Tam Quốc Tiểu Bá Vương

Lượt đọc: 7380 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 956
Giá Trị Của Sĩ

❊ ❊ ❊

Mãn Sủng không chỉ là năng lại, còn là trọng tướng trấn giữ tuyến phòng thủ phía đông nam vào thời kỳ trung hậu kỳ Tào Ngụy, quan đến Thái úy. Nhưng ông không có nghiên cứu gì về kinh học, thủ đoạn trị chính lại vô cùng cứng rắn, nên để lại ác danh là khốc lại. Tuy nhiên trong dân gian, danh tiếng ông rất tốt, khi từ Nhữ Nam dời trấn đến Hợp Phì, bách tính Nhữ Nam tự nguyện theo sau. Khi Tào Tháo còn sống, ông như cá gặp nước, sau khi Tào Tháo qua đời, ông dần dần bị gạt ra ngoài lề, còn bị Vương Lăng và những người khác chèn ép.

Từ một góc độ nào đó mà nói, ông là người may mắn, gặp được bậc hùng chủ như Tào Tháo biết dùng người, mới có chỗ để thi triển tài năng, lại đạt được công danh trước khi các thế gia hoàn toàn nắm quyền triều chính, được hưởng trọn tuổi trời, không chết oan uổng như Đặng Ngải. Hiện tại Tào Tháo bị Tôn Sách đuổi tới Ích Châu, người trấn giữ Duyện Châu là Viên Đàm. Viên Đàm đương nhiên cũng rất trọng dụng nhân tài, nhưng xuất thân và bối cảnh đã định sẵn việc ông ta coi trọng danh sĩ có nền tảng kinh học hơn, những nhân tài thực cán như Mãn Sủng tuy sẽ không bỏ không dùng, nhưng cũng sẽ không trọng dụng.

Bất kể là phong cách hành sự hay thân phận bối cảnh, Tôn Sách và Mãn Sủng đều có điểm tương đồng. Mãn Sủng rất quan tâm đến tân chính của Tôn Sách ở Nam Dương, Nhữ Nam, chỉ là ngày thường không tìm được người cùng chí hướng để thảo luận, lúc này gặp được Tôn Sách là người thúc đẩy tân chính, trong bụng ông có vô vàn câu hỏi muốn hỏi, tự nhiên không muốn dễ dàng bỏ qua, vừa mở miệng đã chỉ thẳng vào trọng tâm.

"Nghe nói Tướng quân trọng pháp độ, cùng Kinh Triệu Đỗ Bá Hầu gặp nhau là thân thiết, lại lấy con em họ Quách ở Dương Địch làm quân mưu, hẳn là có thiên hướng với Pháp gia?"

Tôn Sách cười nói: "Xem ra Bá Ninh biết ta rất rõ, chúng ta tuy là lần đầu gặp mặt, nhưng cũng coi như là bạn tâm giao."

Mãn Sủng rất cảm khái. "Tướng quân danh vang thiên hạ, người ngưỡng mộ Tướng quân rất nhiều, Sủng vi tiểu không đáng kể, đâu dám làm bạn với Tướng quân."

"Cùng đạo là bằng, cùng đạo là hữu, hư danh không đáng nhắc tới. Ta có thể có ngày hôm nay, giành được chút danh mọn cũng là vận may, nếu đổi vị trí cho nhau, Bá Ninh chưa chắc đã không bằng ta." Tôn Sách khiêm tốn vài câu. "Ta dùng Đỗ Bá Hầu, Quách Phụng Hiếu, chỉ là thấy họ có thể đảm đương, chứ không phải vì họ xuất thân từ Pháp gia. Thực ra, ta đối với Pháp gia không có hảo cảm, thậm chí phê phán nhiều hơn."

Mãn Sủng kinh ngạc không thôi. Trong mắt ông, việc Tôn Sách làm đại khái đều là lối đi của Pháp gia, trọng cày cấy đánh trận, ức chế hào cường, không trọng thơ thư, lại hay dùng người ưa thích pháp độ, vốn tưởng rằng Tôn Sách có thiện cảm với Pháp gia, không ngờ Tôn Sách lại nói ra những lời như vậy, tức thì hứng thú tăng mạnh.

"Xin được nghe tường tận."

"Pháp vốn xuất phát từ quân pháp. Trong quân tác chiến, chú trọng lệnh cấm nghiêm minh, ngàn vạn người như một, cho nên mệnh lệnh không được ra hai hướng, chỉ tuân theo lệnh. Nhưng đây là trạng thái bất thường, có thể thắng lợi nhất thời, nhưng không thể lâu dài như vậy, nếu không chính là tự chuốc lấy diệt vong. Quân đội mạnh đến đâu cũng chỉ có thể hủy diệt, không thể kiến tạo. Chuyện nhà Tần đã quá xa xôi, tạm thời không bàn, cứ lấy việc Bá Ninh làm làm ví dụ, ông bắt trộm cướp, ức chế hào cường, có thể khai khẩn thêm được một mẫu đất, sản xuất thêm được một hạt lương thực nào không? Việc ông làm, chỉ là không để trộm cướp làm hại bách tính, không để hào cường làm hại xóm làng, có thể giảm bớt tổn thất, nhưng không thể tăng thêm sản xuất."

Mãn Sủng trầm tư, hơi gật đầu. "Như lời Tướng quân, vậy làm quan nên là Tuần lại?"

"Có thể làm Tuần lại, đối với nhiều người mà nói đã không dễ dàng, nhưng chỉ có Tuần lại thôi thì chưa đủ. Tuần lại và Khốc lại chỉ là thủ đoạn khác nhau, một cái dương thiện, một cái trừng ác, bản chất không có khác biệt quá lớn. Cho dù thiên hạ đều là Tuần lại, thì cũng chỉ là bách tính an cư lạc nghiệp, cơm no áo ấm mà thôi, tự thân họ không hề kiến tạo ra bất kỳ của cải nào."

Mãn Sủng cười. "Tôi hiểu rồi, người đọc sách nên giống như cha con Hoàng thị làm Đại tượng, cho nên Mộc học đường mới là nơi Tướng quân coi trọng nhất, Giảng vũ đường, Bản thảo đường đều đứng hàng thứ hai."

Tôn Sách lắc đầu. "Bá Ninh, trong bốn dân Sĩ, Nông, Công, Thương, ngươi thấy hạng nào không thể thiếu?"

Mãn Sủng gần như không cần suy nghĩ. "Đương nhiên là Sĩ, Sĩ đứng đầu bốn dân."

"Nhưng nông phu có thể cày cấy, bách công có thể chế tạo khí cụ, thương nhân thông suốt có không, Sĩ có thể làm gì?"

"Tướng quân, không thể nói như vậy..." Mãn Sủng trầm ngâm, nhất thời không tìm được ngôn từ thích hợp. Ông nghĩ một chút, lại nói: "Ý của Tướng quân là nói, giá trị của Sĩ nằm ở chỗ kiến tạo, cho nên sĩ nhân đều nên đi làm Đại tượng?"

"Không phải, Đại tượng chỉ là một loại của Sĩ, có lẽ là một loại rất quan trọng, nhưng tuyệt đối không phải là tất cả của Sĩ. Nhưng vừa rồi ngươi nói đúng một điểm, giá trị lớn nhất của Sĩ nằm ở chỗ kiến tạo. Sĩ không cày cấy, nhưng Sĩ có thể nghiên cứu nông học, làm cho cùng một mảnh đất trồng ra nhiều lương thực hơn. Sĩ không làm công, nhưng Sĩ có thể nghiên cứu mộc học, sản xuất ra nhiều công cụ tốt hơn. Sĩ không kinh doanh, nhưng Sĩ có thể thông qua nghiên cứu thương nghiệp, chế định ra kế hoạch phù hợp hơn với lưu thông thương nghiệp." Tôn Sách giơ tay, điểm điểm vào huyệt thái dương của mình. "Sĩ nhân ăn lương thực do nông phu trồng ra, dùng khí vật do bách công chế tạo, hưởng thụ vật lạ phương xa do thương nhân vận chuyển đến, sau đó lại dùng trí tuệ của mình giúp đỡ nông phu, bách công, thương nhân, giúp họ đạt được thành tựu lớn hơn."

Mãn Sủng nheo mắt, trầm tư hồi lâu, bỗng nhiên cười. "Thảo nào Tướng quân không thích Nho sĩ, hóa ra là vì lý do này."

Tôn Sách lắc đầu. "Ta không bài xích Nho sĩ, ta chỉ phản đối việc coi Nho sĩ là tất cả của Sĩ. Theo ta thấy, Nho sĩ là Sĩ, Đại tượng là Sĩ, danh y cũng là Sĩ. Một cây không làm nên non, một chân không đi xa được. Chỉ cần có thể dùng trí tuệ của mình mưu cầu phúc lợi cho vạn dân, đều có thể tính là Sĩ, không cần câu nệ việc hắn nghiên cứu học vấn gì."

"Vậy Pháp gia, Nho gia không có khác biệt?"

"Nếu đều là vì lợi dân, thì không có gì khác biệt, khác biệt chỉ nằm ở chỗ thủ đoạn khác nhau mà thôi, bổ sung lẫn nhau, không thể thiếu. Bá Ninh trừng trị hào cường, tuy dùng là pháp thuật, nhưng hành là nhân tâm, ta cảm thấy mạnh hơn những Nho sinh dung túng kẻ gian kia."

Mãn Sủng cười lớn, trong lòng cảm thấy vô cùng thỏa mãn, rất có cảm giác gặp được tri âm.

Hai người nói chuyện rất tâm đầu ý hợp, vừa nói đã nửa đêm.

Sáng sớm hôm sau, hai người chia tay ngoài đình. Mãn Sủng rất buồn bã. Ông và Tôn Sách gặp nhau là thân thiết, nhưng hiện tại Duyện Châu vẫn là của Viên Đàm, ông lại là Tòng sự do Viên Đàm chiêu mộ, người nhà cũng ở Xương Ấp, xét về tình về lý, xét về công về tư, ông đều không thể cứ thế theo Tôn Sách đi.

"Tướng quân, xin cáo từ tại đây, hẹn ngày gặp lại."

Tôn Sách chắp tay. "Ta nghĩ chúng ta sẽ sớm gặp lại thôi. Gặp Viên Hiển Tư, ngươi không cần giấu giếm, cứ nói thật là được. Viên Hiển Tư là hậu nhân danh môn, cũng coi như có dũng có mưu, nhưng hắn quá cao cao tại thượng, không biết nỗi khổ dân gian, làm danh sĩ thì dư dả, làm một phương mục thủ thì không bằng Bá Ninh xa."

Mãn Sủng cười ngượng nghịu. Những lời này, sao ông có thể nói với Viên Đàm được? Tôn Tướng quân này thật xảo quyệt mà.

Tôn Sách lại nói: "Bá Ninh, tương lai ngươi muốn giống như Đỗ Bá Hầu mục thủ một phương, hay muốn lĩnh binh chinh chiến?"

"Việc này có khác biệt sao?"

"Với gia thế và năng lực của Bá Ninh, sớm muộn gì cũng lộ rõ mũi nhọn, cho dù ở dưới trướng Viên Hiển Tư, cũng không mất chức nhị thiên thạch. Nhưng nếu muốn thống lĩnh vài vạn binh, chinh chiến một phương, không có ta thì không thể dùng Bá Ninh." Tôn Sách nhìn Mãn Sủng, khóe miệng khẽ nhếch. "Viên Hiển Tư tuy thông binh pháp, lại không bằng Bá Ninh, Bá Ninh khó tránh khỏi nỗi lo công cao lấn chủ, không thể hết sức. Ta chỉ không tài, nhưng lại có thể cung cấp cho Bá Ninh một khoảng trời đất, mặc cho quân thi triển."

Mãn Sủng cười không nói, trong lòng lại lay động, tức thì sinh ra ý hướng về.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 20 tháng 9 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.