Giang Nam Thiết xưởng nằm ở bờ sông Trường Giang thuộc vùng ngoại ô phía Tây Nam Kinh, có một tuyến đường sắt kết nối liền với thành Nam Kinh cách đó mấy chục dặm.
Từng ngọn ống khói và nhà xưởng đã bao trùm lấy một vùng đất rộng lớn bên bờ nam sông Trường Giang, mỗi ngày đều có tàu thuyền cập bến nơi đây, chở than đá từ Hoài Nam đến thiết xưởng, rồi vận chuyển sắt thép do thiết xưởng sản xuất đi khắp mọi nơi. Là thiết xưởng lớn nhất Giang Nam, với sản lượng mười mấy vạn tấn sắt thép mỗi năm, Giang Nam Thiết xưởng vẫn luôn là một trong những nhà cung cấp đường ray quan trọng nhất.
Rất nhiều công nhân sinh sống ngay gần nhà máy, mặc dù có không ít người ở trong ký túc xá, nhưng phần lớn công nhân đều mua nhà ở gần nhà máy. Dần dần, quanh nhà máy hình thành nên mấy cụm thị trấn. Loại thị trấn hình thành dựa vào nhà máy này có điểm khác biệt so với thị trấn bình thường, là cư dân ở đây phần lớn đều làm việc trong thiết xưởng. Thế nhưng, dần dà cũng có rất nhiều người ngoài xuất hiện ở đây, bắt đầu từ những kẻ buôn bán nhỏ, rồi đến người nhà của họ. Chẳng mấy chốc, một tiểu thành vạn người đã mọc lên nơi đây.
Lôi Đào tính ra không phải người gốc trong thiết xưởng, hắn đến đây từ mười năm trước. Vào thời điểm ấy, trấn nhỏ này hãy còn vô cùng hỗn loạn, không có cống ngầm thoát nước, không có nước máy, chỉ là một vùng nhà cửa đủ mọi thể loại, có cao có thấp, nhà gỗ xen lẫn nhà gạch.
Chín năm trước, nơi này đã đổi khác. Những gian nhà lộn xộn thuở ban đầu đều bị san bằng hết, một thị trấn quy hoạch gọn gàng xuất hiện bên bờ sông. Hắn biết, đây không phải do chủ nhân của nhà máy là Võ Ninh Bá tự nguyện làm, mà là vì chín năm trước, bệ hạ từng đến tham quan thiết xưởng. Nhìn thấy khu chợ bời bời hỗn độn, bệ hạ dính đầy bùn đất đã nói với Võ Ninh Bá Vương Minh Ân rằng: "Một chủ xưởng chân chính, khi lên kế hoạch xây dựng nhà xưởng thì phải đồng thời tính đến nhà ở cho công nhân viên, đương nhiên, còn có cả trường học nữa."
Sau khi bệ hạ rời đi, Vương Minh Ân lập tức bỏ ra hơn mười vạn lượng bạc, thuê người quy hoạch và xây dựng lại thị trấn. Khu nhà ở bên cạnh thiết xưởng cuối cùng cũng được chuyển vào những căn phòng sáng sủa, đường sá đều được lát đá phiến ngay ngắn. Thế nhưng chỉ một năm sau, "Thiết xưởng trấn" bên cạnh Giang Nam Thiết xưởng đã trở thành một trấn thượng đẳng nổi danh Đại Minh. Đương nhiên, công nhân không phải tay không dọn vào ở, bọn họ đều thiếu Võ Ninh Bá ít thì mười mấy lượng, nhiều thì mấy chục lượng bạc —— họ cần phải mua nhà từ tay Võ Ninh Bá. Nhưng với tư cách là công nhân thiết xưởng, Võ Ninh Bá rất hào phóng cho phép họ trả góp theo tháng, trừ trực tiếp khoản vay vào tiền lương, tất nhiên là phải chịu một chút tiền lãi.
Nhưng Thiết xưởng trấn chỉ có một. Nền công nghiệp hưng khởi nhanh chóng, dẫu đã thu nạp hàng triệu người con thứ ly hương cùng thê tử của họ, nhưng vẫn khiến cho hàng ức triệu người không có chỗ dung thân —— những người đến thành phố phần lớn phải thuê nhà ở trong dân chúng, còn gần nhà máy thì chỉ miễn cưỡng tìm được một nơi tạm dung. Không ít người ở cách rất xa nhà máy, phải đi bộ mất nửa tiếng đồng hồ mới đến nơi.
Tại Thiết xưởng trấn, cửa sổ nhà công nhân được lắp kính, trong nhà dẫn nước máy, thậm chí còn lắp cả bồn cầu xả nước. Thế nhưng, ở không ít nơi, rất nhiều công nhân chỉ có thể chen chúc cùng người nhà trong một căn phòng không lấy gì làm rộng rãi. Muốn mua nhà, ít nhất phải đợi hai ba năm trời.
"Sớm muộn gì cũng có một ngày, ta cũng có thể dọn vào những căn nhà như thế."
Đi xuyên qua các con phố, Lôi Minh Đào nhìn những ngôi nhà ven đường, thầm tự cổ vũ bản thân —— hắn chính là cái loại người phải thuê nhà để ở.
Mấy năm qua, hắn từng ở nhà ván gỗ, ở ký túc xá. Dù là nơi nào đi nữa, cứ đến mùa đông là trong phòng lại cực kỳ lạnh giá, cửa sổ đóng kín mít, các khe hở xung quanh nhét giẻ rách để chống chọi gió bắc, mùi vị trong phòng vô cùng nồng nặc.
Giờ đây, hắn chỉ cần tưởng tượng thôi cũng có thể ngửi thấy thứ mùi ấy. Vào mùa đông, trong phòng chính là cái mùi đó.
Nhưng, rất nhanh thôi, ta có thể dọn khỏi nơi đó, chuyển đến ngôi nhà mới.
Thế nhưng, cũng chính trong quá trình này, rất nhiều người đã đưa ra một lựa chọn khác: Họ rời khỏi Đại Minh, hướng về Nam Dương hoặc Tân Hạ, thậm chí là Châu Mỹ xa xôi hơn, đến đó để tìm kiếm một cuộc sống mới.
Giống như ba năm trước, em trai của Lôi Minh Đào là Lôi Minh Giang, sau khi xác nhận ở trạm di dân Nam Kinh rằng nếu đến thuộc địa Bắc Mỹ, quan phủ thuộc địa sẽ cấp cho một trăm mẫu ruộng, cậu ta đã chọn đi New York —— nơi ở phía bên kia đại dương.
Ngày hôm đó, lúc Minh Giang trở về nhà, tinh thần vô cùng hưng phấn và kích động. Cậu ta muốn lên đường ngay lập tức, sớm đã không thể chờ đợi nổi nữa. Khi ngày rời đi càng lúc càng đến gần, Minh Giang càng khao khát được đứng trên boong tàu, nhưng đồng thời cũng vô cùng đau buồn, bởi vì cậu ta biết rằng, một khi cậu ta đi rồi, gia đình, bạn bè và tất cả mọi thứ ở nơi đây sẽ biến mất vĩnh viễn khỏi sinh mệnh cậu ta.
Đêm trước ngày lên đường, Đại ca cũng đi tàu hỏa từ quê nhà Dĩnh Châu vội vã chạy tới, ba anh em bọn họ đã tụ họp một bữa tại quán cơm gần nhà máy.
Đêm hôm ấy, cả ba anh em đều say mèm ngã quỵ xuống đất, cuối cùng cả ba khóc rất lớn, bởi vì họ biết, lão Tam đi chuyến này, đời này kiếp này sẽ chẳng thể gặp lại nữa.
Mọi chuyện đã kết thúc.
Hôm sau, lão Tam dẫn theo vợ rời đi, lên tàu thủy ở Nam Kinh, rồi từ Thượng Hải lên chiếc thuyền buồm viễn dương. Cho đến nửa năm sau, Lôi Minh Đào nhận được thư của em trai, cậu ta đã bình an đặt chân đến New York, cũng được chia ruộng đất, tóm lại là mọi thứ đều bình an.
"Bình an cái nỗi gì chứ! Đi chuyến này rồi, đời này chẳng thể gặp lại nữa..."
Lôi Minh Đào oán thầm trong lòng. Vừa oán trách, hắn vừa đi đến nhà máy. Hắn không phải công nhân của nhà máy này, nhưng chuyến này hắn đến vì một việc khác.
Nửa tiếng sau, tại phòng giám đốc Giang Nam Thiết xưởng, Lôi Minh Đào đứng đó, còn Lý Tồn Ngọc - vị giám đốc nhà máy - đang đánh giá hắn. Mặc dù y phục trên người Lôi Minh Đào rất sạch sẽ, nhưng vẫn có thể nhận ra hoàn cảnh của hắn vô cùng túng quẫn.
"Ngươi nói có một phát minh muốn bán cho thiết xưởng ư? Nào, nói cho ta nghe xem."
Với tư cách là giám đốc nhà máy, Lý Tồn Ngọc không hề vì Lôi Minh Đào chưa từng học qua thư viện mà không cho hắn cơ hội, trái lại còn vô cùng hào hứng chờ đợi được chiêm ngưỡng phát minh của hắn.
Hít sâu một hơi, Lôi Minh Ân nói.
"Vâng, phát minh của ta chính là búa hơi nước."
"Búa hơi nước?"
Lý Tồn Ngọc lập tức nổi lên hứng thú.
"Thưa giám đốc, ta từng làm việc trong thiết xưởng. Thiết xưởng dùng búa thủy lực để rèn đồ sắt, đây cũng là lý do vì sao thiết xưởng lại xây dựng bên bờ sông..."
Búa thủy lực, kể từ khi được bệ hạ phát minh ra ở Thanh Hà cho đến tận bây giờ vẫn là thiết bị rèn quan trọng nhất. Từ búa thủy lực vài chục ký cho đến hàng trăm ký đều phát huy tác dụng vô cùng to lớn trong sản xuất cơ khí. Mà Lôi Minh Đào từng có thời gian làm việc tại phân xưởng rèn.
"...Mặc dù rèn bằng búa thủy lực trông có vẻ hiệu suất xuất sắc, nhưng khi sử dụng lại vướng phải đủ loại hạn chế. Ngoài việc bị ảnh hưởng bởi dòng nước ra, thì quan trọng nhất là lực rèn không được đồng đều, bởi vì nó vốn dĩ chỉ là một chiếc búa lớn đập xuống nhờ sức nước, rèn dưới tác dụng của đòn bẩy, đây là điều không thể tránh khỏi..."
Kể lần lượt những điểm yếu của việc rèn bằng búa thủy lực, Lôi Minh Đào lấy ra bản vẽ của mình, rồi nói tiếp.
"Giám đốc, ngài xem, đây là búa hơi nước do ta thiết kế. Nguyên lý hoạt động của nó là chiếc búa máy được đẩy bằng hơi nước, đầu búa và bộ phận thanh piston của xi-lanh có thể chuyển động lên xuống để rèn phôi. So với búa thủy lực kiểu cũ, búa hơi nước có thể rèn được các phôi kiện cỡ lớn..."
Khi Lôi Minh Đào giải thích nguyên lý vận hành của búa hơi nước, dẫu không phải quá am hiểu về cơ khí, nhưng Lý Tồn Ngọc - người tốt nghiệp thư viện chuyên ngành luyện kim - vẫn lập tức nhận ra búa hơi nước do đối phương thiết kế hoàn toàn khả thi về mặt nguyên lý, và quả thực có nhiều không gian phát triển hơn búa thủy lực.
Thế nhưng Lý Tồn Ngọc không lập tức đồng ý mua lại phát minh của hắn, mà đưa ra một quyết định khác.
"Phát minh này của ngươi hiện tại chỉ có bản vẽ thôi phải không?"
"Vâng, vẫn còn có một mô hình nữa."
"Nếu vậy, chỉ dựa vào mỗi bản vẽ này, phát minh của ngươi rất khó khiến người ta tin tưởng..."
"Nhưng thưa giám đốc, ta..."
"Nghe ta nói hết đã."
Nhìn Lôi Minh Đào có phần số ruột trước mặt, Lý Tồn Ngọc mỉm cười nói.
"Nếu như, ta giao cho ngươi một công việc, ví dụ như kỹ sư của thiết xưởng, chuyên trách nghiên cứu chế tạo búa hơi nước này, ngươi có thể nhận được mọi nguyên liệu và sự trợ giúp mà ngươi cần. Đương nhiên, trong tương lai, bằng sáng chế của búa hơi nước này sẽ do nhà máy nắm giữ, ngươi thấy thế nào?"
Hiển nhiên đây là một đề nghị vô cùng tốt. Mặc dù nắm giữ bằng sáng chế trong tương lai có thể thu về nhiều lợi ích hơn, nhưng Lôi Minh Đào thừa hiểu rằng hắn không có tiền để biến bản vẽ thành hiện thực, điều đó đồng nghĩa với việc trừ khi có được đầu tư, bằng không phát minh của hắn rất khó được chế tạo ra.
Còn đề nghị của Lý Tồn Ngọc lại giải quyết toàn bộ vấn đề. Kỹ sư nhà máy có thu nhập lên tới mấy trăm lượng mỗi tháng, hắn hầu như có thể lập tức mua được một căn trạch viện rất đẹp, để người nhà lập tức có được một cuộc sống sung túc. Từ đó về sau, cuộc đời hắn sẽ thay đổi.
Thế nhưng, nên làm như vậy sao?
"Giám đốc, ta..."
Ngay lúc chuẩn bị đồng ý, Lôi Minh Đào nói.
"Ta có thể suy nghĩ trong hai ngày được không?"
Trở về nhà, đối mặt với ánh mắt mong đợi của người vợ, Lôi Minh Đào không nói ra lời mời gọi của nhà máy, chỉ bảo rằng hôm nay có gặp giám đốc. Đôi khi, có những chuyện không cần thiết phải kể cho phụ nữ nghe.
Trước lúc đi ngủ, Lôi Minh Đào kiểm tra lại chiếc tủ đựng bản vẽ của mình. Đó là bản vẽ mà hắn đã mất một năm trời để hoàn thiện. Trong suốt năm qua, hắn vẫn luôn mài giũa thiết kế của bản thân, mặc dù hôm nay hắn đã trưng bày phát minh của mình cho giám đốc xem, nhưng phần mấu chốt nhất thì hắn vẫn chưa nói cho đối phương biết.
Trong ba năm qua, vì phát minh này, hắn vẫn luôn ở bên cạnh máy hơi nước, làm cái công việc thu nhập chẳng lấy gì làm cao ấy, mục đích chính là để tìm hiểu cho rõ một số vấn đề. Mặc dù hắn từng đọc sách ở huyện học, nhưng sự hiểu biết về máy hơi nước cũng chỉ dừng lại ở mấy bức tranh treo tường mà thôi.
"Không sao đâu, hôm nay không gặp được thì ngày mai lại đi gặp. Giám đốc quản lý một nhà máy lớn như vậy, chắc chắn là một người đại bận rộn." Vợ hắn vô cùng thấu hiểu cho hắn. Dẫu ba năm qua thu nhập của hắn không cao, nhưng vợ hắn vẫn luôn thông cảm và thấu hiểu hắn. Đương nhiên, nếu không có sự ủng hộ của nàng, có lẽ hắn đã bỏ cuộc từ lâu rồi.
"Có lẽ, ta nên đồng ý với ông ấy."
Ngày hôm đó, nằm trên giường Lôi Minh Đào trằn trọc mãi không tài nào chợp mắt. Bên tai hắn văng vẳng tiếng ù ù mỗi khi đoàn tàu chạy qua. Sở dĩ hắn ở đây là vì tiền thuê nhà rất rẻ, nhưng lại nằm gần đường sắt, điều đó đồng nghĩa với việc vô cùng ồn ào. Hắn thậm chí còn nhìn thấy con gái mình giật mình trong giấc ngủ.
Hay là cứ đồng ý đi! Dù sao thì chỉ cần bên này gật đầu, bên kia là có thể dọn đến nhà mới rồi. Lúc hắn rời đi, giám đốc Lý từng bảo rằng trong xưởng có mấy căn nhà, nếu hắn muốn thì bất cứ lúc nào cũng có thể dọn qua đó. Hơn nữa nhà máy sẽ theo đãi ngộ của kỹ sư mà cấp cho hắn một cỗ xe ngựa để tiện đi lại làm việc.
Đãi ngộ này thực sự là không thể tốt hơn được nữa. Đối với một người chưa từng học qua thư viện mà nói, có thể trở thành kỹ sư chẳng khác nào thi đỗ tiến sĩ, cá chép hóa rồng rồi!
Thế nhưng, cớ sao trong lòng lại không cam tâm chút nào?
Nghĩ ngợi về khoản lợi nhuận mà búa hơi nước có thể mang lại trong tương lai, Lôi Minh Đào không biết bản thân đến lúc đó có thể kiếm được bao nhiêu tiền, nhưng chắc chắn là sẽ nhiều hơn bây giờ. Hắn thậm chí có thể tự mình mở nhà máy, sau đó đón lão Tứ tới, rồi lại viết thư cho lão Tam...
Dường như, ngày tháng khi ấy sẽ rất tốt đẹp, ít nhất là các anh em đều ở bên nhau.
Thế nhưng, tất cả những thứ đó quá đỗi mơ hồ, chẳng ai biết trước tương lai ra sao. Còn nếu đồng ý với giám đốc, bắt đầu từ ngày mai, cuộc đời hắn sẽ thay đổi, không cần phải lo lắng cho sinh kế từng ngày như hiện tại nữa.
Đây chẳng phải là điều hắn vẫn luôn hằng mong ước hay sao?
Nếu đồng ý, thì sẽ được giải thoát, sẽ không cần phải suy nghĩ nhiều đến thế.
Vẫn như mọi khi, dẫu thức trắng cả đêm, nhưng Lôi Đào Minh vẫn tỉnh giấc vào lúc sáu giờ sáng.
Sau khi tỉnh dậy, hắn cũng giống như trước kia, rửa mặt, đánh răng, rồi ăn uống xong xuôi là đi thẳng đến nhà máy. Nhà máy nơi hắn làm việc là một xưởng sản xuất bánh xe lửa. Dù nằm sát bên Giang Nam Thiết xưởng, nhưng nó không phải do thiết xưởng sáng lập ra, mà là xưởng do người khác thành lập. Những nhà máy chuyên dựa vào Giang Nam Thiết xưởng để sản xuất đủ loại đồ sắt như thế này có tới hơn chục cái ở Thiết xưởng trấn. Còn Lôi Minh Đào chọn làm việc ở nhà máy này là vì vào thời điểm đó, đây là nơi duy nhất có thể làm việc ngay cạnh máy hơi nước.
Mặc dù tiền lương chẳng đáng là bao, nhưng cũng chính tại nơi này, Lôi Minh Đào đã trở thành học viên máy hơi nước, học cách bảo dưỡng và vận hành máy hơi nước. Và cũng chính tại nơi đây, hắn từng chút một hoàn thiện ý tưởng của mình —— làm thế nào để dùng sức mạnh của hơi nước mà rèn sắt thép.
Ý tưởng dẫu có tuyệt vời đến đâu thì vẫn luôn cần có kinh nghiệm thực tế. Là một học đồ trong nhà máy, thu nhập của hắn có lẽ không cao, nhưng bù lại, vào năm ngoái, hắn thậm chí còn có cơ hội đến thư viện ở Nam Kinh học tập nửa năm. Đây cũng là lý do giúp hắn cuối cùng trở thành một trong hai công nhân duy nhất trong xưởng biết sửa chữa máy hơi nước.
Thế nhưng, dẫu là vậy đi nữa, thu nhập mỗi tháng của hắn cũng chỉ có sáu lượng bạc. Trông có vẻ như không ít, nhưng thực tế thì chỉ cách đây một năm, tiền công của hắn chỉ có ba lượng bốn tiền —— mức lương của thợ học việc. Tuy nhiên, nếu đến năm sau, hắn có thể nhận được tám lượng bạc. Đến lúc đó, hắn sẽ trở thành người công nhân có mức thu nhập cao ở Thiết xưởng trấn, có đủ khả năng mua nhà, thậm chí ngay bây giờ hắn cũng có thể tự mua nhà cho mình, miễn là hắn chịu trả trước 15 lượng, rồi mượn thêm 30 lượng từ nhà máy, sau đó trong vòng năm năm tới, nhà máy sẽ trừ dần một lượng bạc từ tiền lương của hắn mỗi tháng.
Dẫu vậy, hắn vẫn không cam chịu một cuộc sống như thế. Hắn khao khát có được một cuộc đời tốt đẹp hơn.
Đến nhà máy rồi, giống như thường ngày, khoác lên mình bộ quần áo bảo hộ bằng vải bạt, hắn bước thẳng vào phân xưởng máy hơi nước. Lúc này do lò hơi vẫn chưa được nhóm lửa nên trong xưởng vô cùng yên ắng, nhưng đợi đến khi lò hơi được đốt lên, tiếng động ở đây sẽ đinh tai nhức óc.
Đúng lúc hắn đang tiến hành kiểm tra máy hơi nước đầu tiên, một tên học đồ chạy đến bên cạnh hắn bẩm báo.
"Sư phụ, chủ xưởng bảo chúng ta dọn dẹp phân xưởng sạch sẽ một chút, hôm nay có người đến tham quan..."