Oốt-tơ-man!

Cái tên này từ năm 1453, với việc Constantinopolis bị người Thổ Nhĩ Kỳ Oốt-tơ-man chiếm lĩnh, đã trở thành cơn ác mộng của châu Âu. Kể từ đó cho đến nay, trong suốt hai trăm năm đằng đẵng, bộ lạc Đột Quyết nhỏ bé vốn xuất thân từ Trung Á này vẫn luôn là nỗi kinh hoàng của người châu Âu, toàn bộ châu Âu đều chìm trong bóng tối của đế quốc Oốt-tơ-man.

Là một đại quốc vắt ngang ba châu lục, sở hữu dân số hàng chục triệu người, đối với các nước châu Âu mà nói, đây quả thực là một sự tồn tại vô cùng đáng sợ. Lấy sự thất thủ của Constantinopolis và sự diệt vong của Đế quốc Đông La Mã làm mốc, từng quốc gia châu Âu lần lượt rơi vào cảnh bị người Thổ Nhĩ Kỳ giam cầm. Hy Lạp, nơi phát nguồn của văn minh châu Âu, cùng bán đảo Balkan đã bị người Thổ Nhĩ Kỳ chiếm đóng, thế mà bước chân của người Thổ Nhĩ Kỳ vẫn không dừng lại, bọn họ vẫn luôn không ngừng bành trướng.

Hơn nữa, bọn họ vẫn đang dòm ngó châu Âu, thời khắc chuẩn bị cắm lá cờ xanh lên toàn bộ châu Âu.

Tháng 9 năm 1682, sau một cuộc hành trình đằng đẵng, sứ tiết Đại Minh cuối cùng cũng đã đặt chân đến cảng Xuy-ết, một hải cảng quan trọng của đế quốc Oốt-tơ-man trên biển Hồng Hải. Đây không phải là lần đầu tiên sứ tiết Đại Minh xuất hiện ở thành phố này, trên thực tế, từ mười ba năm trước, Đại Minh đã phái đoàn sứ thần đến đế quốc Oốt-tơ-man, đồng thời thiết lập đại sứ quán tại thủ đô Istanbul của họ. Dù đế quốc Oốt-tơ-man luôn có thái độ bề trên đối với châu Âu, thế nhưng bọn họ cũng thừa hiểu rằng Đại Minh mới là sự tồn tại hùng mạnh hơn.

Giữa cường giả với cường giả, sự tồn tại của "tình hữu nghị" luôn vô cùng đơn giản, cường giả thường chỉ tôn trọng lẫn nhau.

Là thành phố tồn tại ở điểm cuối giao thông đường thủy của kênh đào kết nối sông Nin và biển Hồng Hải, Xuy-ết dẫu là quân cảng và thương cảng quan trọng nhất của Thổ Nhĩ Kỳ Oốt-tơ-man trên biển Hồng Hải, dẫu thành phố vẫn phồn hoa, nhưng bên cạnh sự phồn hoa ấy lại khiến đoàn người Điền Kinh Viễn vừa đặt chân đến đây phải cảm thán trước sự suy tàn nơi này. Trong hải câm, chỉ có lác đác vài chục chiếc thương thuyền hoặc chiến hạm theo kiểu châu Âu, tiếp đó là một số thuyền buồm kiểu Ả Rập nhỏ nhắn, tiêu điều và suy tàn. Trong mắt bọn họ, hải cảng quan trọng nối liền Á - Âu này vốn dĩ phải vô cùng phồn hoa, thế nhưng hiện tại lại tàn tạ giống như một ngôi làng chài nhỏ.

Đoàn sứ thần không dừng lại ở Xuy-ết mà trực tiếp đổi sang đi ngựa, vội vã chạy đến hải cảng Alexandria bên Địa Trung Hải, họ sẽ đổi sang đi thuyền tại đó để đến Istanbul, thủ đô của đế quốc Oốt-tơ-man. Cảnh tượng dọc đường đi tiếp theo đã gây chấn động cho từng thành viên trong đoàn tùy tùng. Đối với đoàn người Điền Kinh Viễn vốn vừa rời khỏi một Đại Minh trong thái bình thịnh thế để đến đây, tỉnh Ai Cập hiện ra trước mắt họ với vẻ tiêu điều rách nát, vượt xa sức tưởng tượng của họ. Nơi này đâu đâu cũng là những nông dân da vàng má hóp, đâu đâu cũng là ăn mày, phóng tầm mắt nhìn sang, chẳng khác nào một bức "bức tranh lưu dân" sống động.

Cảnh tượng như vậy không khỏi khiến Điền Kinh Viễn và những người khác nhớ lại từng màn từng màn diễn ra trên đại địa Trung Nguyên dưới ách thống trị của Mãn Thanh. Dẫu sao, những người mới chỉ ngoài ba mươi tuổi như họ cũng từng trải qua thời kỳ đó, từng trải qua sự áp bức nô dịch bởi dị tộc.

Điền Kinh Viễn ngồi trên xe ngựa, nhíu chặt mày thở dài nói:

"Hà, lưu dân khắp chốn, đạo tặc hoành hành. Đây chính là cái gọi là cường quốc trong thiên hạ sao?"

Trong thế giới quan của Đại Minh, Oốt-tơ-man được tính là một trong các "cường quốc trong thiên hạ", thế nhưng bọn họ không thể ngờ rằng, bách tính của "cường quốc" từng khiến các nước châu Âu run rẩy bất an này lại nghèo đói đến nhường ấy.

"Bởi vì đó là sự thống trị của dị tộc."

Đột nhiên, khi tiếng nói của hắn vừa dứt, người dẫn đường bên cạnh bất ngờ cất lời bằng thứ tiếng Trung không mấy trôi chảy.

"Ngươi biết nói tiếng Hán?"

Kinh ngạc nhìn người dẫn đường người Ai Cập bên cạnh, trong mắt Điền Kinh Viễn tràn ngập vẻ khó tin.

"Vâng, thưa lão gia, tôi tên là An Lợi, từng làm thương gia đến nước Chu, nước Chu nằm ở Malacca."

Lời giải thích của An Lợi khiến Điền Kinh Viễn khó hiểu hỏi:

"Thương gia? Thương nhân hàng hải? Đã vậy, tại sao ngươi không tiếp tục buôn bán nữa mà lại trở thành người dẫn đường?"

Our-sơ-man (Osman)

Tổng đốc ban hành sắc lệnh mới, tất cả người Cốt-tơ-bít (Coptic) nếu không nộp mức thuế cao hơn thì không được phép buôn bán đường biển. Là một người Cốt-tơ-bít, vì không gánh nổi tiền thuế nặng nề, nên tôi đành phải bán tháo thương thuyền của mình với giá rẻ."

Trong giọng điệu của An Lợi mang theo vài phần bất lực.

"Người Cốt-tơ-bít?"

Dù có sự hiểu biết nhất định về Oốt-tơ-man, nhưng rõ ràng bọn họ không hiểu rõ về người Cốt-tơ-bít.

"Đúng vậy, chúng tôi là người Cốt-tơ-bít. Trong mắt tổng đốc Ai Cập, chúng tôi không phải là người Ai Cập, bởi vì chúng tôi không tín ngưỡng Thiên Phương giáo. Nhưng Thượng đế có thể làm chứng, người Cốt-tơ-bít mới là người Ai Cập chính gốc, chúng tôi là hậu duệ của các vị Pharaoh, từ mấy ngàn năm trước đã sinh sống ở đây. Chúng tôi từng bị người La Mã chinh phục, và Kitô giáo được truyền bá vào Ai Cập bởi thánh Mark, chúng tôi đã chọn cải đạo sang Kitô giáo để thể hiện sự chống cự lại những kẻ thống trị La Mã sùng bái đa thần giáo. Thượng đế có thể làm chứng, khi đó chúng tôi với tư cách là tín đồ Kitô giáo đã phải chịu sự bức hại vô cùng nghiêm trọng từ người La Mã. Dù phải gánh chịu sự bức hại không thể thêm thắt nào từ người La Mã, nhưng chúng tôi vẫn kiên cường giữ vững tín ngưỡng của mình. Sau đó nữa, một ngàn năm trước, người Ả Rập chinh phục Ai Cập, một số lượng lớn người Ả Rập đến đây, mang theo Thiên Phương giáo, họ dùng đủ mọi cách ép buộc chúng tôi thay đổi tín ngưỡng. Chúng tôi trở thành 'Dhimmi' ngay trên mảnh đất quê hương mình, tức là 'dân được bảo hộ', chúng tôi bị coi là thần dân hạng hai, chiểu theo quy định của giáo luật thì phải nộp thuế đinh. Ngoài những hạn chế về tín ngưỡng, ngay cả cuộc sống cũng chịu sự kìm kẹp, ví dụ như không được cưỡi ngựa và lạc đà, không được tổ chức các hoạt động công cộng vào dịp lễ Phục sinh vân vân, không được tự ý xây dựng cơ sở tôn giáo mới, lời khai làm chứng cũng không được pháp quan chấp nhận..."

An Lợi đang đánh xe ngựa, trong lời nói thoạt nhìn có vẻ bình tĩnh ấy lại ẩn chứa một nỗi tuyệt vọng.

"Con trai tôi bị một người Ai Cập sát hại, thế nhưng tôi lại không thể làm nhân chứng, bởi vì tôi là người Cốt-tơ-bít chứ không phải người Ai Cập. Thượng đế có thể làm chứng, người Cốt-tơ-bít mới là người Ai Cập chính gốc, còn bọn họ mới là kẻ ngoại lai. Khi bọn họ đến, họ dùng dao đồ tể để ép chúng tôi thay đổi tín ngưỡng, và hiện tại, bọn họ vẫn dùng chính cách thức đó để ép chúng tôi thay đổi tín ngưỡng."

Sau đó, An Lợi lại nói tiếp.

"Thượng đế có thể làm chứng, tôi sẽ vĩnh viễn không thay đổi tín ngưỡng của mình! Chúng tôi từng dùng tín ngưỡng để chống lại người La Mã, và giờ đây, chúng tôi vẫn sẽ dùng tín ngưỡng để chống lại bọn họ."

Trong câu nói thoạt nhìn điềm tĩnh ấy lại bộc lộ nỗi bi ai của một dân tộc. Điền Kinh Viễn và Trương Quốc Lương, những kẻ từng chịu cảnh nô dịch bởi dị tộc, không một ai là không đồng cảm sâu sắc. Thế nhưng bên cạnh sự đồng cảm, trong lòng bọn họ cũng mang theo vài phần tò mò.

"Bọn họ đều là người Cốt-tơ-bít sao?"

Trương Quốc Lương chỉ vào những bách tính da vàng má hóp bên đường rồi hỏi.

"Không, bọn họ là người Ai Cập."

"Người Ai Cập? Vậy tại sao bọn họ lại thành ra thế này?"

"Đúng vậy, đã là người Ai Cập, tại sao vẫn còn chịu sự áp bức của dị tộc?"

Điền Kinh Viễn và Trương Quốc Lương đều một trận mơ hồ khó hiểu.

"Bởi vì người Ai Cập bọn họ là người Ả Rập, mà Ai Cập chỉ là một tỉnh của Oốt-tơ-man. Bọn họ và người Ai Cập chỉ giống nhau về tín ngưỡng, còn về huyết thống, người Thổ Nhĩ Kỳ vốn không phải là người Ả Rập. Ở Oốt-tơ-man, người Ai Cập cũng giống như người Xéc-bi (Serbia), người Hy Lạp, người bản địa cùng chung tín ngưỡng chỉ là dân hạng hai, còn người Hy Lạp, người Xéc-bi và người Cốt-tơ-bít tín ngưỡng Thượng đế đều là dân hạng hai ở địa phương, nhưng lại là dân hạng ba của Oốt-tơ-man."

Câu trả lời của An Lợi khiến Điền Kinh Viễn và Trương Quốc Lương rơi vào trầm tư với vẻ đăm chiêu. Không ai trong số họ nói năng gì, chỉ lẳng lặng nhìn dòng người bên đường. Sự phức tạp của quốc gia này dường như vượt ngoài tưởng tượng của bọn họ.

"Ai Cập... Kim tự tháp, Pharaoh. Ai có thể ngờ rằng, nơi đây lại lần lượt trở thành chốn cấm uy của người La Mã, người Ả Rập và người Thổ Nhĩ Kỳ chứ?"

Nhìn những người Ai Cập không có điểm gì khác biệt về tướng mạo so với An Lợi, Điền Kinh Viễn không phân biệt nổi đâu là người Cốt-tơ-bít, đâu là người Ai Cập, trong lòng thầm cảm thán.

"Nếu như năm xưa Hoàng thượng không khởi binh đuổi Mãn Thanh đi, có chăng chúng ta cũng chính là người Cốt-tơ-bít dưới ách thống trị của Mãn Thanh..."

Đột nhiên, trong lòng Điền Kinh Viễn bỗng chốc vỡ lẽ. Ban đầu, hắn từng cho rằng dưới sự thống trị của Mãn Thanh, người Hán là dân hạng hai, nhưng thực chất, người Hán chẳng qua chỉ là dân hạng ba, thậm chí hạng tư. Bởi vì bên trên người Hán vẫn còn có cái gọi là Mông Cương Kỳ, Hán Quân Kỳ, địa vị của bọn họ cao hơn hẳn người Hán bình thường, thậm chí còn cao hơn cả quan lại người Hán.

Cuối cùng, có lẽ vài trăm năm sau, Trung Quốc cũng sẽ giống như Ai Cập hiện tại, những kẻ người Mãn đó tự xưng là người Trung Quốc, còn chủ nhân thực sự ban đầu — người Hán, chẳng qua chỉ là lũ nô lệ bị cai trị, không xứng làm biểu tượng của quốc gia. Thậm chí văn hóa bị người Mãn hoạn hóa, sửa đổi cũng sẽ đường hoàng bị coi là "văn minh Trung Hoa", trang phục của bọn họ sẽ trở thành trang phục của Trung Quốc, ngôn ngữ của bọn họ sẽ trở thành ngôn ngữ của Trung Quốc, truyền thống của bọn họ sẽ trở thành truyền thống của Trung Quốc. Ít nhất thì trang phục, ngôn ngữ, truyền thống của người Hán sẽ bị lãng quên, hoặc là bị sửa đổi.

Nghĩ đến đây, trong lòng Điền Kinh Viễn vừa trào dâng niềm đồng cảm đối với người Cốt-tơ-bít, sâu thẳm tâm can hắn lại càng tràn ngập sự sợ hãi. Không chỉ là hiểu được nguyên nhân vì sao Hoàng thượng lại truy cùng diệt tận Mãn Thanh, mà quan trọng hơn cả chính là sự sợ hãi đối với những kẻ có tín ngưỡng ở nơi này.

Sau khi đến Cairo, so với những thành phố dọc đường, Cairo với tư cách là tỉnh lỵ của tỉnh Ai Cập quả thực rất phồn hoa.

"Ở đây có rất nhiều người Cốt-tơ-bít."

Trương Quốc Lương nhìn một số người đi đường trên phố rồi nói. Chiểu theo quy định của giáo luật Thiên Phương giáo, thần dân không theo Thiên Phương giáo không được cưỡi ngựa hoặc mang theo vũ khí, lại còn phải mặc trang phục đặc thù để phân biệt với những tín đồ chân chính. Do đó, người Cốt-tơ-bít và người Ai Cập ở đây rất dễ phân biệt.

"Đúng vậy, đại đa số người Cốt-tơ-bít đều tập trung ở các thành phố như Cairo, Alexandria và khắp nơi. Bởi vì theo giáo luật, người Cốt-tơ-bít không được phép mua đất, nên vì sinh kế, chúng tôi chỉ có hai sự lựa chọn: một là cải đạo, hai là chuyển đến thành phố, buôn bán trong thành phố."

Suốt dọc đường đi, An Lợi đã có sự hiểu biết nhất định về những sứ tiết ngoại giao đang trên đường đến Istanbul nhậm chức này, thậm chí vì biết tiếng Trung nên hắn phát hiện ra bọn họ đang thám thính Ai Cập. Là một người Cốt-tơ-bít đồng thời cũng là một thương nhân, hắn nhìn thấy cơ hội từ trong đó.

Dẫu sao thì kinh nghiệm hành thương những năm đầu đã khiến hắn hiểu rõ rằng, thế lực của nước Minh là không thể xem thường, dẫu cho là người Thổ Nhĩ Kỳ hùng mạnh cũng không thể sánh bằng.

"Nếu như..."

Cố tình hạ thấp giọng, An Lợi dùng một điệu bộ mang tính dò xét để nói với Điền Kinh Viễn:

"Các ông muốn thâm nhập vào nơi này, có lẽ, chúng tôi có thể cung cấp cho các ông một sự trợ giúp nhất định..."