Tôn Sách và Tuân Úc đàm đạo rất tâm đầu ý hợp, dù cho quan điểm của Tuân Úc và hắn không hoàn toàn đồng nhất.

Dẫu chưa từng chính thức nghiên cứu chính trị học, hắn cũng biết trị quốc — nhất là trị vì một đại quốc — không thể chỉ bàn về quân sự, kinh tế, mà còn phải nói tới tư tưởng. Nếu không có sự gắn kết về tư tưởng, người đông tới đâu cũng chỉ là một đĩa cát rời, rồi sẽ hao tổn nguyên khí trong những cuộc đấu đá nội bộ không hồi kết.

Đế quốc khởi nguồn từ Tần Thủy Hoàng, thành hình từ thời Hán Vũ Đế, mà nhân vật mấu chốt chính là Đổng Trọng Thư. Ông đã cải cách Nho học, cung cấp cho đế quốc những công cụ tư tưởng. Dẫu công cụ này không mấy linh nghiệm, khiếm khuyết bẩm sinh, hậu họa vô cùng, nhưng dù sao ông cũng đã thử nghiệm. Cho dù thử nghiệm này không thành công lắm, lại nhanh chóng rước lấy phiền toái lớn hơn.

Tôn Sách muốn xoay chuyển cục diện này, tất nhiên không thể theo lối kinh học cũ, nhưng bản thân hắn cũng chẳng có năng lực để đề xuất một lý thuyết mới. Giá trị xã hội chủ nghĩa? Điều này chắc chắn không được, cơ sở chưa đủ, cố ý mạo tiến chỉ rơi vào kết cục của Vương Mãng. Tự do, bình đẳng, bác ái? Dường như có thể có, nhưng làm sao cho sát với thực tế thời đại này, nói cho người ta tâm phục khẩu phục, thì cần phải xây dựng lý luận nhiều hơn, không phải cứ hô vài khẩu hiệu là xong.

Việc này giao cho Tuân Úc làm là thích hợp nhất.

Trong kết cấu triều đình Ngô quốc, dù là Thừa tướng hay Kế tướng, đều không có vị trí cho Tuân Úc. Ông đến quá muộn, lại từng là Thượng thư lệnh của triều đình, là hàng thần, nếu đề bạt vào vị trí cao rất khó phục chúng. Hơn nữa, sau lưng ông còn có hệ phái Nhữ Dĩnh với nhân tài dự bị hùng hậu. Một khi để ông nắm giữ thực quyền, hệ phái Nhữ Dĩnh tất sẽ lớn mạnh, phá vỡ sự cân bằng bè phái trong triều.

Để ông phụ trách xây dựng lý luận tư tưởng là lựa chọn thích hợp nhất vào lúc này. Tuân Úc tuy không phải loại nho sinh chỉ biết tìm chương trích cú, không tự xưng là học giả, nhưng học vấn của ông không hề kém cỏi. Ông am hiểu cội nguồn học thuyết Nho, Mặc, Đạo, Pháp, lại có kinh nghiệm hành chính, có thể kết hợp lý luận với thực tiễn, sự hiểu biết về tân chính cũng vượt xa đại đa số người khác. Phẩm chất tổng hợp ưu việt giúp ông trở thành ứng viên sáng giá nhất để chủ trì xây dựng một hệ thống tư tưởng lý luận thích ứng với tân chính.

Quan trọng hơn là bản thân ông cũng có ý nghĩ như vậy. Ông không phải là nho sinh thuần túy, nhưng chắc chắn chịu ảnh hưởng của Nho học nhiều nhất. So với các nhà khác, Nho học là học phái coi trọng nhân cách cá nhân nhất. Nho sinh tự coi mình là kẻ sĩ, tích cực nhập thế nhưng lại không cam tâm làm nô lệ cho quyền lực. Điều họ luôn trăn trở là "Trí quân Nghiêu Thuấn thượng, tái sử phong tục thuần", lý tưởng xa vời nhất của bậc trí thức chân chính không phải là làm Hoàng đế như Vương Mãng, mà là làm Đế sư như Y Doãn, Chu Công, nói cách khác chính là làm cường thần.

Nhưng cường thần cũng vẫn là thần. Trong lịch sử đế quốc hơn hai nghìn năm, cường thần rất nhiều, nhưng kẻ soán vị lại đếm trên đầu ngón tay. So với những võ tướng nắm trọng binh, hở chút là giết vua soán ngôi, kẻ sĩ vẫn còn chút ranh giới cuối cùng. Sau thời Ngũ đại, nhà Tống dùng văn chế võ, thực ra cũng là lựa chọn chẳng đặng đừng.

Đối với cá nhân Tuân Úc, sau khi trải qua Đảng cố chi họa, ông càng khao khát thần quyền hơn bao giờ hết. Tôn Sách nguyện ý đối đãi bằng lễ, giữ vững sự cân bằng giữa quân quyền và thần quyền, ông cầu còn không được. Có tiền đề này, việc bàn tới cách giữ gìn sự cân bằng mới có ý nghĩa.

Nói một cách thực sự, đối với thái độ của Tôn Sách, Tuân Úc có chút kinh hỉ. Ông không ngờ Tôn Sách lại có suy nghĩ khai minh như vậy, dù sao Tôn Sách đối với kẻ sĩ — nhất là đảng nhân — từ trước tới nay vẫn có cảm quan không tốt. Nhưng nghĩ tới tân chính do Tôn Sách thi hành, lại nghĩ tới những ngôn luận kinh thế hãi tục, ly kinh phản đạo, nhưng lại như sấm dậy bên tai kia, Tuân Úc lại thấy nhẹ lòng.

Đây chính là bậc thánh nhân năm trăm năm mới xuất hiện một lần, hắn đến là để cứu vãn thời loạn này. So với hắn, Tiên đế Lưu Hiệp tuy thông tuệ hơn người, không hổ là một đời anh chủ, nhưng dù sao vẫn còn cách bậc thánh nhân một khoảng. Thua trong tay Tôn Sách, không oan.

Thảo nào hắn ra đi bình thản đến vậy. Có lẽ, hắn cũng đã nhìn thấu điểm này?

Tuân Úc đồng ý, ông sẽ về nghiêm túc chỉnh lý lại tư duy, rồi đề xuất một phương án cụ thể, khi đó sẽ trình lên Tôn Sách cùng Trương Hoành, Ngu Phiên và các trọng thần khác cùng nghiên cứu. Ông có nhận thức về tân chính, nhưng không ngờ Tôn Sách lại đặt kỳ vọng vào mình cao như vậy, chuẩn bị chưa đủ. Ông đề nghị với Tôn Sách, hy vọng có thể đưa tòng huynh Tuân Duyệt vào nhóm. Tuân Duyệt vẫn luôn làm nghiên cứu học vấn, gần đây lại đang nghiên cứu Hán sử, lý luận cơ sở vững chắc, có thể giúp ích được.

Tôn Sách đáp ứng ngay, đồng thời tiến cử Trọng Trường Thống với Tuân Úc. Ngay từ vài năm trước, Trọng Trường Thống đã bắt đầu nghiên cứu về học vấn phương diện này, nay cũng đã có chút tích lũy, có thể giúp Tuân Úc một tay. Nếu cần thiết, có thể cùng Dương Bưu, Hoàng Uyển hợp tác, họ cũng có nghiên cứu về mặt này.

Tuân Úc vô cùng cảm khái. Tôn Sách sớm đã chuẩn bị về phương diện này, chỉ là thiếu một người thích hợp để dẫn đầu mà thôi. Dương Bưu, Hoàng Uyển đều đã ngấp nghé tuổi sáu mươi, thể lực không đủ, Trọng Trường Thống lại quá trẻ, kinh nghiệm thực tiễn thiếu hụt, kết quả cơ hội này lại rơi lên vai ông.

"Đa tạ Đại vương, đây là phúc của Úc."

"Tuân quân khiêm tốn rồi, việc này không có Tuân quân thì không được." Tôn Sách cười vang. Tuân Úc đã thành công nhập cuộc, nhân tâm Duyện, Dự có thể cương cử mục trương rồi. "Cô chờ Thiên nhân tam sách của ngươi."

"Đại vương nói quá lời, Úc không dám nhận." Tuân Úc bái lạy lần nữa, lòng cảm thấy ấm áp. Có thể sánh vai với Đổng Trọng Thư, đời này không còn hối tiếc. Nghĩ tới việc có khả năng thực hiện được thần quyền mà Đổng Trọng Thư — hay thậm chí là cả Nho môn cầu mà không được, từ nay quân thần đối đãi bằng lễ, không cần phải lo lắng xuất hiện bi kịch kiểu Đảng cố nữa, lòng ông không khỏi kích động, hận không thể lập tức bắt tay vào mưu hoạch.

Sau cuộc đàm đạo dài, Tôn Sách đứng dậy, nói với Tuân Úc vẫn còn chưa đã ý: "Tuân quân, giờ cũng đã muộn, không bằng xuống lầu dùng chút gì đó, rồi hãy bàn tiếp. Nếu Tuân quân không phiền, chúng ta cũng có thể vừa ăn vừa bàn, bả tửu ngôn hoan, không say không về."

Tuân Úc mỉm cười. "Khách tùy chủ tiện, chỉ tuân mệnh Đại vương."

"Vậy thì tốt quá." Tôn Sách đỡ tay Tuân Úc, cùng ông xuống lầu. Hai người vừa tới tầng một, cửa phòng ăn khẽ động, Trưởng công chúa Lưu Hòa từ bên trong bước ra, điệu đà vái chào.

"Thiếp Hòa xin ra mắt Đại vương, ra mắt Tuân quân."

Tuân Úc vừa kinh ngạc vừa vui mừng, vội tiến lên hành lễ. "Trưởng công chúa sao lại ở đây?"

Lưu Hòa mỉm cười, lộ ra vài phần tinh nghịch. "Thiếp đêm qua quan sát thiên văn, thấy Đế tinh và Đức tinh hội tụ, nghĩ rằng hẳn là Tuân quân tới cùng Đại vương, nên tới dâng rượu thịt, để xem thịnh hội."

Tuân Úc có chút lúng túng, lén liếc Tôn Sách một cái. Tôn Sách cười nói: "Không biết nói thì đừng nói bậy. Nàng nói là Đế tinh với Đức tinh hội tụ, người khác sẽ bảo Đức tinh nhập Tử Vi là cường thần ép chúa, khi đó Tuân quân muốn giải thích cũng không rõ."

Lưu Hòa kinh ngạc mở to mắt, nhìn Tôn Sách, rồi lại nhìn Tuân Úc. "Có thể như vậy sao?"

Tuân Úc xấu hổ gật đầu. Tinh tượng vốn là môn học thần bí, mà thần bí nghĩa là mơ hồ, giải thích thế nào cũng có lý. May mà Tôn Sách không tin mấy thứ này, nếu đổi lại là quân chủ khác, câu nói này của Lưu Hòa có thể đã để lại hiềm khích trong lòng hắn, sau này còn biết đối nhân xử thế ra sao nữa?

Lưu Hòa rụt cổ, thè đầu lưỡi nhỏ, lại khẽ vỗ nhẹ lên miệng mình. "Học vấn không tinh, mở miệng liền sai, xin Đại vương trách phạt."

"Phạt nàng một năm bổng ấp, để làm gương cho kẻ khác."

"Thiếp xin nhận phạt, tạ ơn Đại vương." Lưu Hòa khuỵu gối hành lễ, trên mặt lại không lộ ra nửa điểm thất vọng. Tuân Úc nhìn vào mắt, thấy kỳ lạ nhưng không hỏi thêm. Họ theo Lưu Hòa vào phòng ăn, hai thị nữ xách bình nước, mâm đồng tiến lên, hầu hạ họ rửa tay. Hai người phân chủ khách ngồi xuống, thị nữ bắt đầu dọn món, hương thơm lan tỏa, bụng Tuân Úc kêu ùng ục, lúc này mới nhận ra mình nói chuyện với Tôn Sách quá lâu, bụng đã trống rỗng rồi.

"Thơm quá!" Ngoài cửa vang lên tiếng của Quách Gia. Tôn Sách và Tuân Úc nhìn nhau một cái, đều có chút bất ngờ.

Quách Gia đẩy cửa bước vào, nhìn quanh bốn phía, tủm tỉm cười nói: "Hòa phu nhân, có chỗ cho ta không?"

Lưu Hòa vốn ngồi đối diện Tuân Úc, nghe thấy tiếng Quách Gia thì đã đứng dậy. "Tế tửu tới rồi, sao có thể không có chỗ. Mời bên này."

Tôn Sách cau mày. Quách Gia tuy tùy tính, nhưng cũng không đến mức thất lễ như vậy. Hắn biết Tuân Úc ở đây, lẽ ra nên chủ động tránh hiềm nghi mới phải, đột nhiên xông vào, là đã xảy ra chuyện gì? Hắn không nói gì, ra hiệu cho Lưu Hòa ngồi sang bên cạnh mình, cùng bàn mà ăn. Lưu Hòa vui vẻ đáp lời, cầm lấy bộ đồ ăn của mình, lại sai người thêm một bộ nữa cho Quách Gia.

Tuân Úc nhìn vào mắt, trong lòng vui mừng. Xem ra Lưu Hòa tuy không phải Vương hậu, nhưng cũng không chịu uất ức gì. Tiên đế lúc trước quyết định gả nàng cho Tôn Sách làm thiếp là đúng, thiên hạ nơi có thể để Lưu Hòa an cư chỉ có bên cạnh Tôn Sách.

"Phụng Hiếu, bệnh khỏi rồi?" Tôn Sách nhạt nhạt nói.

"Vốn chỉ mới khỏi được hơn nửa, ngửi thấy mùi thức ăn, lại khỏi thêm ba phần. Nếu có thể uống thêm chút rượu ngon, chắc là sẽ bình phục hoàn toàn, tiếp tục thức mấy đêm nữa cũng không thành vấn đề."

Tôn Sách lòng khẽ động. Quách Gia lại muốn thức đêm, đây là xảy ra chuyện lớn rồi, hơn nữa chuyện này lớn tới mức Lục Tốn cũng không xử lý nổi, không thể không mời Quách Gia ra mặt. Hắn vừa ra hiệu cho người rót rượu cho Quách Gia, vừa nói: "Hôm nay Tuân quân ở đây, cho ngươi nhấp môi một chén, không được uống nhiều."

Quách Gia ngăn thị nữ đang rót rượu. "Một chén thì một chén, nhưng phải đổi cái chén khác. Lăng Thống, phiền ngươi đi một chuyến tới chỗ Quân sư, lấy cái chén rượu chuyên dụng của ta tới."

Lăng Thống khó xử nhìn Tôn Sách. Tôn Sách không nhịn được cười, mắng đùa: "Ngươi lúc nào lại đặt làm chén mới rồi?"

"Vẫn là cái đợt cùng đặt làm lần trước thôi." Quách Gia cười đắc ý. "Xảo thố tam quật, thần cũng phải đề phòng có người cố ý đập chén của thần, nên đã chuẩn bị ba cái."

"Là công quỹ của Quân sư phủ sao?"

"Trần Quần tra xét chặt chẽ như vậy, Kế tướng lại ngày ngày kêu gào cắt giảm chi tiêu của Quân sư phủ, thần nào dám lạm dụng công quỹ của Quân sư phủ." Quách Gia lắc đầu, đắc ý dào dạt. "Là tiền riêng của thần đấy."

"Hóa ra là vậy." Tôn Sách gật đầu, quay đầu nói với Tuân Úc: "Sự quản lý của Chung phu nhân vẫn còn lỗ hổng a."

Quách Gia nhất thời biến sắc, Tuân Úc muốn cười mà lại thấy không tiện, nhịn rất khổ sở. Quách Gia thở dài một tiếng, ra hiệu cho thị nữ rót rượu, nâng chén lên. "Đại vương, một chén thì một chén, coi như thần chưa nói gì cả, được không? Nếu không, sau này thần cứ ăn ngủ ở Quân sư phủ, ngày nghỉ cũng không về nữa."

"Thế là ăn vạ rồi." Tôn Sách nâng chén rượu, ra hiệu với Tuân Úc. "Tuân quân cần phải gấp rút chế định lễ nghi, trị lũ vô lại thần này đi thôi."

Tuân Úc nâng chén, nhưng không tiện trả lời. Tuy người Nhữ Dĩnh không mấy coi trọng Quách Gia, nhưng vị trí của Quách Gia trong lòng Tôn Sách lại là không ai có thể thay thế. Ông muốn làm nên một sự nghiệp, nhưng điều ông muốn làm có phải là điều người Nhữ Dĩnh kỳ vọng hay không, ông không hề nắm chắc. Bất chợt, ông cảm thấy hơi bất lực với người Nhữ Dĩnh. Đều là người đọc sách thánh hiền, năm xưa Lý Ưng, Phạm Bàng vì dân thỉnh mệnh, không sợ búa rìu, sao nay những người này trong mắt chỉ thấy lợi ích, chút đảm đương của kẻ sĩ cũng không có?

Có lẽ Tôn Sách nói đúng, thiện vốn dĩ mong manh, không hề mạnh mẽ như họ tưởng tượng, nếu không có sự bảo đảm của chế độ, tất sẽ bị cái ác nuốt chửng.