“Hỡi Thượng đế!”
Không biết là ai cất lên một tiếng cầu nguyện, những kẻ bị bắt đến làm lao dịch kia lần lượt nhắm nghiền hai mắt, bọn họ không dám nhìn tiếp nữa.
Thậm chí ngay cả những tín đồ Thiên Phương giáo cũng không dám nhìn thêm, một trận náo động lập tức càn quét đám đông hai bên bờ, mọi người thì thầm to nhỏ, bàn tán xôn xao. Rất nhiều người cúi đầu không dám nhìn, có kẻ đầu cũng không ngoảnh lại, rảo bước chạy về nhà.
Lại có rất nhiều người một lời không nói, chỉ nhìn chằm chằm vào bóng hình cứng đờ thẳng đuột của Milievski đang treo lơ lửng giữa không trung.
Bọn họ bị màn trước mắt dọa cho tâm can giá lạnh, hai chân bủn rủn, nhưng lại không thể không nhìn.
Tín đồ Thiên Phương giáo có thể chạy, thế nhưng bọn họ những tín đồ Cơ Đốc này lại không thể rời đi, nếu không sẽ bị coi là đồng bọn của Milievski.
Lúc này, đội trưởng cùng đao phủ và hai tên lính lại đến gần Milievski, nhìn kỹ lại hắn một lần nữa. Chỉ có một ít máu chảy dọc theo cột gỗ xuống dưới. Hắn vẫn còn sống, thần trí vẫn tỉnh táo. Hai bên sườn hắn phập phồng lên xuống, thậm chí có thể thấy mạch máu trên cổ đang đập, một đôi mắt của hắn cứ chuyển động mãi không ngừng, rất chậm chạp. Từ kẽ răng mím chặt của hắn thốt ra những tiếng lẩm bẩm, chỉ nghe hiểu được lác đác mấy chữ:
“Người Thổ Nhĩ Kỳ… Người Thổ Nhĩ Kỳ…”
Hắn trợn mắt nhìn tên đội trưởng người Thổ Nhĩ Kỳ trước mặt mà nguyền rủa.
“Người Thổ Nhĩ Kỳ… Các ngươi không được chết tử tế… Các ngươi không được chết tử tế… Thượng đế, Thượng đế có thể làm chứng, các ngươi sẽ bị giết sạch, bị giết sạch tất cả…”
Đến cuối cùng, Milievski thậm chí dốc hết toàn lực phát ra tiếng gầm thét.
“Hỡi các tín đồ Cơ Đốc, đừng quên tín ngưỡng của các ngươi, đừng quên mối thù hận của các ngươi, hỡi các tín đồ Cơ Đốc, Thượng đế có thể làm chứng, chúng ta cuối cùng rồi sẽ được tự do…”
Tiếng gầm thét của Milievski vang vọng trong không trung, tên đội trưởng thẹn quá hóa giận liền vung ngọn roi trong tay, quất mạnh lên người hắn.
“Câm miệng, tên dị giáo đáng chết này!”
“Thượng đế sẽ trừng phạt các ngươi…”
Roi liên tục giáng xuống, Milievski không hề khuất phục, thế nhưng giọng nói của hắn ngày một yếu ớt…
Đêm hôm đó, phần lớn cư dân trong và ngoài thành đều mang theo nỗi sợ hãi chìm vào giấc ngủ. Nói một cách chính xác hơn, những kẻ có thể ngủ được chỉ là số ít, đa phần hoàn toàn không thể chợp mắt. Rất nhiều người trong số họ, suốt cả đêm đều rơi lệ, đều đang cầu nguyện cho Milievski.
Ngày hôm sau là thứ Hai, là một buổi sớm mai tháng Chín rực rỡ ánh dương. Dù là trong thành hay tại công trường cây cầu đang được tu sửa, không một ai là không ngước mắt nhìn lên cái giàn giáo kia. Ngay mép giàn giáo, sừng sững đứng độc lập một bóng người cô quạnh, tựa như một người đứng ở đuôi thuyền. Rất nhiều người vừa mở mắt vào buổi sáng, cứ ngỡ những gì thấy và nghe ở công trường ngày hôm qua chỉ là một giấc mơ, giờ phút này, nhìn người nọ bọn họ trở nên ngẩn ngơ chết lặng, kinh ngạc biến sắc, đó tuyệt đối không phải là một cơn ác mộng, đó là một sự thật hiển hiện giữa ban ngày ban mặt.
Các phu hồ vẫn trầm mặc không một tiếng động như ngày hôm qua, lòng đầy chán nản thất vọng. Cư dân trong thành vẫn bàn tán nhỏ giọng, lòng đầy thấp thỏm lo âu. Đội trưởng lại lên giàn hình một chuyến, lưu lại bên cạnh Milievski khá lâu. Bọn họ trao đổi vài câu, ngẩng đầu nhìn nét mặt hắn, lại còn giật giật gấu quần hắn. Sau đó bọn họ quay về bờ, lúc đi ngang qua các phu hồ, một câu cũng không nói, từ đó mọi người suy đoán rằng Milievski cuối cùng đã bỏ mạng.
Đến tận lúc này, các tín đồ Cơ Đốc mới cảm thấy trút được gánh nặng, tựa như giành được một chiến thắng vô hình.
Mọi người ngước mắt nhìn Milievski trên giàn hình, nỗi sợ hãi đã vơi đi phần nào. Bọn họ cảm thấy trong cuộc chiến giáp lá cà với người Thổ Nhĩ Kỳ, tương quan lực lượng đã chuyển biến theo hướng có lợi cho họ. Đối với họ mà nói, đồng bào bị hại chính là tiếng gọi có sức hiệu triệu mạnh mẽ nhất. Sự áp bức từ lâu đã khiến họ không dám mở miệng, nay thì họ đã không còn sợ hãi gì nữa. Những kẻ mặt mày tái mét, râu ria xồm xoàm, dùng đòn bẩy bằng gỗ thông để di chuyển những khối đá lớn, dù mồ hôi đầm đìa, kiệt sức mỏi mệt, nhưng hễ lúc nghỉ chân, bọn họ lại không kìm được mà thì thầm bàn tán về Milievski.
“Cầu xin Thượng đế dung thứ cho hắn…”
“Ồ, hắn là một vị tử đạo! Thật khiến người ta đau xót!”
“Các ngươi chắc chắn không cho rằng hắn đã đắc đạo thành tiên chứ? Hắn là thánh nhân, hỡi các anh em!”
Ai nấy đều đang âm thầm hình dung bóng hình Milievski trên cột gỗ, cảm thấy hắn dường như đang ngẩng cao đầu sải bước, dẫn đầu một hàng ngũ tiến về phía trước, cảm thấy hắn đứng sừng sững hiên ngang, vừa không đáng sợ, cũng chẳng hề nhỏ bé. Ngược lại, mọi người đều cho rằng hắn vô cùng kiệt xuất, vô cùng vĩ đại, cho rằng hắn đã siêu phàm nhập thánh, dứt bỏ hồng trần, tự thân thành một cõi, không chịu bất kỳ sự ràng buộc nào của thế gian, vô ưu vô lo. Không ai có thể làm gì được hắn nữa, đao kiếm, những lời gièm pha độc địa hay thậm chí là uy quyền dâm ô của người Thổ Nhĩ Kỳ đều đành bất lực trước hắn.
Trong mắt bọn họ, thân hình thẳng đuột của Milievski với nửa thân trên trần trụi, tứ chi bị trói, đầu tựa vào đỉnh nhọn của cột gỗ, là sẽ không bao giờ mục nát. Hắn tựa như một bức tượng, đứng ở vị trí cao nhìn xuống, không sợ gió thổi mưa sa, vĩnh viễn đứng sừng sững ở nơi đó.
Các phu hồ thường buông tay công việc đang làm, quay đầu lại, lén lút vẽ dấu thánh trước ngực hướng về phía hắn.
Còn những phụ nữ kia, cũng tranh thủ khoảng thời gian rảnh rỗi nấu cơm, rảo bước ra khỏi nhà sang hàng xóm dăm ba câu chuyện, rơi vài giọt nước mắt, rồi lại vội vã chạy về nhà, sợ rằng cơm trên bếp bị cháy khét. Có người phụ nữ thắp một ngọn đèn dầu trước bức tượng thánh, mọi người liền bắt chước làm theo, đều thắp lên một ngọn, hơn nữa còn giấu đèn vào góc phòng.
Trong bầu không khí trang nghiêm tĩnh mịch, lũ trẻ vừa chớp chớp đôi mắt nhỏ, nhìn ngọn đèn mờ ảo, vừa lắng nghe người lớn cầu nguyện, đứt quãng, đối với những lời cầu nguyện chúng hiểu lơ mơ, chỉ lĩnh hội được vài câu.
“Xin Thượng đế phù hộ chúng con!”
“Hỡi Thượng đế, xin hãy phù hộ linh hồn của vị tử đạo, để linh hồn ngài trở về thiên đàng…”
“Hỡi Thượng đế, xin hãy xây dựng một ngôi nhà thờ cho vị tử đạo…”
“A, xin hãy cứu rỗi chúng con, Thượng đế vạn năng, hãy tiêu diệt kẻ thù, chấm dứt sự thống trị của chúng!”
Lũ trẻ không biết chán mà hỏi: "Vị tử đạo" có nghĩa là gì? Ai đã xây nhà thờ? Xây ở đâu? Sự hiếu kỳ của các bé trai đặc biệt mãnh liệt, các bà mẹ đành phải ứng phó chúng vài câu:
“Đừng nói nữa, cục cưng của mẹ! Đừng hỏi nữa, nghe lời mẹ đi, con phải đề phòng kẻ thù Thổ Nhĩ Kỳ độc ác suốt cả đời!”
“Con à, hãy ghi nhớ sự tàn bạo của những kẻ Thổ Nhĩ Kỳ đó, hứa với mẹ đi con, vĩnh viễn đừng bao giờ từ bỏ tín ngưỡng của mình…”
Trước hoàng hôn ngày hôm sau, tên đội trưởng lại đi tuần tra công trường một lần nữa, nhìn thi thể trên cột hình, tự cho rằng mình đã dùng cách giết gà dọa khỉ, hắn rất hài lòng với hiệu quả hiện tại, thế là liền dặn dò đám thuộc hạ.
“Bay đâu, ném thứ rác rưởi này ra ngoài cho chó ăn…”
So với các tín đồ Cơ Đốc, đội trưởng người Thổ Nhĩ Kỳ không hề có chút thương cảm nào đối với vị tử đạo trên giàn hình. Ngay lúc hắn thốt ra câu nói này, đột nhiên, tiếng móng ngựa dồn dập truyền đến.
Một tên người Thổ Nhĩ Kỳ cưỡi trên lưng ngựa, vừa phi nước đại vừa lớn tiếng la hét.
“Giặc cướp, giặc cướp tập kích thành rồi…”
Tiếng súng!
Tiếng đại bác vang vọng trong không trung.
Tháng 9 năm 1683, đối với vùng Balkan mà nói, là một mùa hè sôi sục. Khi hàng chục vạn đại quân Thổ Nhĩ Kỳ tấn công thành Viên, cuộc khởi nghĩa đã bùng nổ ở Balkan. Mặc dù quy mô khởi nghĩa không lớn, nhưng việc hàng trăm địa phương đồng loạt nổ ra khởi nghĩa trong cùng một ngày đã làm chấn động toàn bộ vùng Balkan.
Vào ngày này, nghĩa quân bước ra từ sâu trong núi thẳm rừng rậm, tiến đến nơi chỉ cách thành này hai tiếng đồng hồ di chuyển. Tại đó, họ dùng đại bác phá hủy ngôi miêu vũ của người Thổ Nhĩ Kỳ, đốt cháy nhà cửa của người Thổ Nhĩ Kỳ. Hàng ngàn tên người Thổ Nhĩ Kỳ và những kẻ phản bội bị thiêu chết trong những ngôi nhà đó.
Đến chập tối, người Thổ Nhĩ Kỳ và người Serbia trong thành đều nghe thấy tiếng pháo nổ ầm ầm.
Đại bác!
Nghĩa quân lại có cả đại bác!
Điều này hoàn toàn lật đổ trí tưởng tượng của bọn họ, theo lý mà nói, nghĩa quân tối đa cũng chỉ có một ít súng hỏa mai, thế nhưng hiện tại, nghĩa quân lại sở hữu cả đại bác.
Tiếng pháo của nghĩa quân Serbia khiến cho người Serbia trong thành không ai là không trở nên kích động, dường như đại bác tượng trưng cho sức mạnh, tượng trưng cho tự do.
Trong tiếng pháo rền vang, bởi vì tràn đầy kỳ vọng đối với nghĩa quân, bọn họ mong mỏi nghĩa quân có thể nhanh chóng chiếm lấy nơi này, giải phóng cho họ.
Đến khi màn đêm hoàn toàn buông xuống, ánh lửa pháo xuất hiện trên ngọn núi ở bờ đối diện đã khiến người Serbia trong thành vô cùng kích động, đó là ánh lửa pháo chân chính không thể nghi ngờ. Nhìn từ trong thành, bằng mắt thường cũng có thể thấy được ánh lửa pháo của nghĩa quân.
Ánh lửa pháo đỏ rực ấy, cả người Thổ Nhĩ Kỳ lẫn người Serbia đều nhìn thấy, chẳng những nhìn thấy, mà thậm chí ngay cả ngôi miêu vũ của người Thổ Nhĩ Kỳ trong thành cũng bị pháo kích phá hủy.
Mọi người trốn sau khung cửa sổ, hoặc ẩn mình trong bóng tối ở sân viện, chăm chú nhìn lâu về phía bờ bên kia con sông, nhìn ngọn lửa pháo đang phun trào từ nơi đó. Các phụ nữ Serbia thì thầm vẽ dấu thánh trong bóng tối, nội dung tâm can họ vô cùng kích động, không thể diễn tả bằng lời, nước mắt tuôn trào khóe mi.
“Hỡi Thượng đế, xin hãy phù hộ các chiến sĩ của ngài, phù hộ họ đánh bại kẻ thù Thổ Nhĩ Kỳ tàn ác, phù hộ họ giải cứu con dân của ngài…”
“Hỡi Thượng đế vạn năng, xin hãy phù hộ các chiến sĩ của ngài…”
Các phụ nữ đẫm lệ dõi theo ánh lửa pháo của nghĩa quân, họ cầu nguyện cho các chiến sĩ, khẩn cầu tha thiết. Từng người từng người một trong số họ đều đầm đìa nước mắt, họ quỳ rạp ở đó, họ thắp sáng những ngọn đèn thánh.
Cảnh tượng tình ý này tương tự như hai trăm năm trước. Hai trăm năm trước, tổ tiên của họ cũng từng cầu nguyện ở đây, vào thời điểm đó, tổ tiên của họ cũng từng ở nơi này, kháng cự lại sự tấn công của người Thổ Nhĩ Kỳ tại đây. Bọn họ thất bại, rồi trong hơn hai trăm năm tiếp theo, tất cả đều rơi vào cảnh làm nô lệ cho người Thổ Nhĩ Kỳ…
Còn bây giờ, vào ngày này, qua đôi mắt đẫm lệ, mọi người lại một lần nữa nhìn thấy hy vọng, nhìn thấy hy vọng về sự tự do, nhìn thấy từng bóng đen từ trên trời giáng xuống, rơi vào trong thành phố. Những kẻ từng có một thời kiêu ngạo hống hách người Thổ Nhĩ Kỳ ấy, đang run lẩy bẩy trong ngọn lửa.
“Vì Thượng đế!”
Giữa tiếng móng ngựa phi nước đại, hàng ngàn hàng vạn nghĩa quân hô vang khẩu hiệu, họ giơ cao đao kiếm trong tay, cưỡi trên lưng ngựa, phát động xung phong về phía thành phố. Mà khi họ vượt qua dòng sông, đi ngang qua vị trí của Milievski, hắn vẫn sừng sững được dựng ở đó, cứ thế ngắm nhìn thành phố này. Thành phố bị người Thổ Nhĩ Kỳ chiếm đóng hơn 200 năm nay lại một lần nữa sôi sục, khắp nơi trong thành ngập tràn tiếng hô vang đầy xúc động của người Serbia…