Cổng nhà tù Thố Nhi Lĩnh mở rộng, từng con la chở đầy lương thực nối đuôi nhau bước ra khỏi cánh cổng đóng bằng ván gỗ dày. Ở phía đối diện, những chiếc xe chở đầy lưu huỳnh đang tiến vào nhà kho bên trong nhà tù. Một vài dân binh dự bị cầm súng trường gắn lưỡi lê, dùng ánh mắt cảnh giác nhìn đám tù nhân lưu đày đang làm việc vất vả kia, đề phòng họ đột nhiên nghĩ quẩn làm ra chuyện gì, mặc dù khả năng này rất nhỏ.
Nhà tù Thố Nhi Lĩnh là nhà tù lưu đày mới được thành lập vào nửa đầu năm nay, dĩ nhiên, nó cũng là một cơ sở nằm ngoài biên giới. Nhà tù này tọa lạc gần thị trấn Neltume của Chile, về kinh tế thì sống nhờ khai thác lưu huỳnh và trồng trọt các loại nông sản chịu lạnh. Hiện tại, có tổng cộng khoảng một ngàn tù nhân lưu đày từ khắp nơi trên cả nước đang thụ án tại đây.
Có thể thấy rõ từ bản đồ, nhà tù Thố Nhi Lĩnh nằm giữa những ngọn núi cao hiểm trở phía đông bắc của nhà tù Bản Điều Ốc, và vừa vặn nằm giữa một tuyến đường giao thông dẫn tới huyện Sóc Phương thuộc vùng đất Patagonia. Vị trí địa lý khá là trọng yếu. Hơn nữa, khu vực lân cận lại dồi dào lưu huỳnh và đá vôi, trong hồ gần đó cũng thả nuôi nhiều loại thủy sinh bao gồm cả cá hồi, còn có một số vùng đất bằng phẳng giữa núi có thể khai khẩn trồng trọt. Do đó, Bộ Tư pháp và Văn phòng Đặc phái viên khu vực Nam Chile đã cùng quyết định thiết lập một nhà tù tại đây với mục đích chính là khai khẩn ngoài biên giới, tức là nhà tù Thố Nhi Lĩnh.
Do bị hạn chế bởi điều kiện địa hình, các tù nhân lưu đày tại nhà tù Thố Nhi Lĩnh không hề tản mát giống như phía nhà tù Bản Điều Ốc, mà tập trung khá đông đúc. Một số người trong số họ đốn gỗ làm đường, một số khai thác quặng, một số lại làm lao dịch bên bờ hồ, bốc dỡ hàng hóa cho những con thuyền nhỏ từ phía đông nam tới, số còn lại thì làm việc trên những vùng đất bằng phẳng gần nhà tù, trồng trọt lương thực, rau củ, kiêm luôn chăn thả dê. Tóm lại, nơi đây trông giống như một thị trấn khai hoang bình thường.
Vào mùa hè thu năm nay, huyện Sóc Phương ở bên kia núi đã tổ chức một đội xe la đi qua nhà tù Thố Nhi Lĩnh để tới Thung lũng Trung tâm, kết quả đạt được thành công rực rỡ. Họ không những vận chuyển đến nhà tù này một lượng đáng kể vật tư sinh hoạt và công cụ lao động, đồng thời cũng tiện thể giao thương với người Tây Ban Nha ở Thung lũng Trung tâm, bán số vải dạ, da thuộc, phô mai dư thừa của mình sang đó, rồi lại nhập về không ít bơ, trái cây sấy khô cùng với bạc thỏi ở nơi ấy, thu lợi rất lớn.
Và cùng với việc thông suốt tuyến đường thương mại này, vị thế của nhà tù Thố Nhi Lĩnh ngày càng trở nên quan trọng hơn. Chẳng phải, ngay cả Triệu Khoa, đặc phái viên Văn phòng khu vực Nam Chile năm nay cũng âm thầm vượt qua con sông biên giới, đến thị sát mảnh đất trên danh nghĩa vẫn thuộc lãnh thổ của Vương quốc Tây Ban Nha này sao. Sự ngạo nghễ này thật không ai sánh bằng, đơn giản là hoàn toàn không coi người Tây Ban Nha ra gì.
Các tù nhân lưu đày khai khẩn bên ngoài tường thành nhà tù đều sống ở bên trong, nam giới độc thân hai người một phòng, tù nhân đã kết hôn thì một gia đình được chia một phòng. Triệu Khoa dưới sự tháp tùng của ngục trưởng đã tiến vào trong khu giam giữ có mùi hương "cảm động" của nhà tù, bắt đầu chuyến thị sát kiểu cưỡi ngựa xem hoa.
Các phòng giam đều không khóa, ngay phòng đầu tiên khi vào cửa có hai gã độc thân đang sống ở đó. Theo tờ giấy ố vàng dán trên cửa, một người là người Ba Lan đã chuyển chính thức không quốc tịch, người kia là người nhập cư từ nước Minh. Tội của người trước là tin theo tà giáo, người sau là tội trộm trâu bò của công. Nói thẳng ra thì cả hai đều không phạm tội gì quá lớn, nhưng trong bối cảnh hiện nay đang khuyến khích lưu đày phạm nhân, những người này đều bị thẩm phán của các tòa án huyện, tòa án lưu động khu vực viết một tờ phán quyết rồi tống tới vùng biên cương để làm dày thêm số lượng dân cư biên giới.
Quần áo trên người hai tên tù nhân rách rưới tả tơi, trên người mọc đầy lông lá như nhện, mí mắt rủ xuống, không chút sức sống. Triệu Khoa đưa mắt nhìn quanh, trong căn phòng giam rộng khoảng hơn hai mươi mét vuông này ngoại trừ vài món đồ nội thất bằng gỗ đơn giản ra thì chẳng có gì cả, ngay cả một chiếc đinh sắt cũng không thấy, đúng là tồi tàn đến cực điểm.
Đối diện căn phòng giam này lại là một ông già đầy vẻ tang thương, nhưng nhìn vào hồ sơ mới thấy ông ta mới chỉ khoảng bốn mươi tuổi, đến từ huyện Hoa Đình, phủ Tùng Giang, nước Minh. Vốn là một thương nhân kinh doanh nến và nhang, không có tài cán gì đặc biệt, chỉ dựa vào cửa tiệm do tổ tiên truyền lại để duy trì cuộc sống gia đình. Sau khi đến Đông Ngạn, vốn là định đến vùng cao nguyên Brazil để khai khẩn, kết quả gia đình ông ta vì một trận dịch bệnh mà chết sạch không còn một mống, bản thân ông ta lại phạm chút chuyện——ăn sạch hạt giống và gia súc vay mượn từ Ngân hàng Khai khẩn Tây Bắc, hơn nữa còn không phải chỉ một lần, cuối cùng đã tích lũy nợ gốc và lãi cho ngân hàng lên tới mấy chục đồng, kết quả trực tiếp bị tòa án phán quyết rồi tống sang Chile——cuối cùng rơi vào kết cục lưu đày, thật là thê thảm.
Triệu Khoa có chút nghi ngờ, dựa vào những người thiếu hụt tinh khí thần này, liệu thực sự có thể hoàn thành tốt công việc khai khẩn hay không. Nhưng nghĩ đến nhà tù Bản Điều Ốc những năm gần đây vận hành bình thường, thậm chí đã lấy đó làm hạt nhân phát triển ra một khu định cư không hề nhỏ, ông ta liền thấy nhẹ lòng. Bản năng cầu sinh của con người quả thực rất mạnh mẽ, cho dù là những loại "người nát" mà ông thấy trước mắt đây, chắc cũng không hoàn toàn là kiểu người chết lặng, sống qua ngày đợi chết đâu nhỉ? Có lẽ đúng như lời một số cán bộ nhà tù nói, cái kiểu lờ đờ, vô hồn, tê liệt, chán chường này của họ, xét từ một góc độ nào đó, thực sự cũng là một cách bảo vệ bản thân, tự bảo vệ mình không bị tàn phá quá mức trong suốt thời gian thụ án dài đằng đẵng, nguy hiểm và tàn khốc. Mà một khi họ mãn hạn tù, được phía nhà tù cấp cho mảnh đất hoàn toàn thuộc về họ, thì sự tích cực và khao khát cuộc sống của họ lập tức được khơi dậy, rất nhiều người thậm chí còn đón cả vợ con từ quê nhà tới, cùng nhau định cư tại khu vực nơi mình từng thụ án, trở thành dân cư mới tại địa phương.
Sau khi đi tuần thị xong tất cả hơn hai trăm căn phòng giam, Triệu Khoa quay trở lại quảng trường nhà tù, thở phào một hơi thật dài, như thể vừa từ địa ngục trở lại nhân gian. Hai nhà tù Bản Điều Ốc và Thố Nhi Lĩnh, tuy nói rằng đã đóng góp cực kỳ to lớn cho công việc khai khẩn ngoài biên giới, thế nhưng không thể nghi ngờ gì nữa, môi trường ở đây cũng vô cùng tệ hại, nói toạc ra đây chính là dùng sức khỏe và tính mạng của tù nhân lưu đày để đổi lấy việc chiếm lĩnh và khai thác những vùng đất hoang dã này của người Đông Ngạn.
Kiểm tra xong phòng giam, sau đó mọi người lại đi xem qua kho lương, kho vũ khí, bãi khai thác quặng, chuồng ngựa, nhà ăn, nhà tắm, kho củi ở những nơi khác——nói là nhà tù, thực ra cái này cũng không khác gì một tòa pháo đài, các loại cơ sở vật chất đều đầy đủ cả——đặc biệt chú trọng kiểm tra kho lương thực. Triệu Khoa từng có nhiều năm đốc thúc công tác nông nghiệp ở huyện Bảo Nghĩa, đối với nông vụ vẫn rất hiểu biết, vì vậy đã hỏi trọng tâm về cấu tạo và nguồn gốc lương thực trong kho, biết được lương thực trong kho đại khái có gần một phần ba là lúa mạch đen và khoai tây tự sản xuất tại địa phương, một phần ba là lúa mì, khoai tây, ngô và thịt ướp muối từ phía nam chuyển tới, một phần ba còn lại thì do đội xe la vận chuyển tới từ huyện Sóc Phương phía đông nam trong mùa hè, thường là lúa mì và đậu, đôi khi cũng có một số loại dầu và thực phẩm cao cấp khác.
"Việc cung cấp lương thực coi như tạm ổn, về cơ bản phù hợp với tiêu chuẩn trợ cấp ăn uống cho tù nhân lưu đày mà nhà nước quy định. Sổ sách của chúng tôi cũng rất rõ ràng, các loại thực phẩm mua từ phía nam hoặc huyện Sóc Phương đều có chứng từ để kiểm tra, tiền trợ cấp ăn uống còn dư, chúng tôi cũng đã chia theo đầu người cho từng tù nhân lưu đày có tên trong danh sách, đảm bảo sẽ không tham ô bất cứ tài sản nào thuộc về các tù nhân." Vị ngục trưởng để hai chòm ria mép bát tự rất đẹp kia thề thốt đảm bảo với Triệu Khoa. Thái độ của ông ta rất cung kính, bởi vì bắt đầu từ năm nay, nhà tù Bản Điều Ốc và nhà tù Thố Nhi Lĩnh đã thuộc quyền quản lý chung của Bộ Tư pháp và Văn phòng Đặc phái viên khu vực Nam Chile, Triệu đặc phái viên một bước trở thành cấp trên trực tiếp của ông ta, không thể không cẩn trọng từng chút một.
"Tâm trạng của các tù nhân cũng rất tốt, cho đến nay số người bỏ trốn chỉ đếm trên đầu ngón tay, và hầu hết cũng đã bị bắt giữ quy án. Nói cho cùng, đây vẫn là do công việc chúng tôi sắp xếp cho nhà tù thực ra không quá nặng nhọc, chẳng qua cũng chỉ là đốn gỗ, làm đường, đào quặng, đánh cá, trồng trọt và vận chuyển mà thôi. Ồ, phải rồi, còn có việc thay phiên nhau ra bờ hồ canh gác, làm phu dịch ở trạm dịch và bến tàu, thực tế đều là những công việc nằm trong phạm vi chịu đựng của các tù nhân, nên không gây ra các vụ đào tẩu quy mô lớn." Ngục trưởng tiếp tục nói. Hơn nữa, khi nói đến đây, ông ta cũng vô cùng tự hào, giống như ở các thành phố thuộc địa Tây Ban Nha gần đó, thường có những người bản địa bị cưỡng ép tới làm lao dịch theo chế độ "Mita", tỷ lệ bỏ trốn của những cư dân bản địa này là rất cao, có thể thấy người Tây Ban Nha đã bóc lột những người này vô cùng tàn nhẫn. Nhưng rõ ràng là ngay cả như vậy, hiệu suất lao động của những khổ dịch người bản địa này còn kém xa so với phía người Đông Ngạn, điều này ngoài sự khác biệt về văn hóa và văn minh giữa hai bên ra, e rằng phần lớn vẫn là khoảng cách về nghệ thuật quản lý.
"Vậy thì tốt, vậy thì tốt. Nhà tù Thố Nhi Lĩnh là nút giao thông quan trọng kết nối đông tây, vị trí địa lý rất then chốt, hơn nữa khu vực lân cận còn dồi dào lưu huỳnh, thứ mà công nghiệp và quân sự trong nước đang rất cần, giá trị kinh tế cũng không hề nhỏ. Tất nhiên, loại trừ tác dụng của hai phương diện này, hai nhà tù Bản Điều Ốc và Thố Nhi Lĩnh còn là những đầu cầu để quốc gia chúng ta tiến thêm một bước về phía bắc, gặm nhấm Thung lũng Trung tâm màu mỡ, tác dụng cũng vô cùng to lớn. Mọi người đều biết, Vương quốc Tây Ban Nha ngày nay sớm không còn giữ được sự thịnh vượng như trăm năm trước, quốc thế ngày càng suy sụp, người dân khốn khổ không chịu nổi, quân đội liên tiếp thất bại trong các trận chiến."
