnh bắt buộc thi hành “pháp luật thế tập con trưởng”, là để cho bách tính tự nguyện di cư sang vùng Đông Bắc, sang những vùng đất xa xôi ở Nam Dương? Đây chỉ là một mặt, quan trọng hơn là để cho bách tính trong thiên hạ không còn rơi vào vòng tuần hoàn đại loạn đại trị như trước kia nữa.

Chỉ là, người trong thiên hạ này có mấy ai có thể thấu hiểu được khổ tâm của bệ hạ chứ?

“Chế độ thế tập con trưởng này có lẽ có thể giải quyết được một chút vấn đề, thế nhưng... chỉ có thể giao cho thời gian để chứng minh mà thôi.”

Trong lúc trầm ngâm, Chu Minh Trung nhớ đến châu Âu cũng đang thi hành chế độ thế tập con trưởng, xuất hiện tầng lớp dân nghèo thành thị, bọn họ lang thang trên đường phố, thường xuyên trở thành nguồn gốc của bạo động, đến cuối cùng, chính là cách mạng công nghiệp đã thay đổi tất cả — các nhà máy đã hấp thụ lượng lao động dư thừa.

Mong rằng sự phát triển công nghiệp của Đại Minh, cũng có thể hấp thụ đủ nhiều lao động dư thừa vậy!

Trong lòng thầm nghĩ như vậy, Chu Minh Trung nhìn về hướng Thiểm Tây.

“Hiện tại, Thiểm Tây, ở một mức độ nào đó, chính là do môi trường ngày càng xấu đi đã dẫn đến tất cả những điều này, dẫu sao thì, từ thời nhà Tần cho đến thời nhà Đường, Thiểm Tây đều là nơi giàu có nhất thiên hạ, thế nhưng việc khai hoang quá mức do đất ít người nhiều mang lại, đã hủy hoại môi trường tự nhiên nơi đây, mới khiến cho cuộc sống của bách tính hiện tại ngày càng nghèo khó, muốn thay đổi tất cả những điều này, chỉ có một con đường duy nhất!”

Di dân!

Chỉ có di dân mới có thể giải quyết được vấn đề này.

“Bệ hạ, thần sẽ đốc thúc phía Thiểm Tây đẩy nhanh tốc độ di dân, đem những bách tính vô sản, ít ruộng đất di dời toàn bộ đến nơi khác,”

“Không đủ!”

Lời của Chu Đại Hàm vừa dứt, Chu Minh Trung liền lắc đầu nói.

“Chỉ riêng những người này thôi thì vẫn chưa đủ, vấn đề của Thiểm Tây hiện tại là đất cằn, dẫu cho có di dời đi mấy chục vạn người, cũng chẳng ích gì cho đại cục, việc khai hoang quá mức sẽ chỉ khiến môi trường của nó ngày càng xấu đi mà thôi, cho nên, muốn thay đổi triệt để tất cả những điều này, thì buộc phải di dời càng nhiều người dân bản địa đi càng tốt!”

Nhìn Chu Đại Hàm, Chu Minh Trung trầm giọng nói.

“Ý của trẫm là, di dời càng nhiều càng tốt, di dời hơn 70% nhân khẩu bản địa đi, đặc biệt là khu vực phía bắc sông Vị, cố gắng hết sức di dời đến vùng Đông Bắc, Tứ Xuyên! Nếu không làm thế, thì không thể thay đổi được môi trường nơi đây, không thể thay đổi được cuộc sống của bách tính nơi đây!”