Tuân Úc hai tay nâng tách trà, nhấp một ngụm nhỏ, thưởng thức một chút, chậm rãi nuốt xuống, ánh mắt ôn hòa xuyên qua làn sương trà mờ ảo, nhìn Tôn Sách một cái.

Trong khoảnh khắc, Tôn Sách có chút bất an, tựa hồ như bị Tuân Úc nhìn thấu nội tình, toàn thân không được tự nhiên. Hắn phải khó khăn lắm mới kiềm chế được ý muốn cử động cơ thể, nụ cười trên mặt lại có chút không tự nhiên.

Tuân Úc cười. Nụ cười rất nhạt, có ba phần hội tâm, bốn phần kính nể, còn có một phần giảo hoạt, hai phần thất lạc. "Trang Tử cùng Huệ Tử du ngoạn trên cầu Hào, có chuyện tranh luận về cá vui hay không, quả là kiến giải của bậc trí giả. Chỉ là cá vui hay không vui, người hiểu rõ nhất không phải là người, mà là cá. Đại vương thông minh hơn người, nỗ lực thực thi tân chính, bước từng bước thận trọng, chiến chiến chiến căng căng, tự nhiên là hiểu rõ nhất lợi hại của tân chính, hà tất phải đến khảo hỏi ta?"

Tôn Sách rũ mắt, nửa cười nửa không. "Cô vốn tưởng Tuân quân là một vị thánh hiền Nho môn, sau mới biết Tuân quân tinh thông pháp gia bá đạo, nay lại nghe Tuân quân nói chuyện Trang Tử, bàn chuyện cá, thật đúng là mở rộng tầm mắt. Tuân quân còn thông thạo những học vấn nào, không ngại nói ra hết, cũng để cô tăng thêm kiến thức?"

Tuân Úc mỉm cười nhẹ, lắc đầu. "Úc không phải Mạnh Tử, Đại vương cũng không phải Tề Tuyên, hà tất phải 'cố tả hữu nhi ngôn'?"

Tôn Sách trầm ngâm một lát, nhịn không được bật cười. Hắn giơ tay chỉ vào Tuân Úc, khẽ cười nói: "Tuân quân tuy không có cái hùng của Mạnh Tử, nhưng lại có cái biện của Mạnh Tử, một đao ôn nhu lại càng làm người bị thương. Được rồi, ngươi cũng không cần dùng Xuân Thu bút pháp gì nữa, Cô là Tề Tuyên Vương hay không phải Tề Tuyên Vương cũng vậy, tóm lại không phải là thánh nhân gì, cái bệnh ham sắc ham dũng của quả nhân, một cái cũng không thiếu. Tuân quân nếu vì thế mà lập luận, nói Cô cùng Lưu Hiệp bất quá chỉ là khác biệt giữa năm mươi bước và một trăm bước, cũng không tính là sai. Chỉ là trong mắt Cô, năm mươi bước và một trăm bước vẫn có sự khác biệt. Ngươi nói xem?"

Đối mặt với sự trêu chọc của Tôn Sách, Tuân Úc hơi lúng túng. Y đặt tách trà xuống, thu lại nụ cười, trịnh trọng chắp tay hành lễ. "Đại vương nói quá lời rồi, Úc thực sự không dám ví Đại vương với Tề Tuyên Vương. Úc tuy đọc sách, nhưng không phải người giỏi biện luận, dẫn dụ thất thố, xin Đại vương thứ lỗi."

"Không dám." Tôn Sách cười cười, cúi người đáp lễ.

Tuân Úc bái lần nữa, thong thả nói: "Sơ Bình năm thứ ba, Úc từ biệt Hà Bắc, xa xôi tới Trường An, được Thiên Tử không bỏ, giao phó trọng trách trung hưng, bèn 'Đông Thi hiệu tần', bắt chước tân chính của Đại vương, đến nay tám năm, có được có mất, không đủ để nói với người ngoài. Tuy nhiên, chịu ơn Đại vương không ít, hôm nay có dịp được diện đàm cùng Đại vương, trước tiên xin được cảm ơn Đại vương."

Nói xong, Tuân Úc tránh khỏi chỗ ngồi, cung kính hành một lễ. "Tạ ơn Đại vương không nói chi giáo."

Tôn Sách nhìn chằm chằm Tuân Úc một lúc, cũng rời khỏi chỗ ngồi, khách khí đáp lễ. "Tuân quân khách khí rồi, không dám nhận."

Tuân Úc bái lần nữa, trở về chỗ ngồi. "Úc tuy dụng tâm, nhưng tư chất ngu độn, học chính sách của Đại vương mấy năm, chỉ có hình thức, không đạt được cái thần, chênh lệch giữa Quan Đông, Quan Tây ngày càng lớn, Úc trăm suy không ra, chỉ đành tận tâm thu thập chính lệnh, sách vở của Đại vương, ngày đêm nghiên cứu, có chút tâm đắc nhỏ, hôm nay có dịp, xin Đại vương chỉ giáo."

"Tuân quân khiêm tốn rồi, không dám dạy bảo, chỉ là cùng nhau trao đổi thôi." Tôn Sách cười cười, lại thong thả bồi thêm một câu. "Năm đó ở Lạc Dương, Tuân quân từng có ước hẹn với Trương tướng, hôm nay thảo luận chính đạo, đáng lẽ phải để Trương tướng đối đầu với Tuân quân mới phải. Chỉ tiếc Trương tướng không có ở đây, đành để Cô thay thế. Nếu lời lẽ có gì không thỏa đáng, xin Tuân quân thứ lỗi."

Tuân Úc cũng cười. Câu này của Tôn Sách là đang trêu chọc việc y năm xưa không tự lượng sức mình, lập giao ước đánh cược với Trương Hoành, tuy hơi có chút khinh bạc, nhưng cũng không còn thái độ cự tuyệt người ngoài ngàn dặm nữa, dẫu sao cũng là chuyện tốt. Y không dây dưa vào những chi tiết này, theo kế hoạch đã định, đi thẳng vào chủ đề.

"Úc noi theo chính sách của Đại vương, lại đọc những cuốn sách mới do chư vị biên soạn theo ý của Đại vương, tự thấy chính sách của Đại vương có ba điểm, ví như cơ thể con người, có thể gọi là củng cố căn cơ, hoạt hóa khí huyết, sinh ra trí tuệ. Củng cố căn cơ là: hạn chế danh điền, ức chế kiêm tính, mở đồn điền, hưng công thương, tàng phú tại dân. Hoạt hóa khí huyết là: hưng giáo dục, xây công phường, xướng bốn dân, hòa âm dương, khiến vạn dân mỗi người an phận với nghề của mình, tương hỗ lẫn nhau. Sinh ra trí tuệ là: trọng hiền giả, xây các đường, in ấn luận thư, luận bàn ngắn dài, lấy sử làm gương, bỏ ngắn lấy dài."

Tuân Úc dõng dạc bàn luận, tuy không cố ý dùng từ ngữ hoa mỹ, nhưng tự nhiên mang theo nhịp điệu, tự có một khí thế. Tôn Sách đương nhiên nghe rất vui vẻ, Chân Tượng, Từ Tiết bên cạnh cũng gật đầu liên tục, tán đồng sự tổng kết của Tuân Úc rất chuẩn xác, ngôn từ ngắn gọn súc tích.

"Tân chính thi hành tám năm, kế hoạch năm năm lần thứ nhất cũng đã hoàn thành, tân chính của Đại vương có thể gọi là thành tựu rực rỡ. Đặc biệt là củng cố căn cơ, hoạt hóa khí huyết, có thể gọi là kỳ hiệu, dù Thương Ưởng có sống lại, cũng phải tự thấy không bằng. Vương đạo thắng Bá đạo, có thể nói là đã được kiểm chứng."

Tôn Sách không chút lay động. Phía trước đều là trải đệm, phía sau mới là mấu chốt. "Tuân quân vẫn là nói về những điểm thiếu sót đi. Cái 'sinh trí tuệ' này thì thế nào?"

Tuân Úc khẽ nhướn mày, lộ ra một nụ cười nhạt. "Sinh trí tuệ không thể nói là không có thành tựu, chỉ là có chỗ chưa tận cùng, nếu không thể giải quyết, tương lai sợ rằng sẽ công dã tràng, thậm chí có thể tự chuốc lấy tai họa."

"Ồ?"

"Mấy ngày trước, Úc đọc lại bản thảo sử quan chế do Dương công, Hoàng công biên soạn, chợt có cảm ngộ, đối chiếu với tân chính của Đại vương, tự cảm thấy hoát nhiên khai lãng, mâu tắc đốn khai. Những chỗ ngưng trệ trước kia, cũng hoán nhiên băng thích, không còn trở ngại gì nữa."

Tôn Sách khẽ nhướng mày, thầm thở phào một hơi. Hắn đã đoán được Tuân Úc có khả năng sẽ nói gì. "Đương cục giả mê, bàng quan giả thanh", quả nhiên không sai chút nào. Trương Hoành bọn họ đều bận rộn với công vụ phức tạp, vui mừng trước những thành tích đạt được, hoặc là bị sự anh minh của hắn làm cho mê hoặc, nên có một số việc không nghĩ tới, hoặc là nghĩ tới rồi cũng không tiện nói ra, giờ đây lại bị Tuân Úc - người đứng ngoài cuộc - nhìn thấu trong một cái nhìn, cũng là ý trời.

Chính trị, lòng người loại chuyện này, quả nhiên mấy ngàn năm không hề thay đổi. Những thứ hắn có thể chơi, người thông minh thời đại này đều có thể chơi, hơn nữa sẽ còn chơi giỏi hơn hắn. Thời gian hắn có thể dẫn trước cũng chỉ được mấy năm đó, qua mấy năm này rồi, về mặt chính trị thì chẳng còn ưu thế gì để nói nữa.

"Muốn nghe chi tiết."

"Đại vương thực sự muốn nghe?" Tuân Úc rất ngạc nhiên, vô thức truy vấn một câu, lại như vô tình liếc mắt nhìn thiếu niên bên cạnh.

"Đương nhiên là muốn nghe." Tôn Sách cười rất giảo hoạt. "Ngươi không nói, ta làm sao biết ngươi ngộ ra được cái gì, và có phải là điều ta cần phải lo lắng hay không?"

Tuân Úc nhìn chằm chằm Tôn Sách một lúc, khẽ gật đầu, từng chữ một nói: "Dám hỏi Đại vương, lấy 'tứ dân giai sĩ' thay cho 'quý tiện hữu biệt', lấy học vấn của bách công thay cho kinh thuật Nho gia, lấy phụng quan thủ chức thay cho thế khanh thế lộc, thì lấy cái gì để thay thế cho Thiên Mệnh? Nếu không có Thiên Mệnh, Đại vương cố nhiên có thể vì đức trạch thiên hạ mà bước lên ngôi chí tôn, nhưng con cháu lại dựa vào cái gì để kế thừa sự nghiệp của Đại vương?"

Tôn Sách cười híp mắt nhìn Tuân Úc, trong lòng không nói nên lời cảm khái. Tuy câu trả lời của Tuân Úc có chút khác biệt nhỏ so với hắn tưởng tượng, nhưng ý nghĩa gần như vậy. Tân chính đẩy mạnh đến cuối cùng, có một vấn đề căn bản không thể giải quyết: Quân chủ thế tập. Hắn hô hào không tin Thiên Mệnh, nhưng nếu không có sự chống đỡ của Thiên Mệnh, Tôn gia dựa vào cái gì làm chủ thiên hạ?

Vấn đề này không có lời giải, cho nên cuối cùng không thể tránh khỏi phải đi tới một thể chế quân chủ hư vị, thậm chí là bãi miễn quân chủ, thế nhưng hắn đang ở vị trí này, tự nhiên không nguyện ý bước ra bước đó. Giống như việc hắn đề xướng nam nữ bình đẳng, tất nhiên sẽ dẫn tới một vợ một chồng, nhưng hắn lại cứ cưới nhiều giai nhân như vậy, còn một người cũng không nỡ buông tay, khi đối mặt với nghi vấn của Sái Giác, chỉ có thể trả lời bằng một câu "Ta không nguyện ý".

"Xin Đại vương chỉ giáo." Tuân Úc truy vấn một câu.

Chân Tượng, Từ Tiết sắc mặt thay đổi, ngay cả Tôn Thượng Hương cũng nhận ra vấn đề này rất nan giải, khẩn trương liếm môi, lặng lẽ dùng tay huých Từ Tiết, liên tục nháy mắt, hy vọng Từ Tiết đứng ra giải vây. Từ Tiết gấp đến mức khuôn mặt nhỏ đỏ bừng, trên trán toàn là những hạt mồ hôi li ti, nhưng lại không nói được một lời nào.

Nàng hoàn toàn không ngờ tới Tuân Úc sẽ hỏi ra câu hỏi này, mà ngẫm kỹ lại, vấn đề này lại luôn luôn tồn tại. Tuân Úc tuy là bậc trí giả đương thời, nhưng không phải là trí giả duy nhất, đã Tuân Úc có thể nghĩ tới, tự nhiên cũng sẽ có người khác có thể nghĩ tới, chỉ là chưa từng có ai hỏi như vậy mà thôi.

Vấn đề này nên đáp thế nào? Nàng thực sự không biết. Cố miễn cưỡng phát biểu cũng không giải quyết được vấn đề, chỉ khiến Tuân Úc chê cười Tôn Sách mà thôi. Tân chính là Tôn Sách thực thi, Tôn Sách không giải quyết được vấn đề này, lại để một cô bé ra làm lá chắn thoái thác?

Từ Tiết khẩn trương nhìn Tôn Sách. Hiện tại người có thể trả lời Tuân Úc chỉ có một người, đó chính là bản thân Tôn Sách.

Nhìn thần tình điềm đạm, nhưng ánh mắt lại có phần ép người của Tuân Úc, Tôn Sách hoàn toàn không khẩn trương. Vấn đề này hắn đã sớm cân nhắc qua, tuy không có câu trả lời làm người ta hài lòng, nhưng không có nghĩa là không có đáp án. Giống như lúc đầu đối mặt với chất vấn của Sái Giác, "Ta không nguyện ý" cũng là đáp án.

"Tuân quân nói không sai, đây đúng là một vấn đề chưa được giải quyết."

"Vậy Đại vương dự định giải quyết thế nào?"

"Tạm thời vẫn chưa có đạo giải quyết."

"Vậy Đại vương có đồng ý rằng, ở điểm này, Vương đạo của Đại vương và Bá Vương đạo của nhà Hán bất quá chỉ là sự khác biệt giữa năm mươi bước và một trăm bước?"

"Nếu ngươi nói như vậy, cũng không phải là không được." Tôn Sách thong thả nói: "Nhưng Cô vừa nãy cũng đã nói, năm mươi bước và một trăm bước vẫn có sự khác biệt, không thể đánh đồng mà nhìn nhận. Lệnh tổ Tuân Khanh có câu, 'thiên lý chi hành, thủy ư túc hạ', mục tiêu có xa đến đâu, bước ra một bước và đứng yên tại chỗ luôn luôn có sự khác biệt. Ngươi nói xem?"

Tuân Úc nhất thời nghẹn lời, lại không dễ trả lời. Y vừa không ngờ Tôn Sách lại thản nhiên thừa nhận vấn đề này, càng không ngờ Tôn Sách lại dùng kiểu giải thích này để đối phó, hơn nữa còn dẫn lời tiên tổ Tuân Tử của y. Năm mươi bước và một trăm bước có khác biệt không? Trong mắt y là không, nhưng trong mắt Tôn Sách là có, hơn nữa nghĩ kỹ lại, thái độ của Tôn Sách vẫn thực tế hơn. Đã bước ra một bước đều là tiến bộ, vậy năm mươi bước và một trăm bước sao có thể không khác biệt?

Tôn Sách cười cười, nói tiếp: "Cô vốn là võ phu, đọc sách không nhiều, không dám so sánh với bậc hiền giả như Tuân quân. Nếu nói Tuân quân là kỳ ký, thì Cô chính là nỗ mã. Nỗ mã tuy không thể một bước vượt mười bước, nhưng thắng ở chỗ không bỏ cuộc. Cô không dám trông mong, cũng không tin thánh nhân gì có thể lập ra vạn thế chi pháp, Cô chỉ tin 'sự tại nhân vi', bước từng bước về phía trước, luôn tốt hơn là đứng tại chỗ quan sát. Tuân quân có thể nhìn ra điểm mấu chốt của tân chính, không hổ là Vương Tá chi tài. 'Tọa nhi luận đạo', không bằng 'khởi nhi hành chi', Tuân quân có hứng thú góp một phần sức lực để giải quyết điểm mấu chốt này không?"

Tuân Úc ngơ ngác. Y nhìn chằm chằm Tôn Sách hồi lâu, mới đột nhiên phản ứng lại, dở khóc dở cười. Y đưa ra vấn đề này vốn là để đàm phán với Tôn Sách, không ngờ Tôn Sách lại nhân cơ hội này để chiêu mộ y.

Giải quyết điểm mấu chốt này, điểm mấu chốt này có thể giải quyết được sao?

Dường như nhìn ra sự nghi hoặc của Tuân Úc, nụ cười của Tôn Sách càng thêm rạng rỡ, giọng nói cũng trở nên ôn hòa hơn, mang theo vài phần dụ hoặc. "Không thử, làm sao biết? Nếu có thể giải quyết được vấn đề này, công tại đương đại, lợi tại thiên thu, đức - công - ngôn thì có đáng là gì?"