Ngày 20 tháng 11 năm 1678, Cao Văn Cương, đặc sứ toàn quyền của Cộng hòa Đông Ngạn Hoa Hạ tại châu Âu, người đã đến Amsterdam được một thời gian, cuối cùng cũng được William III - chấp chính của Các Tỉnh Liên Hiệp, Thân vương Orange, con rể của Công tước York - tiếp kiến.
Sắc mặt Thân vương Orange không được tốt lắm, nghe nói ông vừa mới bình phục sau một trận ốm. Tuy nhiên, cách ông nói chuyện lại khá sắc bén và dồn ép. Chẳng hạn, ông chỉ trích thẳng thừng hai tội lớn của người Đông Ngạn: thứ nhất là vụ "thảm sát" kinh hoàng gây ra tại The Hague, mà nghe nói hung thủ còn bình an trở về nước Đông Ngạn và sau này còn được trọng dụng; thứ hai là việc xâm chiếm Nam Phi thuộc Hà Lan một cách vô cớ, khiến Công ty Đông Ấn chịu tổn thất nặng nề, đồng thời cũng khiến Các Tỉnh Liên Hiệp chịu thiệt hại lớn.
Cao Văn Cương xuất thân từ gia đình làm ngoại giao, bản thân cũng đã kinh qua tôi luyện nhiều năm, vì vậy khi đáp lại những "chất vấn" này, ông tỏ ra rất đơn giản và khéo léo. Đó đều là những lời lẽ mang tính thủ tục, không có gì khó khăn cả, huống chi đối phương cũng chẳng thực sự làm khó ông, chỉ là trút bỏ sự bất mãn trong lòng mà thôi.
Sau đó, Cao Văn Cương cẩn trọng đề cập đến việc hủy bỏ lệnh truy nã hai anh em nhà De Witt, hoàn trả lại gia sản của họ ở thành phố Dordrecht, để Johan de Witt có thể trở về Các Tỉnh Liên Hiệp. Quả nhiên, Thân vương Orange tỏ ra tức giận về chuyện này, vừa mở miệng đã từ chối ngay, không để lại cho Cao Văn Cương một chút dư địa nào để thương lượng.
Cao Văn Cương lập tức hiểu ra, Thân vương Orange đại khái là cực kỳ chán ghét phái Cộng hòa và De Witt. Điều này có lẽ bắt nguồn từ trải nghiệm thời thơ ấu của ông. Năm đó, sau khi cha ông phát động binh biến mưu đoạt quyền bất thành, Johan de Witt, với tư cách là người phát ngôn chính trị của phái Cộng hòa tư sản, đã thực thi chính sách giám sát nghiêm ngặt đối với ông và mẹ ông. Các biện pháp cụ thể bao gồm: 1. Thay thế đội hộ vệ ban đầu của Thân vương Orange lúc còn nhỏ bằng đội hộ vệ do chính phủ phái đến; 2. Để giáo viên do chính phủ chỉ định tiếp quản việc giáo dục Thân vương Orange. Tất nhiên, điều này thực thi không triệt để. Khi Thân vương Orange còn nhỏ, nhiều nghị sĩ phái Orange đã đồng lòng nỗ lực, thành công giành được quyền giáo dục Thân vương Orange cho mẹ ông (công chúa nước Anh, con gái Charles I là Mary), và chi phí đắt đỏ cũng do chính phủ tỉnh Hà Lan chi trả; 3. Hạn chế các quý tộc truyền thống của các tỉnh như Friesland, Groningen, Overijssel, Drenthe... đầu tư và sáp nhập đất đai, đồng thời hạn chế những người này tiếp xúc quá nhiều với Thân vương Orange nhằm làm suy yếu ảnh hưởng của ông, bởi vì tỷ lệ quý tộc truyền thống nắm giữ chức vụ trong quân đội là rất cao.
Trên đây chỉ là một vài biện pháp lớn nổi tiếng, chưa kể còn nhiều thủ đoạn nhỏ nhen khác nhằm làm nhục gia tộc Orange - những thủ đoạn này chưa chắc đã do chính tay De Witt ra lệnh thực thi, nhưng trên thế giới này chưa bao giờ thiếu những kẻ dám đầu cơ chính trị, để lấy lòng De Witt, chuyện gì chúng cũng làm được. Do đó, trải qua hơn hai mươi năm, gia tộc Orange thực sự đã chịu đủ mọi nỗi nhục nhã, tài lực và ảnh hưởng của gia tộc đều suy giảm đáng kể. Vì vậy, khi chộp được cơ hội tốt và một sớm trở mình lên nắm quyền, việc họ báo thù anh em nhà De Witt là điều rất tự nhiên, mặc dù thủ đoạn báo thù khiến người ta nhìn vào thấy hơi lạnh sống lưng.
Cho nên lần này Cao Văn Cương đề nghị để Johan de Witt trở về Các Tỉnh Liên Hiệp, không nằm ngoài dự đoán đã bị William III từ chối. Hiện tại ông ta thực sự đã quá phiền muộn rồi: trong Nghị viện Tam cấp có một đám người gây rối, các nghị viện tỉnh, nghị viện thành phố cũng xuất hiện sự trỗi dậy mạnh mẽ của thế lực phái Cộng hòa, ảnh hưởng của phái Orange tại địa phương giảm sút đáng kể. Cộng thêm việc chiến tranh kéo dài nhiều năm, gánh nặng tài chính quốc gia nặng nề, người dân lầm than, và đại quân tám vạn người do chính Thân vương Orange chỉ huy cũng đang giằng co với người Pháp tại Nam Hà Lan, khó có tiến triển, mãi không thể trục xuất kẻ địch ra khỏi vùng đệm giữa hai nước này, cho nên uy tín của ông ta tất nhiên cũng bị ảnh hưởng ở một mức độ nhất định.
Thử hỏi trong hoàn cảnh này, làm sao William III có thể chấp nhận để Johan de Witt quay lại Các Tỉnh Liên Hiệp? Mặc dù uy tín của người này trong dân chúng hiện nay đã không còn như trước, có rất nhiều người nguyền rủa ông ta, nhưng không thể phủ nhận rằng khả năng liên kết các thương nhân và phần tử cộng hòa của ông ta vẫn rất tốt, có tầm ảnh hưởng lớn. Một khi để ông ta trở về, dù có lẽ không thể lật đổ vị trí của mình, nhưng việc gây khó dễ cho mình trong Nghị viện và các tỉnh, gia tăng làn sóng chống đối là điều không khó. Do đó, chỉ cần William III không ngốc, thì tuyệt đối không thể để người này quay về, trừ khi bạn đưa ra một cái giá mà ông ta khó lòng từ chối.
"Johan de Witt liên quan đến nhiều cáo buộc như phản quốc, mưu hại quý tộc, v.v. Đây là lệnh truy nã do chính phủ Các Tỉnh Liên Hiệp và Nghị viện Tam cấp cùng ký phát. Muốn bãi bỏ thì trừ khi bảy tỉnh cùng chọn thẩm phán để tái thẩm, và tôi không cho rằng kết quả tái thẩm sẽ có gì khác biệt." Đối với những kẻ dị giáo Đông Ngạn đã phá hỏng chuyện tốt của mình trước nhà tù Gevangenpoort này, William III trẻ tuổi thực sự có cảm giác phiền chán tột độ. Đặc biệt là việc họ còn muốn mời kẻ thù chính trị số một, cơn ác mộng thời niên thiếu của mình quay trở lại Các Tỉnh Liên Hiệp, đây là nói đùa sao?
Cao Văn Cương nghe William III nói vậy cũng hơi im lặng. Ông tất nhiên biết rằng, kể từ khi anh em De Witt cùng một đám cốt cán vì sợ bị bức hại mà "bỏ trốn" sang Nam Hà Lan, Nghị viện và chính phủ khi đó hoàn toàn bị gia tộc Orange chi phối đã tuyên bố họ là "kẻ phản quốc", đồng loạt ký lệnh bắt giữ, đồng thời nhân cơ hội bỏ trống chức Nghị trưởng Nghị viện Tam cấp, khiến khả năng kiểm soát của gia tộc Orange đạt đến đỉnh điểm.
Nay đã vài năm trôi qua, gia tộc Orange cũng khó tránh khỏi việc suy yếu dần từ trên đỉnh cao giống như nhiều lần xảy ra trong lịch sử. Vào lúc này mà xá tội cho De Witt và những người khác - đây là đặc quyền của gia tộc Orange, với tư cách là quý tộc lớn nhất đất nước, Thân vương Orange có quyền xá tội cho De Witt, đây là một con đường khác ngoài việc bảy tỉnh thẩm lại án - chẳng phải là chê gia tộc mình suy tàn chưa đủ nhanh sao? Nằm mơ giữa ban ngày à!
Và vì thái độ của Thân vương Orange đã kiên quyết và rõ ràng như vậy, Cao Văn Cương cũng không tiện tiếp tục dây dưa về chuyện này, vì như vậy rõ ràng chỉ càng khơi dậy cơn giận của đối phương, khiến sự việc phát triển theo hướng bất lợi hơn. Do đó, ông rất thông minh chuyển chủ đề, tập trung vào việc khôi phục thương mại giữa hai nước.
Cần biết rằng, trước khi Các Tỉnh Liên Hiệp xảy ra biến cố lớn, quốc gia phát triển thương mại này chính là đại lý lớn nhất của hàng hóa Đông Ngạn, mỗi năm bán ra hàng hóa các loại trị giá hàng triệu đồng qua nhiều kênh khác nhau tới các quốc gia Địa Trung Hải, biển Baltic và Bắc Hải, lập nên công lao hiển hách cho việc tiêu thụ sản phẩm công nghiệp Đông Ngạn. Tất nhiên, người Hà Lan cũng kiếm được lợi nhuận không nhỏ từ đó - ví dụ như gia tộc De Haer vốn có quan hệ mật thiết với Đông Ngạn, bắt đầu từ việc làm đại lý cho sản phẩm sắt Đông Ngạn, đến cuối cùng đã đóng cửa phần lớn xưởng luyện sắt của chính mình tại Thụy Điển (điều này cũng có thành phần bị vương thất Thụy Điển ép buộc), toàn tâm toàn ý làm đại lý cho sản phẩm sắt Đông Ngạn, thu lợi nhuận rất lớn.
Tuy nhiên, sau khi người Đông Ngạn ngang nhiên xuất quân thu hồi thuộc địa Nam Phi thuộc Hà Lan, quan hệ hai nước trên danh nghĩa thì còn nhưng thực tế đã mất. Các đơn đặt hàng của chính phủ Các Tỉnh Liên Hiệp vốn chiếm tỷ trọng lớn trong thương mại đã bị hủy bỏ trực tiếp (sau đó phần lớn trao cho người Anh), rất nhiều nhà bán buôn Hà Lan cũng vì nhiều mối quan hệ mà bất tiện không tiếp tục làm đại lý cho hàng hóa đến từ Đông Ngạn, do đó thương mại giữa hai nước lập tức lao dốc không phanh. Ngoài một chút buôn lậu ra, con số này gần như tiệm cận về không, thật không còn gì để nói.
Không còn cách nào khác, người Đông Ngạn buộc phải dốc toàn lực tìm kiếm các đại lý khác, ví dụ như người Kurland, ví dụ như người Ý. Chỉ tiếc là, người Kurland khai thác thương mại biển Baltic không hiệu quả, còn xa mới đạt được kỳ vọng của người Đông Ngạn, không biết là do họ thực sự bất tài hay là do sợ oai danh của người Hà Lan mà không dám bung sức. Người Kurland như vậy, người Genoa, người Venice cũng hơi kém cỏi, cũng chỉ nâng cao được một chút thị phần tại khu vực Ý. Còn khu vực đại Tây Ban Nha thì do kim loại quý chảy ra ngoài ồ ạt nên doanh số giảm nhanh chóng - tương tự như vậy còn có Đế quốc Ottoman, quốc gia này do liên tục "mất máu" (vốn đã thiếu tiền trầm trọng, lại còn thâm hụt thương mại kéo dài nhiều năm), hiện tại ngoài nhập khẩu một phần quân nhu Đông Ngạn ra, các hoạt động thương mại khác đều rất ảm đạm.
Trong tình cảnh này, người Đông Ngạn đành phải tự mình gánh vác trọng trách, thông qua nhiều kênh khác nhau để khai phá thị trường Pháp vốn đóng cửa với Đông Ngạn nhiều năm, đạt được một số hạn ngạch xuất khẩu hàng hóa sang Pháp (thuế quan thấp), giúp thị trường sản phẩm công nghiệp trong nước Đông Ngạn tạm thời nhẹ nhõm đôi chút. Mặc dù tình trạng thiếu việc làm vẫn còn khá khó khăn, nhưng cũng coi như miễn cưỡng duy trì được.
Tất nhiên tình huống này chắc chắn không phải là kế sách lâu dài. Trong khi nội bộ Đông Ngạn đã giải quyết được một phần vấn đề dư thừa năng lực sản xuất thông qua xây dựng cơ sở hạ tầng quy mô lớn, người Đông Ngạn nhiều năm qua vẫn luôn cố gắng mọi cách để giải quyết vấn đề xuất khẩu hàng hóa sang châu Âu, thậm chí còn rất "tận tâm" nghiên cứu tình hình tài chính của các quốc gia chủ chốt, tìm cách giúp họ tăng giá trị hàng nhập khẩu mà không để kim loại quý chảy ra ngoài quá nhiều. Và bước đầu tiên này, tất nhiên chính là thủ lĩnh thương mại châu Âu - Các Tỉnh Liên Hiệp.
Tiếp theo, Cao Văn Cương cùng hai vị quan chức thương mại đi cùng, tỉ mỉ giới thiệu tiếp với Thân vương Orange về những "lợi ích" của việc khôi phục thương mại với Đông Ngạn, trong đó đặc biệt nhấn mạnh việc dựa vào hàng hóa Đông Ngạn giá rẻ chất lượng tốt để củng cố mạng lưới bán hàng và vô số đại lý của "người đánh xe trên biển". Cần biết rằng, hiện nay công thương nghiệp Anh quốc trỗi dậy nhanh chóng, khu vực Đức tuy chia cắt về chính trị nhưng công nghiệp thịnh vượng, thương mại phát triển. Hai khu vực lớn này đều mượn gió đông của cuộc chiến tranh này, xuất khẩu số lượng lớn các loại hàng hóa bao gồm vũ khí, quân nhu, đồ sắt, nhu yếu phẩm, dệt may, thực phẩm, vật liệu xây dựng, thủy tinh, da thuộc... kiếm được một khoản lớn, đồng thời cũng dần có dấu hiệu đe dọa các kênh thương mại của Các Tỉnh Liên Hiệp.
Nếu đặt vào những năm tháng phái Cộng hòa chiếm thế thượng phong trước đây (đồng thời cũng là thời đại Các Tỉnh Liên Hiệp bãi bỏ chức vụ chấp chính), trung tâm thương mại Amsterdam sớm đã phản ứng và thực thi các biện pháp phản chế rồi, đâu như lúc này, Các Tỉnh Liên Hiệp vẫn thong dong, thờ ơ, thậm chí còn thông qua việc liên tục cấp những đơn đặt hàng lớn cho Vương quốc Anh mà tiếp tay cho sự tiến bộ công thương nghiệp của quốc gia này, thật là khiến người ta cảm thấy khó hiểu. Trước đây Các Tỉnh Liên Hiệp đâu phải chưa từng lâm vào chiến tranh, ví dụ thời chiến tranh với Tây Ban Nha, họ đã thông qua việc nhập khẩu số lượng lớn vũ khí và quân nhu sản xuất từ Đông Ngạn, Đức, Bồ Đào Nha và Bắc Ý để giảm sự phụ thuộc vào sản phẩm công nghiệp Anh. Có thể thấy các phần tử phái Cộng hòa thực sự đã khắc cốt ghi tâm sự cảnh giác đối với người Anh, thậm chí không tiếc vì thế mà thân cận với người Pháp, điều này đã chọc giận phe phái Orange vốn chủ trương liên Anh kháng Pháp.
Tuy nhiên, Cao Văn Cương và hai thuộc hạ nói đến khô cả họng, nhưng vẫn không hề thuyết phục được William III. Vị quý tộc trẻ tuổi này dường như có thỏa thuận gì đó với các thương nhân Anh, hoặc là đánh giá rất cao sức mạnh của quốc gia Anh, cũng có thể vì cùng là quốc gia Tin Lành với nước Anh, nên đã từ chối đề nghị của người Đông Ngạn một cách dứt khoát, gọn lẹ, bày tỏ rằng trong thời gian ngắn, chính phủ Các Tỉnh Liên Hiệp không có kế hoạch đàm phán lại việc thương mại với Đông Ngạn. Đồng thời, ông ta còn bày tỏ rằng việc thuộc địa Nam Phi thuộc Hà Lan buộc phải "bán" cho Cộng hòa Đông Ngạn Hoa Hạ (hiện đã được Nghị viện phê chuẩn, Thân vương Orange ký tên có hiệu lực, giá bán là hai mươi vạn đồng), đã gây tổn thương lớn đến tình cảm của người dân Các Tỉnh Liên Hiệp, họ hiện không muốn bàn bạc những chuyện như vậy với Đông Ngạn.
Một buổi sáng liên tiếp bị người ta từ chối hai lần, đến người bùn cũng còn có chút nóng giận, huống chi là Cao Văn Cương, một vị quan chức thế hệ thứ hai vốn xuất thân bất phàm này. Do đó, sắc mặt ông cũng lạnh đi, khóe miệng tuy vẫn treo nụ cười xã giao, nhưng nhìn kỹ thì đã rất gượng gạo, cho thấy sự bất mãn và phiền não trong lòng ông. Sau đó, ông lại cố gắng tranh thủ thêm vài lần, nhưng thái độ của Thân vương Orange thực sự quá kiên quyết, đến một bước cũng không nhường, điều này khiến Cao Văn Cương cảm thấy vô cùng bất mãn.
