Vãn Đường Phù Sinh

Lượt đọc: 7245 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 19
Tây Lộ

❊ ❊ ❊

Giữa tháng 11 năm 1678, chưa đầy một tháng sau khi cuộc đàm phán với khu vực Tòa giám thẩm Buenos Aires của Tây Ban Nha đã ngã ngũ, Lý Tình - người phụ trách bộ phận ngoại giao mới của Đông Ngạn, vừa từ châu Âu trở về bản quốc, đang tiếp đón một nhóm khách đặc biệt tại thủ đô Đông Phương Cảng - các sứ giả đến từ Brazil thuộc Bồ Đào Nha ở phía bắc.

Sứ giả không phải đi một mình, thực tế họ là một đoàn sứ giả quy mô không nhỏ, cộng thêm nhân viên phục vụ tùy tùng khoảng hai mươi người, người dẫn đầu tên là Francisco Garcia de Noronha. Từ họ của ông ta có thể thấy được, vị này là hậu duệ danh môn, bởi vì họ Noronha nổi tiếng lẫy lừng ở Lisbon, trong lịch sử gia tộc cho đến nay từng xuất hiện năm đời Tổng đốc Bồ Đào Nha tại Ấn Độ, lần lượt là đời thứ 10, 16, 22, 24 và 44, và tất cả mọi người sau khi kết thúc nhiệm kỳ đều nhận được danh hiệu vinh dự "Tổng đốc Ấn Độ đáng kính".

Francisco là một trong những người trẻ tuổi xuất sắc trong thế hệ này của gia tộc, tuy không bằng mấy người anh em họ của mình, nhưng tốt nghiệp trường thần học giúp ông ta có kiến thức phong phú, nói năng khéo léo, đã gây dựng một bầu trời khác ở Brazil thuộc Bồ Đào Nha, khiến các bậc tiền bối trong gia tộc vốn dồn lực lượng chính vào Ấn Độ phải kinh ngạc. Lần này ông ta chịu mệnh lệnh của Tổng đốc Bahia dẫn đoàn đến Đông Phương Cảng để tiếp xúc với người Đông Ngạn, xét về quy cách thì coi như là cao nhất kể từ sau khi chiến tranh Đông - Bồ kết thúc, đủ thấy mức độ coi trọng của Tổng đốc dành cho ông ta.

Mà nói đến chuyến đi Đông Ngạn lần này của đoàn sứ giả Bồ Đào Nha, không thể không nhắc đến hàng loạt sự kiện mà người Đông Ngạn đã gây ra tại La Plata trước đó, bao gồm cả sự quấy rối, tập kích của cái gọi là "mã phỉ" giai đoạn đầu, cũng bao gồm cả hành động quân sự quy mô lớn điều động ba tiểu đoàn hỗn hợp, một tiểu đoàn kỵ binh giai đoạn sau. Không nghi ngờ gì, những hành động này vô cùng chấn động, không chỉ người Tây Ban Nha đối mặt trực tiếp với áp lực cảm thấy chấn động, mà ngay cả Brazil thuộc Bồ Đào Nha đang đứng ngoài quan sát từ xa cũng cảm thấy lòng dạ bất an, dấy lên cảm giác "thỏ chết cáo đau", vì trời mới biết khi nào người Đông Ngạn sẽ dùng những thủ đoạn này lên người họ.

Người Bồ Đào Nha có lý do để sợ hãi như vậy, vì ai cũng rõ chính phủ nhiệm kỳ mới của người Đông Ngạn có chính sách như thế nào, lãnh đạo có thiên hướng gì, rất khó nói họ sẽ không động thủ với Brazil thuộc Bồ Đào Nha vốn nổi tiếng giàu có. Vì vậy, để tránh bi kịch xảy ra sau này, người Bồ Đào Nha lo xa, thế mà lại phái trước một đoàn sứ giả đến thủ đô của người Đông Ngạn để làm thân, đồng thời phụ trách thăm dò hướng gió.

Bộ phận ngoại giao Đông Ngạn ban đầu không tiếp đoàn sứ giả này, để họ chờ không ở trong thành phố suốt hơn một tuần. Trong hơn một tuần này, người Bồ Đào Nha không bị hạn chế hành động, nên các thành viên của họ đi dạo khắp nơi, một mặt khảo sát phong tục tập quán của Đông Ngạn, mua sắm đặc sản, một mặt cũng là để tìm hiểu động thái của Đông Ngạn, dù điều này nghe có vẻ khá khó khăn.

Francisco Noronha cũng cầm thư giới thiệu, bái phỏng một vài mối quan hệ cũ được thiết lập trong quan hệ hợp tác làm ăn lâu dài, trong số họ có người còn xuất thân từ gia đình "quý tộc" Đông Ngạn, quanh năm nhập khẩu các loại trái cây khô nhiệt đới, gỗ cao cấp và một số sản phẩm đặc sản khác từ Brazil thuộc Bồ Đào Nha, bối cảnh không thể xem thường, là nguồn tin tốt nhất để thăm dò tin tức.

Noronha trẻ tuổi đã mất một tuần để bái phỏng năm đối tác làm ăn này, và đều thực hiện cuộc trò chuyện có chủ đích về tình hình Nam Mỹ hiện tại. Trong năm người này, có người không muốn trò chuyện nhiều với ông ta, có người thì khá thẳng thắn bàn luận về quan điểm của mình, khiến Noronha được hưởng lợi không ít, thu thập được rất nhiều thông tin bình thường khó mà thu thập được.

Mỗi lần trò chuyện xong với một người, Noronha đều trở về khách sạn mình thuê, cùng với vài đồng nghiệp thảo luận, sau đó ghi chép lại cảm nhận, kết luận từng cái một, định bụng sau khi về Bahia sẽ trình lên cho Tổng đốc đại nhân xem. Đến khi một tuần kết thúc, bái phỏng xong người đối tác làm ăn cuối cùng, trong lòng Noronha gần như đã có một cảm nhận tương đối rõ ràng, đó là hành động lần này của người Đông Ngạn dường như chỉ nhắm vào người Tây Ban Nha, mục đích cũng chỉ là để chiếm lấy một phần đồng bằng Pampa mà thôi, không có ý gì với Brazil thuộc Bồ Đào Nha, ít nhất hiện tại nhìn là như vậy.

Kết luận này khiến mỗi người trong đoàn sứ giả vô cùng phấn khích. Cho đến ngày nay, đặc biệt là sau khi trải qua đòn giáng đau đớn của cuộc chiến trước, mỗi người Bồ Đào Nha trong lòng đều hiểu, quốc gia tiên phong hàng hải này nay đã dần dần không thể duy trì được nữa, không tiền, không người, lại nắm giữ thuộc địa và tuyến đường thương mại khổng lồ, điều này sao có thể không khiến các quốc gia đi sau cảm thấy ghen ghét? Nói thật, nếu không phải lúc trước thấy cơ hội sớm, đầu tư cho Anh vương Charles II vừa mới lên ngôi, thì họ e là ngay cả lợi ích hiện có cũng không giữ nổi. Phải biết rằng, ở Cape Verde, vịnh Guinea, Angola, Mozambique, Mombasa, Mogadishu, Ấn Độ, Ceylon, quần đảo Đông Ấn và Macau, Đế quốc thực dân Bồ Đào Nha sở hữu đất đai hoặc lợi ích thương mại, thực sự hơi quá khổng lồ một cách vô lý, có quá nhiều người cảm thấy bất mãn vì họ chiếm giữ lợi ích to lớn như vậy. Cũng nhờ quan hệ tốt với người Anh, người Pháp mới chỉ vừa bắt đầu, người Hà Lan cũng không dốc toàn lực đối phó họ (vì người Hà Lan cũng đã no đủ, không cần thiết quá mức), mới vừa vặn duy trì được, không đến mức sụp đổ toàn tuyến.

Do đó, mấy chục năm nay, người Bồ Đào Nha hiểu sâu sắc rằng, nếu như các cường quốc trên biển như Anh, Cộng hòa Liên hiệp (Hà Lan), Đông Ngạn muốn đối phó họ, thì thật sự là dễ như trở bàn tay, những vùng thuộc địa rộng lớn mênh mông sẽ mất đi trong nháy mắt. Đặc biệt là những kẻ dị giáo Đông Ngạn đe dọa họ từ cả hai phương diện trên biển và trên đất liền, càng là những kẻ mà họ không thể kháng cự nổi. Nay biết được Cộng hòa Đông Ngạn dường như không có ý định lấy họ ra để tế cờ, không biết trong lòng vui mừng đến thế nào.

Tuy nhiên, người Đông Ngạn lần này không động đến họ, làm sao biết được sau này sẽ không có suy nghĩ tương tự? Cho nên, nếu có thể tiến hành giao tiếp tốt hơn với phía Đông Ngạn, làm rõ suy nghĩ và nhu cầu của đối phương, liệu có phải sẽ tốt hơn cho tương lai của Brazil thuộc Bồ Đào Nha hay không? Và điều này, thực ra cũng là yêu cầu của Tổng đốc Bahia, cũng là một trong những công việc chính yếu nhất của đoàn sứ giả Noronha đến Đông Phương Cảng lần này.

Lý Tình - người từng giao tiếp nhiều lần với người Bồ Đào Nha từ hồi còn ở châu Âu, cũng cơ bản hiểu được bảy tám phần ý đồ chuyến thăm của người Bồ Đào Nha. Vì vậy, trong lần gặp mặt đầu tiên giữa hai bên, ông đã đề xuất ý kiến tăng cường tin cậy chiến lược giữa hai nước, cùng có lợi cùng thắng. Ý kiến này nếu phân tích chi tiết, đó là Brazil thuộc Bồ Đào Nha tiếp tục hạ thấp thuế suất quan thuế đối với hàng công nghiệp Đông Ngạn, cắt giảm quy mô quân trú đóng, giảm bớt tuyên truyền thù địch v.v., về cơ bản là sửa đổi thêm trên chính sách cũ, hơn nữa biên độ không lớn lắm, dự đoán người Bồ Đào Nha cũng không khó chấp nhận.

Ngoài ra, Lý Tình nhấn mạnh đề cập đến vấn đề liên quan đến Ấn Độ và đảo Ceylon. Đảo Tân Hoa Hạ và Hải quân hạm đội hai trước đó đã truyền về bản quốc một số thỏa thuận đạt được với phía Bồ Đào Nha tại Ấn Độ, và đã nhận được sự khẳng định nhất trí của các vị trong Ủy ban chấp hành. Giữa năm nay, Ủy ban chấp hành đã chỉ thị Bộ Ngoại giao, văn bản hóa kế hoạch triển khai "hợp tác sâu rộng" với người Bồ Đào Nha tại Ấn Độ Dương để chuyển trình lên triều đình Lisbon, xem ý kiến người Bồ Đào Nha thế nào.

Lúc Lý Tình rời đi vẫn chưa nhận được mật điện ngoại giao liên quan đến vấn đề này, ước chừng khi đó sẽ do Cao Văn Cương - toàn quyền đặc mệnh mới của Cộng hòa Đông Ngạn tại châu Âu xử lý. Lý Tình tuyệt đối không nghĩ triều đình Lisbon sẽ phủ quyết những đề nghị này của người Đông Ngạn, bởi vì trước đó Tổng đốc Pedro Bồ Đào Nha ở Goa chắc chắn đã liên lạc với những nhân vật thực quyền trong triều đình rồi, nên không tồn tại chướng ngại mang tính nguyên tắc gì.

Vì vậy, lúc này Lý Tình đề cập đến chuyện liên quan đến Ấn Độ và đảo Ceylon, chỉ là nhắc nhở thêm người Bồ Đào Nha, sau khi nhận được thỏa thuận hợp tác do Bộ Ngoại giao Đông Ngạn đề xuất thì hãy phê duyệt sớm nhất - đương nhiên là đáp lại khẳng định - đừng cố gắng trì hoãn, vì điều này chẳng có ích lợi gì.

Francisco Noronha cảm thấy hơi kinh ngạc về việc hai nước vậy mà từng đạt được một gói thỏa thuận như vậy tại Goa, đặc biệt là gia tộc của ông kinh doanh ở Ấn Độ đã lâu, đối với điều này càng thêm quan tâm. Mà đối với những thứ Lý Tình nhấn mạnh lại lần nữa này, ông cũng hoàn toàn không có dũng khí từ chối, nhiều lần bày tỏ mình sẽ báo cáo lên Tổng đốc Bahia với tốc độ nhanh nhất, và cực lực đề nghị bản quốc đồng ý gói hiệp định hợp tác thương mại này.

Lý Tình rất hài lòng với thái độ của người Bồ Đào Nha, không ngờ đám võ phu thô lỗ bên Bộ Lục quân lần này khuấy đảo ở đồng bằng Pampa như vậy, thế mà còn có thể có một thu hoạch bất ngờ thế này. Nói đi cũng phải nói lại, cũng là do người Bồ Đào Nha nhát gan, không chịu nổi hù dọa, hơi có gió thổi cỏ lay đã tự mình đa tình, lo sợ không yên. Đương nhiên điều này cũng nói từ mặt bên, cuộc chiến kéo dài mấy năm năm đó, đã để lại ấn tượng sâu sắc như thế nào trong tâm trí giới tinh anh Bồ Đào Nha suốt cả một thế hệ sau đó, đến mức họ làm việc gì cũng quen thói phải nhìn sắc mặt người Đông Ngạn, cũng thật là hết nói.

Cũng chỉ vào lúc này, những "áo sơ mi trắng" kỳ cựu như Lý Tình mới cảm thấy, đôi khi một cuộc chiến đánh cho người ta đau thấu xương tủy, cũng có thể mang lại kỳ hiệu. Từ điểm này mà nhìn, cuộc chiến tranh Đông - Bồ tiêu tốn khổng lồ năm đó thực sự đánh không hề uổng phí, thụ hưởng đến tận bây giờ. Và cứ thế suy ra, hai cuộc chiến tranh Đông - Tây hẳn cũng không đánh uổng phí, nếu không, sao có thể ở thời điểm đã qua mấy chục năm nay, người Đông Ngạn chỉ cần hơi phô bày một tư thế cứng rắn tại La Plata, phái đến mấy ngàn binh mã, là đã có thể mang lại lợi ích vô cùng to lớn cho quốc gia, cho bách tính.

"Có lẽ, vào thời điểm thích hợp, tiến hành một cuộc chiến tranh ấn tượng, sẽ giúp quốc gia giảm bớt rất nhiều phiền phức không cần thiết, đúng như câu 'đánh một quyền ra, miễn trăm quyền đến'. Đất nước chúng ta, kể từ sau cuộc chiến lần trước, đã thái bình mấy chục năm nay, liệu có phải cũng đã đến lúc làm một trận chiến, tranh thủ thêm nhiều lợi ích cho quốc gia? Chỉ tiếc là, lần này người Tây Ban Nha xem ra lại sắp khuất phục rồi, nếu không, họ ngược lại là một đối tượng bắt nạt khá lý tưởng đấy." Sau khi tiễn Francisco Noronha, người đứng đầu thế hệ mới của hệ thống ngoại giao Đông Ngạn - Lý Tình đã nghĩ như vậy.

Trong thời gian giao thiệp với đoàn sứ giả Bồ Đào Nha, Bộ Lục quân, Bộ Di dân, Tổng cục Đường sắt Quốc gia, Bộ Công thương và các đơn vị khác của Đông Ngạn cũng đang thực hiện hàng loạt công việc xử lý tiếp theo một cách tuần tự. Đầu tiên là các quan chức Bộ Công thương đã đến cảng Nam Thôn, thảo luận với các quan chức thương mại Tây Ban Nha về việc mở lại giao thương giữa hai nước. Trước đó vì chiến tranh mà gián đoạn rất lâu, gây ra nhiều tổn thất không cần thiết cho cả hai bên, thương nghiệp ở các nơi như Nam Thôn, Rosario, Santa Fe... một thời điêu tàn vì điều này, bây giờ là lúc kết thúc tất cả những thứ đó.

Ngoài ra, Tổng cục Đường sắt Quốc gia sau hành động lần này, cách làm việc cũng dần trở nên không còn che che giấu giấu nữa. Ví dụ như nhà ga xe lửa nằm ở ngoại ô thành phố Buenos Aires, vốn là lấy trạm thương mại làm vỏ bọc, giờ không cần nữa, trực tiếp đường hoàng xây dựng nhà ga, cho phép trải qua lần này, người Tây Ban Nha cũng không có cái gan đó để đến ngăn cản nữa. Hơn nữa, việc xây dựng đường sắt Muối - Vải (Diêm Bố) có thể sẽ đi qua lãnh địa tư nhân của một số chủ trang trại Tây Ban Nha, vốn dĩ có thể tồn tại một số chướng ngại trong việc thu hồi đất, nay trong bầu không khí này, tin rằng những người này cũng không dám dây dưa quá nhiều, hẳn sẽ rất sảng khoái giao đất cho người Đông Ngạn thi công.

Còn về nhân mã của Bộ Lục quân, theo triển khai mới nhất của quốc gia, tạm thời cũng không vội rút lui. Những lực lượng vũ trang sẵn có này của họ, hiếm khi đến đồng bằng Pampa một chuyến, vậy mà còn không nhanh chóng cày xới qua mấy nơi dự định xây dựng cứ điểm quy hoạch sao! Đặc biệt là những khu vực vốn có nhiều người da đỏ bất kham hoạt động, càng nên xuất động bộ kỵ tinh nhuệ quét qua một lần, để tránh gây thêm phiền phức cho nhân mã khai hoang khẩn thực sắp tới hàng loạt.

Đương nhiên người Tây Ban Nha có lẽ có ý kiến khác về điều này, nhưng đến lúc này rồi, ý kiến của họ còn ai coi trọng nữa! Cho dù bạn có sợ hãi hơn, kinh hồn bạt vía hơn, thúc giục người Đông Ngạn rút quân nhanh hơn nữa, tạm thời cũng phải nhịn cho tôi, đợi đến khi họ hoàn thành nhiệm vụ rồi hãy nói. Hơn nữa, hiện tại thái độ phía Lima và Madrid vẫn còn hỗn độn không rõ, nhỡ đâu họ bất mãn với thỏa thuận mà Tòa giám thẩm Buenos Aires đạt được với người Đông Ngạn rồi phủ quyết thì sao? Vì vậy, cân nhắc đến rủi ro này, người Đông Ngạn vẫn cần thiết tiếp tục duy trì một bộ phận quân trú đóng trên đồng bằng Pampa, cho đến khi hai nước chính thức đạt được thỏa thuận, nếu không ai biết bạn có quỵt nợ hay không!

Công việc còn lại của Bộ Di dân tự nhiên là tuần tự vận chuyển người nhập cư đến bờ nam sông La Plata và hai bên đường sắt Diêm Bố. Và để đẩy nhanh tiến độ sắp xếp, Bộ Tài chính cũng đã cấp thêm vốn, trích ra một phần đáng kể từ thu nhập độc quyền thuốc lá, diêm, gia vị đặc biệt, dùng để mua sắm vật tư tại các nơi như huyện Thanh Đảo, huyện Thương Thành, huyện Tĩnh Giang v.v., đảm bảo công việc khai hoang của người nhập cư có thể tiến hành thuận lợi.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 27 tháng 9 năm 2026

« Lùi Tiến »

Truyện bạn đang đọc dở dang

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.